Астронаутите на „Артемис II“ спроведоа историско прелетување покрај Месечината, собраа непроценливи податоци и направија невидени глетки на Месечината, но еден од најважните моменти од нивната 10-дневна мисија допрва треба да дојде: слетувањето во петок.

Порано оваа недела, Американците Рид Вајзман, Виктор Гловер и Кристина Кох, заедно со Канаѓанецот Џереми Хансен, патуваа подалеку од Земјата од кој било човек досега, во мисија што се смета за клучен чекор кон евентуално слетување на Месечината со екипаж и други мисии.

Тие треба да се спуштат во Тихиот Океан покрај брегот на Сан Диего во 17:07 часот по локално време или во 02:07 часот по Средноевропско летно време, по што НАСА и војската ќе им помогнат да излезат од капсулата Орион и да ги однесат до брод за спасување.

Нивното патување беше богато со пресвртници и веќе резултираше со зачудувачки фотографии кои ги воодушевија луѓето на Земјата.

Но сè додека астронаутите не се вратат безбедни дома, прерано е да се зборува за успех, изјави помошникот администратор на НАСА, Амит Кшатрија, на брифингот во четврток.

„Можеме да почнеме да славиме кога екипажот ќе биде безбедно сместен во медицинскиот простор на бродот“, рече високиот функционер. „Тогаш навистина можеме да дозволиме емоциите да преовладаат и, знаете, да почнеме да зборуваме за успех.“

„Треба да го имаме екипажот дома пред да го направиме тоа.“

Важен топлински штит

Влоговите се особено високи со оглед на загриженоста што се појави за време на Артемис I, тест лет без екипаж во 2022 година до Месечината и назад, на кој топлинскиот штит на Орион еродираше на неочекувани начини.

Топлинскиот штит е од витално значење: За време на нивното повторно влегување во орбитата, вселенското летало Орион ќе се соочи со температури што ќе достигнат врв од околу 2.760 степени Целзиусови, или половина од температурата на површината на Сонцето.

Астронаутите ќе се вратат со максимална брзина од 10.550 метри во секунда - повеќе од 30 пати поголема од брзината на звукот.

Топлинскиот штит е конструиран полека да еродира - „аблира“, како што вели НАСА - за да ја заштити капсулата, процес кој за време на Артемис I беше нарушен.

За да се минимизира каков било ризик за екипажот, НАСА го промени патот на повторен влез, односно ќе има влезен агол со поголема косина од тој користен во таа тест мисија, откако утврди дека играл улога во компликациите.

„Имаме голема доверба во системот и топлинскиот штит и падобраните и системите за опоравување што ги составивме“, рече Кшатрија. „Инженерството го поддржува тоа, податоците од летот на Артемис I го поддржуваат тоа. Сите наши тестови на земја го поддржуваат тоа. Нашите анализи го поддржуваат тоа.“

„И утре, екипажот ќе ги стави своите животи зад таа доверба.“

Подоцна запрашан за нивото на стрес на земја, помошникот администратор на НАСА рече „невозможно е да се каже дека не ви остануваат никакви ирационални стравови.“

„Но, би ви кажала дека немам никакви рационални стравови за тоа што ќе се случи.“

Радост и вознемиреност

НАСА соопшти дека најблиските на астронаутите ќе го гледаат враќањето од контролата на мисијата во Хјустон.

Кетрин Хансен, сопругата на астронаутот Џереми, изјави за АФП дека „ова беше многу емотивна недела“.

„Имаше многу среќа и возбуда, многу радост“, рече таа, но исто така и „некоја вознемиреност и желба безбедно да се врати дома“.

Втората фаза од програмата Артемис е опишана од НАСА како „тест мисија“, вклучително и за проверка на веродостојноста на капсулата Орион, која претходно не носеше луѓе.

Тоа беше и патување обележано со историски достигнувања: Гловер беше првото ливе кое не е белец што леташе околу Месечината, Кох беше првата жена, а Канаѓанецот Хансен првиот неамериканец.

Екипажот со живописни детали извести за карактеристиките на површината на Месечината, а подоцна беше сведок на затемнување на сонцето, како и на удари од метеорити.

Високата претставничка на НАСА, Лакиеша Хокинс, на брифинг оваа недела изјави дека „кога мисијата ќе помине добро, може да изгледа дека летањето до Месечината е лесно“.

„Секако не е“, продолжи таа. „Не можеме да заборавиме дека ова е пробен лет и сè што учиме го користиме за да ја поддржиме следната мисија“.

Доцна во среда, астронаутот Кох рече дека „секое нешто што го правиме“ е имајќи го предвид следниот екипаж.

И командантот на мисијата Вајзман посочи дека „она што навистина се надевавме во нашата душа е дека можеме, само за момент, да го натераме светот да застане - и да се сетиме дека ова е прекрасна планета на многу посебно место во нашиот универзум“.

„Сите треба да го цениме она што ни е дадено“.