Генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, во понеделник повика на одговорност за „тешки прекршувања“ против Рохинџите и услови за нивно „безбедно, доброволно, достоинствено и одржливо враќање“, речиси една деценија по нивното присилно раселување, на 16-тиот самит АСЕАН-ОН.
Гутереш рече дека светот се соочува со „силни пречки, беснеечки конфликти, неконтролирани климатски промени, зголемени хуманитарни потреби, криза со трошоците за живот и зголемување на царините и трошоците за енергија“.
Тој, исто така, го истакна регионалното влијание на конфликтот меѓу Русија и Украина, вклучувајќи ја ситуацијата во Црното Море и кризите на Блискиот Исток, особено нарушувањата во Ормускиот теснец и Црвеното Море.
Тој ја потврди „безусловната посветеност“ на ОН за одбрана на правата и слободите на навигацијата во сите ситуации.
„Нашиот сè повеќе мултиполарен свет бара мултилатерален систем кој ефикасно ги поддржува и претставува растечките економски и политички сили како вашата“, рече тој, повикувајќи на посилен глобален финансиски систем способен да ги заштити земјите во развој од повторени економски шокови, реформа на Советот за безбедност на ООН и меѓународните финансиски институции и поголема поддршка за земјите ранливи на климата за градење отпорност на катастрофи, како и праведен премин кон обновлива енергија.
Потребен е мир од Газа и Јемен до поширокиот Блиски Исток, Украина, Судан и пошироко, рече Гутереш.
Тој ги пофали напорите на АСЕАН, вклучително и напредокот во преговорите за кодекс на однесување во Јужното Кинеско Море и неговата улога во помагањето во одржувањето на прекинот на огнот меѓу Камбоџа и Тајланд.
Гутереш, исто така, изрази длабока загриженост за „континуираната криза во Мјанмар“, велејќи дека човечкото страдање достигнало „епски размери“.
Тој ги повика сите страни да ги заштитат цивилите, да го почитуваат меѓународното право и да дозволат „безбеден, одржлив и непречен“ хуманитарен пристап.
Во врска со Рохинџите, Гутереш рече дека заедницата сè уште чека одговорност за „тешки прекршувања и услови за безбедно, доброволно, достоинствено и одржливо враќање“, речиси една деценија по нивното присилно масовно раселување.
„Додека не се исполнат овие услови, државите имаат должност да ги заштитат оние што бегаат од насилство и прогон“, рече тој.
ООН ќе продолжи да ја поддржува имплементацијата на Консензусот од пет точки на АСЕАН и „инклузивно политичко решение предводено од Мјанмар“ кое се справува со „коренските причини“ на кризата, го прекинува насилството низ целата земја, обезбедува „итно и безусловно ослободување на сите произволно притворени“ и гарантира дека народот на Мјанмар може слободно и мирно да ги остварува своите права, додаде тој.
Филипинскиот претседател Фердинанд Маркос помладиот во своето воведно обраќање истакна дека соработката АСЕАН-ОН опфаќа мир и безбедност, вклучувајќи ги напорите за борба против трговијата со луѓе, онлајн измамите и недозволената дрога, како и мировните активности и одржувањето на Југоисточна Азија како регион без нуклеарно оружје. Други области вклучуваат олеснување на трговијата, електричната мрежа на АСЕАН, одржлив развој на минерали, безбедност на храната, управување со катастрофи и климатска акција.













