Ξεκίνησε στην Αντάλια η COP31, η οποία διεξάγεται από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου. Στην παγκόσμια σύνοδο κορυφής, στο πλαίσιο της μάχης κατά της κλιματικής αλλαγής, τίθεται επί τάπητος ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από την ενεργειακή μετάβαση έως τα μηδενικά απόβλητα. Η σύνοδος, στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι από κάθε γωνιά του πλανήτη, είναι εξαιρετικά σημαντική τόσο για το μέλλον της χώρας μας όσο και για το μέλλον της ευρύτερης περιοχής μας.
Τα βλέμματα της διεθνούς κοινότητας είναι στραμμένα στην Τουρκία όσον αφορά την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Η 31η Διάσκεψη των Μερών (COP31), το ανώτατο όργανο λήψης αποφάσεων της Σύμβασης-Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC), πραγματοποιείται στην Αντάλια από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου.
Στη διάσκεψη καταγράφεται συμμετοχή από έξι ηπείρους, με ηγέτες από 95 χώρες να δίνουν το «παρών» στην COP31. Παράλληλα με τους ηγέτες των 95 κρατών, εκπροσώπηση σε επίπεδο κορυφής υπάρχει και από 7 διεθνείς οργανισμούς. Μεταξύ των ηγετών αυτών συγκαταλέγονται 37 αρχηγοί κρατών, 35 αρχηγοί κυβερνήσεων, 8 αντιπρόεδροι κρατών, 7 αντιπρόεδροι κυβερνήσεων, 2 διάδοχοι πρίγκιπες, ένας πρίγκιπας, ένας πρόεδρος κοινοβουλίου και 4 ειδικοί απεσταλμένοι. Επιπλέον, σε επίπεδο ηγετών εκπροσωπούνται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο ΟΗΕ, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, η Παγκόσμια Τράπεζα, ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, ο Οργανισμός Ισλαμικής Συνεργασίας και ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας.
Ποια είναι, λοιπόν, η σημασία της COP31 για την Τουρκία; Τι είδους ρόλο αναμένεται να προσδώσει η σύνοδος κορυφής στη χώρα στη μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής; Μιλήσαμε με τον καθηγητή του Τμήματος Μηχανικών Περιβάλλοντος του Τεχνικού Πανεπιστημίου της Ιστάνμπουλ (İTÜ), Δρ. Σ. Λεβέντ Κουζού.
Κρίσιμη σύνοδος για τη Λεκάνη της Μεσογείου
Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει διαφορετικές περιοχές ανά τον κόσμο με ποικίλους τρόπους. Υπό αυτό το πρίσμα, η Αρκτική συγκαταλέγεται στις περιοχές που αναμένεται να πληγούν περισσότερο. Αμέσως μετά την περιοχή της Αρκτικής, στο προσκήνιο βρίσκεται η Λεκάνη της Μεσογείου. Η Μεσόγειος αποτελεί μία από τις ζώνες όπου οι συνέπειες της κλιματικής κρίσης θα γίνουν πιο έντονα αισθητές. Δεδομένου ότι η Τουρκία ανήκει σε αυτή τη γεωγραφική ενότητα, η διεξαγωγή της COP31 στην Αντάλια αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Ο καθηγητής Δρ. Κουζού επισημαίνει ότι αυτή η κρίσιμη σύνοδος κορυφής συνιστά μια σημαντική ευκαιρία για την Τουρκία:
«Καταρχάς, εδώ θα συμμετάσχουν 198 διαφορετικές χώρες, τις οποίες χαρακτηρίζουμε ως συμβαλλόμενα μέρη. Η παρουσία όλων τους έχει ξεχωριστή βαρύτητα για εμάς. Τα μέρη διεξάγουν όλες τις συζητήσεις για το κλίμα σε αυτόν τον χώρο. Φυσικά, κι εμείς θα εκφράσουμε τις θέσεις μας εδώ, στο τραπέζι».
