Мухамед Али Учар
Мухамед Али Учар е стипендист на програмата Жан Моне и бил гостин-истражувач на Универзитетот Дунав во Кремс. Моментално, тој спроведува истражување на Универзитетот во Виена. Неговите области на експертиза вклучуваат политички партии и внатрешна и надворешна политика на Германија и Австрија
Одлуката на Фолксваген (Volkswagen) значително да ги прошири намалувањата на работни места повторно го насочи вниманието кон германската индустрија. Компанијата реагира на прекумерниот капацитет, намалувањето на профитот, трговските бариери и растечката конкуренција од кинеските производители.
Фолксваген не е изолиран случај.
Бош (Bosch) планира да намали околу 13.000 работни места, првенствено во својот германски автомобилски бизнис. Форд (Ford) значително ја намалува својата работна сила во Келн. Тисенкруп Челик (Thyssenkrupp Steel) има намера да елиминира или да препушти на надворешни соработници приближно 11.000 работни места. Во главната фабрика на БАСФ (BASF) во Лудвигсхафен, бројот на вработени падна на најниско ниво во последните децении.
Дали ова се независни корпоративни одлуки или знаци на фундаментална структурна промена во некогаш познатата германска економија?
Анкета спроведена од Германската индустриска и трговска комора ја истакнува итната потреба од дејствување.
Приближно една од пет компании размислува за преместување на инвестиции или производствен капацитет во странство, презела соодветни чекори или веќе го сторила тоа.
Меѓу индустриските компании, бројката е околу 40 проценти. Меѓу големите индустриски претпријатија, таа е приближно 60 проценти.
Ова не значи дека повеќето компании ќе ја напуштат Германија. Сепак, тоа покажува колку критично многу компании сега ја гледаат земјата како место за водење бизнис.
Високите трошоци за енергија и работна сила, бирократијата, долгите процеси на одобрување, недостатокот на вештини и неизвесноста на економската политика влијаат врз инвестициските одлуки.
Во исто време, други локации привлекуваат инвеститори со субвенции, пониски трошоци и подобар пристап до пазарите во раст.
Зошто старата равенка повеќе не функционира
Економскиот успех на Германија долго време се базираше на поволна комбинација од фактори: инженерска експертиза, квалификувани специјалисти и високо-перформансна индустрија, заедно со релативно евтина енергија, отворени светски пазари и растечка побарувачка од Кина.
Денес, сите компоненти на оваа равенка се менуваат.
Со војната меѓу Русија и Украина и санкциите против Москва, периодот на евтина руска енергија во голема мера заврши. Компаниите што трошат многу енергија, особено, сега се соочуваат со повисоки трошоци.
Понатаму, Кина повеќе не е само купувач на германски автомобили и машини. Азиската земја сега произведува свои електрични возила, батерии и индустриска опрема и сè повеќе ги извезува во Европа.
Во исто време, САД стануваат сè попротекционистички. Тарифите, субвенциите и националните стандарди за производство го отежнуваат пристапот до американскиот пазар.
Така, Германија се наоѓа помеѓу две големи сили кои сè повеќе ја користат индустриската политика како инструмент на геополитичка моќ.
Според Федералниот завод за статистика, повеќе од 140.000 работни места беа изгубени во производствениот сектор во рок од една година.
Автомобилската индустрија беше особено погодена, при што нејзината работна сила падна на најниско ниво за приближно две децении.
Сепак, ова не значи автоматски крај на германската индустрија. Некои загуби на работни места се должат на економските услови. Друга причина е технолошката трансформација.
Електричните возила бараат помалку механички компоненти од возилата со мотори со внатрешно согорување. Како резултат на тоа, работните места во производството на мотори и менувачи стануваат помалку важни.
Во исто време, се појавуваат нови области на работа во развојот на софтвер, технологијата на батерии и производството на полупроводници.
Клучното прашање, според тоа, е дали Германија ги создава овие нови вредносни синџири или сè повеќе ги префрла во странство.
