Ndërsa shumë anëtarë të komunitetit tradicional nomad yörük të Türkiyes lanë Malet Taurus për jetën urbane, Osman Kırca zgjodhi të qëndronte.

Në fshatin Çavdır të distriktit Kaş në Antalya, muzikanti rreth të gjashtëdhjetave ka kaluar dekada duke ruajtur traditat, muzikën dhe kujtesën e popullit nomad yörük përmes çiftelisë  me tre tela, një instrument thellësisht i lidhur me të kaluarën migratore të këtij komuniteti.

“Si mund ta braktisë dikush shtëpinë e të parëve? Jam i lumtur që unë nuk e bëra kurrë”, thotë ai për TRT World.

Pasi humbi nënën në moshën gjashtëvjeçare dhe u rrit jetim, Kırca e kaloi fëmijërinë duke ruajtur dele e dhi dhe duke udhëtuar me karvanë devesh gjatë migrimeve sezonale drejt kullotave malore. Ai zgjodhi jetën pranë natyrës në vend të jetës së qytetit.

“Nuk mund ta lija kurrë këtë vend. Qëndrova që të mos harroja emigrimet e dikurshme, devetë, tufat apo të parët e mi”, thotë ai.

Mënyra nomade e jetesës së yörükëve formësoi jo vetëm zakonet e tyre, por edhe muzikën. Instrumentet duhej të ishin të lehta për t’u transportuar nga familjet gjatë lëvizjeve sezonale mes ultësirave dhe maleve.

Për këtë arsye, kavalli, sipsia, klarineta dhe mbi të gjitha çiftelia me tre tela u bënë pjesë thelbësore e jetës së përditshme.

“Kur barinjtë ngjiteshin në kullotat malore, zbrisnin në dimër, ose kur pushonte shiu dhe dilte dielli, ndiheshin të gëzuar dhe i binin çiftelisë me tre tela.”

Babai i tij, mundës dhe muzikant i çiftelisë, e ruante instrumentin me shumë kujdes në një kohë kur telat zëvendësues ishin të rrallë dhe mund të duheshin muaj të tërë për të mbërritur me anije.

Në vitin 1973, në moshën 17-vjeçare, Kırca nisi të mësonte nga mjeshtri i muzikës Halil Kocabıyık.

“Me kalimin e kohës fillova të luaja edhe më mirë se ai. Më vonë ai ndërroi jetë. Siç thotë dhe fjala e urtë, ‘Nxënësi e tejkalon mjeshtrin’.”

Sot, ai konsiderohet një nga interpretuesit më të shquar të gjallë të këtij instrumenti.

Kultura që Kırca ruan në Malet Taurus dokumentohet dhe mbrohet gjithashtu në Muzeun Etnografik të Antalyas, ku ekspozohen instrumente tradicionale të rajonit si çifteli, kabak klarineta, kemençe, daullja, kavalli, zurna, sipsia dhe fyelli.

Studimet akademike prej kohësh kanë dokumentuar traditat nomade që Kırca vazhdon t’i mishërojë edhe sot.

Megjithatë, për të, ruajtja e traditës shkon përtej interpretimit muzikor. Ai i kushton rëndësi të veçantë vetë instrumentit, duke preferuar çifteli të punuara me dorë nga druri i arrës, manit dhe dëllinjës me gjemba, shumë e vlerësuar në zonë.

Shumë nga materialet sigurohen drejtpërdrejt nga malet përreth.

Një nga ndikimet më të veçanta në muzikën e Kırcas vjen nga tradita boğaz havası, një stil vokal i praktikuar nga gratë yörüke.

Duke dëgjuar këto melodi në male gjatë rinisë së tij, ai i përshtati ato për çiftelinë me tre tela.

“Këto janë meloditë që më pëlqejnë më shumë. Më kujtojnë rrugët e emigrimit”, thotë ai.

Ajo që filloi në një fshat të largët malor e çoi Kırcan shumë përtej kufijve të Türkiyes. Pasi mësoi rreth 150 nxënës në Istanbul dhe ndihmoi në përcjelljen e traditës te brezat e rinj, ai u ftua të performonte jashtë vendit, përfshirë edhe në Korenë e Jugut.

“Ishim gjashtë veta. Kisha me vete nxënësit e mi dhe disa miq që ishin mësues muzike. Meqenëse flisnin gjuhë të huaja, ata na ndihmuan të bëheshim të njohur edhe atje larg”, kujton ai.

Ky udhëtim i la një përshtypje të pashlyeshme.

“Nuk e kisha idenë se Koreja e Jugut ishte kaq larg. Mendoja se ishte si të shkoje në një fshat aty pranë. Madje nuk i tregova si duhet as gruas sime. Thashë vetëm: ‘Po dal’, dhe ika. Hipëm në avion dhe fluturuam për 11 orë e gjysmë. Dukej sikur po shkonim në skajin tjetër të botës.”

Osman Kırca mbetet një urë e gjallë mes kujtesës etnografike të ruajtur në muze dhe shpirtit të qëndrueshëm yörük, i cili vazhdon të jehojë në Malet Taurus.

Përkushtimi i tij i përjetshëm për ruajtjen e kësaj trashëgimie kulturore u vlerësua në janar të vitit 2026, kur ai mori çmimin prestigjioz turk “Thesar i Gjallë Njerëzor” nga Recep Tayyip Erdoğan.

“Marrja e këtij çmimi më bëri krenar. U ndjeva shumë i lumtur. Ishte sikur më në fund po merrja diçka në këmbim të gjithë përpjekjes që kisha bërë”, thotë Kırca për TRT World.

“Zoti ma dha mundësinë ta marr edhe këtë çmim. Jam mirënjohës.”