Στο επίκεντρο ο εξηλεκτρισμός
Στη σύνοδο, παράλληλα με την κλιματική κρίση, εξετάζονται πολλά ζητήματα που αφορούν το μέλλον του πλανήτη. Ο καθηγητής Κουζού, σημειώνοντας ότι ένα από τα κυρίαρχα θέματα είναι ο εξηλεκτρισμός (η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών με ηλεκτρική ενέργεια αντί ορυκτών καυσίμων), προσθέτει:
«Διότι, αν δούμε την πραγματικότητα, ένα σημαντικό μέρος της ενέργειας βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα. Χρησιμοποιούμε ορυκτά καύσιμα σε πολύ μεγάλο βαθμό για την παραγωγή ενέργειας. Αυτή τη στιγμή, ένας από τους κύριους στόχους μας είναι η αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Με την ενίσχυσή τους, αφενός θα μειωθούν οι εκπομπές μας και αφετέρου αναμένουμε αλλαγές στην καθημερινή μας ζωή».
Γιατί είναι σημαντικά τα ηλεκτρικά οχήματα;
Μία από τις πρακτικές εφαρμογές της ενεργειακής μετάβασης στην καθημερινότητα είναι τα ηλεκτρικά οχήματα. «Αυτά θα αποτελέσουν σημαντική συνεισφορά τόσο στη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης όσο και στον περιορισμό των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα», τονίζει ο καθηγητής.
Βάσει των αποφάσεων που θα ληφθούν στη σύνοδο, αναμένεται επίσης η Τουρκία να λάβει απτά μέτρα για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Υπογραμμίζοντας εκ νέου τη σημασία του εξηλεκτρισμού σε αυτό το σημείο, ο καθηγητής Κουζού καταλήγει:
«Εδώ αναμένεται μια σημαντική μεταβολή. Εξάλλου, τίθεται το ζήτημα της κάλυψης αυτού του εξηλεκτρισμού σε ποσοστό έως και 35% από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Συνεπώς, πρόκειται να πραγματοποιηθεί μια σημαντική επένδυση. Φυσικά, πέρα από αυτό, θα προκύψουν και άλλα κονδύλια για ιδιωτικές επενδύσεις, καθώς και διάφορες επενδυτικές πρωτοβουλίες με στόχο τη μείωση ποικίλων εκπομπών».
Στην ημερήσια διάταξη και τα μηδενικά απόβλητα
Ένα από τα βασικά πεδία στα οποία η Τουρκία θα συνεισφέρει στην COP31 είναι και τα «μηδενικά απόβλητα» (zero waste). Ο καθηγητής Κουζού, επισημαίνοντας ότι τα μηδενικά απόβλητα αναδείχθηκαν πρόσφατα σε ζήτημα μείζονος σημασίας, εξηγεί τον λόγο:
«Γιατί, αν το δούμε πίσω από τα μηδενικά απόβλητα κρύβεται στην πραγματικότητα μια διαδικασία παραγωγής. Όπου υπάρχει προϊόν, υπάρχουν και απόβλητα. Εάν καταφέρουμε να περιορίσουμε την παραγωγή προϊόντων, αυτό σημαίνει ότι πλησιάζουμε ήδη στον στόχο των μηδενικών αποβλήτων. Μαζί με το προϊόν παράγονται αναπόφευκτα και παραπροϊόντα. Τι είναι το παραπροϊόν; Είναι ρύπανση, είναι εκπομπές… Από τη σκοπιά της κλιματικής αλλαγής, πρόκειται για εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα ή εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Σημαίνει ουσιαστικά τη μείωση αυτών ακριβώς των εκπομπών».
Υπογραμμίζοντας ότι, καθώς η Τουρκία βρίσκεται σε μια ευάλωτη περιοχή όσον αφορά τη μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής, υπάρχουν πολλά ζητήματα που χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής, ο καθηγητής Δρ. Κουζού καταλήγει:
«Όλα αυτά θα συζητηθούν ούτως ή άλλως στην COP31. Ειδικά μέσα από τις συναντήσεις με τα συμβαλλόμενα μέρη, θα μπορέσουμε να δούμε τα απτά αποτελέσματα αυτών των διεργασιών».
