Zgjedhjet e mesmandatit në ShBA 2026

Zgjedhjet e mesmandatit zhvillohen në mes të mandatit katërvjeçar të presidentit amerikan; këtë vit, të martën, më 3 nëntor. Votuesit zgjedhin të gjithë anëtarët e Dhomës së Përfaqësuesve, një pjesë të Senatit dhe shumicën e guvernatorëve të shteteve. Kongresi miraton ligje dhe kontrollon shpenzimet federale, ndaj ndryshimi i shumicës mund të ngadalësojë ose të ndryshojë agjendën e presidentit, si dhe t’i hapë rrugë hetimeve.

Në zgjedhje janë të 435 vendet e Dhomës së Përfaqësuesve, secili me mandat dyvjeçar. Votohet edhe për 35 vende në Senat: 33 vende me mandate të rregullta gjashtëvjeçare dhe dy zgjedhje të posaçme në Florida dhe Ohajo. Tridhjetë e gjashtë shtete zgjedhin guvernatorët, ndërsa në shumë shtete votohet edhe për poste vendore dhe iniciativa referendare.

Një partie i duhen 218 nga 435 vendet për shumicën në Dhomën e Përfaqësuesve dhe 51 nga 100 vendet për shumicën në Senat. Nëse Senati ndahet 50 me 50, votën vendimtare e jep zëvendëspresidenti, kështu që partia që kontrollon Shtëpinë e Bardhë kontrollon praktikisht edhe këtë dhomë. Kontrolli i Kongresit nënkupton shumicën në të dyja dhomat; një parti mund të kontrollojë Dhomën e Përfaqësuesve dhe tjetra Senatin. Aktualisht, republikanët kanë shumicën në të dyja.

Qendrat e votimit mbyllen në orare të ndryshme, nga ora 18:00 deri në 01:00 sipas orës lindore të ShBA-së, më 3 nëntor, afërsisht nga ora 02:00 deri në 09:00 të datës 4 nëntor në Türkiye. Rezultatet mbërrijnë gradualisht gjatë natës, pasi shtetet shtrihen në gjashtë zona kohore. Shumë gara përcaktohen po atë natë, por garat e ngushta dhe numërimi i ngadalshëm mund të zgjasin disa ditë. Në vitin 2022, shumica në Dhomën e Përfaqësuesve u konfirmua vetëm rreth dy javë pas ditës së zgjedhjeve. Rezultati bëhet zyrtar vetëm pasi secili shtet certifikon votimin.

Çdo shtet përcakton rregullat e veta për kohën dhe mënyrën e përpunimit të fletëvotimeve. Votat me postë dhe ato të hedhura para ditës së zgjedhjeve kërkojnë procedura verifikimi, si kontrolli i nënshkrimeve; në disa shtete, përpunimi i tyre nuk mund të nisë para ditës së zgjedhjeve. Garat shumë të ngushta mund të çojnë edhe në rinumërim, ndërsa shteteve të mëdha, me shumë vota, mund t’u duhet më tepër kohë.

Shpallja e fituesit të parashikuar është një vlerësim se kandidati ka fituar, i bërë kur votat ende të panumëruara nuk mund ta ndryshojnë rezultatin. Associated Press (AP) është burimi kryesor për këto parashikime dhe TRT World i ndjek ato. AP nuk mund të shpallë fituesin e parashikuar përpara mbylljes së qendrave të votimit në shtetin përkatës. Ky parashikim nuk përbën rezultat zyrtar; ai përcaktohet pas certifikimit.

"Kalimi i një vendi" nënkupton që një mandat kalon nga njëra parti te tjetra. Balotazhi është raundi i dytë i votimit, që zhvillohet kur asnjë kandidat nuk arrin përqindjen e votave të kërkuar nga ligji i shtetit përkatës. Për shembull, në Xhorxhia kërkohet shumica e votave; prandaj, një garë e ngushtë me disa kandidatë mund të përfundojë në balotazh disa javë më vonë dhe të vonojë përcaktimin përfundimtar të kontrollit politik.