Парадоксот на германскиот пазар на трудот
Додека индустриските компании намалуваат работни места, другите сектори се соочуваат со недостиг на работна сила.
Според Федералната агенција за вработување, 157 професионални групи се соочуваат со недостиг на квалификуван персонал. Медицинската нега, здравствената заштита, квалификуваните занаети, градежништвото и транспортот се особено погодени.
Најважната причина е демографијата. Многу вработени од генерацијата „бејби-бумери“ (родена меѓу 1946 и 1964 година) ќе се пензионираат во наредните години. Помладите генерации не се доволни за да ги пополнат празнините што произлегуваат од тоа.
На тој начин, Германија губи работни места во делови од своите традиционални индустрии, а истовремено има потреба од дополнителни работници во други сектори.
Овој раст на вработеноста е сè повеќе поттикнат од странски работници. Без имиграција, вработеноста веќе би се намалувала во многу области.
Оваа реалност се совпаѓа со поларизираната дебата за миграцијата.
Додека побарувачката за странски работници расте, крајно десничарската партија АфД - која е критична кон миграцијата и во некои делови десничарска екстремистичка - добива поддршка.
Контрадикцијата е особено очигледна во источна Германија, каде што АфД е силна во многу региони. Во исто време, овие области страдаат од емиграција, демографски промени и недостиг на квалификувана работна сила. Многу компании зависат од имиграцијата.
Миграцијата природно бара јасни правила, функционални институции, јазична поддршка и долгорочна политика за интеграција.
Сепак, Германија не може да ги заштити своите економски интереси доколку на имиграцијата гледа исклучиво како на закана. На општеството што старее му е потребна објективна дебата за работната сила што му е неопходна и за начините на кои овие луѓе можат да се интегрираат.
Помеѓу Вашингтон и Пекинг
Како економија ориентирана кон извоз, Германија во голема мера зависи од геополитичките промени. Земјата мора да го одржи партнерството со САД, а истовремено да ги реструктуира своите економски односи со Кина.
Целосното одвојување од Кина би било економски скапо. Сепак, прекумерната зависност останува ризична. Затоа, на Германија ѝ се потребни поразновидни синџири на снабдување, нови меѓународни партнерства и посилна европска индустриска политика.
Без конкурентни цени на енергијата, инвестиции во истражување и инфраструктура, како и побрзо носење одлуки, Европа ќе продолжи да губи чекор пред САД и Кина.
Германија и понатаму се одликува со силен истражувачки сектор, квалификувани специјалисти, иновативни средни претпријатија и глобално признати брендови.
Сепак, овие предности не гарантираат дека постоечкиот индустриски модел ќе може да опстане во новите услови.
Губењето работни места, преместувањето на инвестициите и губењето на пазарниот удел се повеќе од само привремени нуспојави на слабата економија. Тие укажуваат на тоа дека делови од индустрискиот синџир на вредност би можеле трајно да се изгубат.
Откако производството, експертизата и синџирите на снабдување ќе се преселат на друго место, тешко е да се вратат назад.
Затоа, ознаката „Направено во Германија“ (Made in Germany) веројатно нема да исчезне.
Сепак, во иднина, тој печат на квалитет би можел да означува помала, поспецијализирана индустрија која не бара толку многу работна сила. Ова би ја променило не само германската економија, туку и социјалната основа на многу индустриски региони.
Германија не се соочува со непосреден крај на својата индустрија. Сепак, земјата ризикува да ја спроведе структурната трансформација побавно од своите меѓународни конкуренти.
Затоа, клучното прашање е: колкав дел од индустриската супстанција ќе се изгуби пред политичките дебати да прераснат во конкретни одлуки?
Извор: ТРТ Ворлд
Забелешка: Ставовите изразени во овој напис му припаѓаат на авторот и не ја одразуваат нужно уредувачката политика на ТРТ Балкан
