Ministrat e Jashtëm të Shoqatës së Kombeve të Azisë Juglindore, ASEAN, hapën të martën në Manila takimin e tyre vjetor me thirrjen për më shumë unitet dhe veprim të koordinuar, ndërsa rajoni përballet me tensione në rritje gjeopolitike, mosmarrëveshje detare dhe konflikte të vazhdueshme.
Duke hapur Takimin e 59-të të Ministrave të Jashtëm të ASEAN-it, sekretarja e Punëve të Jashtme e Filipineve, Ma. Theresa P. Lazaro, u bëri thirrje vendeve anëtare të përgjigjen me “zgjidhje aktive dhe të qëllimshme të problemeve” në një botë që po karakterizohet gjithnjë e më shumë nga “trazirat, pasiguria dhe paparashikueshmëria”.
“Puna jonë ka një urgjencë të thellë”, tha Lazaro, duke u kërkuar anëtarëve të ASEAN-it të kërkojnë “zgjidhje krijuese dhe rrugë të zbatueshme” përballë sfidave të ndërlikuara rajonale dhe globale.
ASEAN-i kërkon një zë më të fuqishëm të përbashkët
Duke iu referuar motos së presidencës filipinase të ASEAN-it për vitin 2026, “Të drejtojmë së bashku të ardhmen tonë”, Lazaro tha se blloku duhet të mbetet i bashkuar në formësimin e së ardhmes së tij, në vend që thjesht të reagojë ndaj trysnive të jashtme.
“Në një peizazh global të përçarë, asnjë vend i vetëm nuk mund t’i përballojë i vetëm këto stuhi. Forca dhe qëndrueshmëria jonë qëndrojnë te komuniteti ynë”, tha ajo, duke paralajmëruar se dështimi për të vepruar së bashku mund ta dobësojë kohezionin e ASEAN-it.
Ajo theksoi gjithashtu 50-vjetorin e Traktatit të Miqësisë dhe Bashkëpunimit, duke e cilësuar atë si “spirancën më të besueshme” të bllokut për ruajtjen e paqes rajonale përmes respektimit të sovranitetit, mosndërhyrjes dhe zgjidhjes paqësore të mosmarrëveshjeve.
Sfidat e sigurisë dominojnë agjendën
Siguria rajonale pritet të jetë në krye të agjendës gjatë takimeve njëjavore, përfshirë përpjekjet për të ringjallur nismën e ngecur të paqes të ASEAN-it në Mianmar dhe për të përshpejtuar negociatat me Kinën për kodin e shumëpritur të sjelljes në Detin e Kinës Jugore.
Ministrat do të shqyrtojnë gjithashtu ndikimin ekonomik të konflikteve jashtë Azisë Juglindore, veçanërisht ndërprerjet që prekin furnizimet globale me energji dhe rrugët tregtare.
Takimet në Manila do të përmbyllen me diskutime me partnerët kryesorë të dialogut të ASEAN-it, përfshirë Shtetet e Bashkuara, Kinën, Rusinë, Japoninë, Indinë dhe Bashkimin Evropian, përpara Samitit të ASEAN-it në nëntor.
