Një valë e fortë të nxehti përfshiu pjesën më të madhe të Evropës gjatë fundit të qershorit dhe korrikut, duke sjellë temperatura në nivele të paprecedenta.
Në Francë, qershori ishte muaji më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë, me temperatura mesatare 38°C mbi mesataren sezonale të periudhës 1991–2020, ndërsa në disa zona temperaturat kaluan 40°C.
Temperaturat shumë mbi normat sezonale nxitën zjarre vdekjeprurëse në disa vende.
Më shumë se 325 mijë persona janë detyruar të largohen nga shtëpitë e tyre, ndërsa zjarret që përhapen me shpejtësi vazhdojnë të përfshijnë jugperëndimin e Francës dhe pjesë të Spanjës.
Në Francë, autoritetet kanë evakuuar mbi 250 mijë banorë, ndërsa zjarri më i madh në departamentin jugperëndimor të Gironde ka djegur 42 mijë hektarë tokë. Ministri i Brendshëm, Laurent Nunez, e përshkroi situatën si "të jashtëzakonshme".
Edhe Spanja po lufton me disa zjarre të mëdha, ku rreth 75 mijë persona janë evakuuar nga rajonet e Madridit, Avilës, Toledos dhe Valencias. Një person ka humbur jetën pranë Valencias, ndërsa dy zjarrfikës vdiqën duke luftuar me flakët pranë Bordosë në Francë.
Zjarri ka krijuar gjithashtu një fenomen të rrallë të quajtur pyrocumulonimbus – një re gjigante stuhish e krijuar nga vetë zjarri, e aftë të prodhojë erëra dhe rrufe, duke rritur rrezikun për shpërthimin e vatrave të reja.
Meteorologët paralajmërojnë se një tjetër valë të nxehti pritet të godasë jugperëndimin e Francës gjatë kësaj jave, me temperatura që mund të arrijnë deri në 40°C.
Dëmet ekonomike po shtohen
Zyrtarët francezë thonë se zjarret po shndërrohen me shpejtësi jo vetëm në një krizë mjedisore, por edhe ekonomike.
Ministri i Ekonomisë, Roland Lescure, deklaroi se zjarret kanë goditur ekonominë e vendit "si një bubullimë", duke detyruar mbajtjen e takimeve urgjente me përfaqësues të sektorëve të turizmit, energjisë, sigurimeve dhe telekomunikacionit.
Vetëm në Gironde janë evakuuar më shumë se 13 mijë biznese, ndërsa kompanitë e prekura drejtpërdrejt ose tërthorazi do të kenë të drejtë të përfitojnë nga skema franceze e papunësisë së pjesshme.
Autoritetet kanë njoftuar gjithashtu se kompanitë e sigurimeve do të mbulojnë shpenzimet e akomodimit të përkohshëm për banorët e evakuuar në Gironde, Landes dhe Var për deri në tri javë, edhe nëse shtëpitë e tyre nuk janë dëmtuar.
Ekonomistët paralajmërojnë se fatkeqësitë klimatike, të cilat po bëhen gjithnjë e më të shpeshta, pritet të ndryshojnë sektorë kyç si bujqësia, turizmi dhe infrastruktura.
"Çështja e rezistencës do të bëhet gjithnjë e më e rëndësishme", tha Mathieu Plane, zëvendësdrejtor i Observatorit Ekonomik Francez (OFCE), për radion France Inter, duke theksuar se valët e përsëritura të të nxehtit dhe zjarret do të kërkojnë përshtatje afatgjata në gjithë ekonominë.
Belgjika regjistron vdekshmërinë më të lartë shtesë në Evropë
Pasojat njerëzore të valës së të nxehtit shtrihen shumë përtej zonave të prekura nga zjarret.
Belgjika regjistroi shkallën më të lartë të vdekshmërisë së tepërt në Evropë gjatë valës së të nxehtit në fund të qershorit, sipas të dhënave të rrjetit evropian të monitorimit të vdekshmërisë EuroMOMO.
Shifrat e institutit belg të shëndetit publik Sciensano tregojnë mbi 2 mijë vdekje shtesë, me vdekshmëri të tepërt prej 48%, më shumë se dyfishi i Francës (23%) dhe dukshëm mbi nivelin e Holandës (13%).
Në Francë, autoritetet shëndetësore vlerësojnë se vala e të nxehtit shkaktoi 5.764 vdekje shtesë midis 17 qershorit dhe 2 korrikut, duke shënuar nivelin më të lartë të vdekshmërisë së tepërt që nga vala shkatërruese e të nxehtit në vitin 2003.
Ekspertët thonë se pabarazitë socio-ekonomike kanë luajtur një rol të rëndësishëm, pasi banorët që jetojnë në apartamente të dendura dhe zona urbane kanë qenë më të ekspozuar ndaj temperaturave ekstreme sesa ata që jetojnë në lagje me më shumë hapësira të gjelbra.
Studiuesit theksojnë gjithashtu se planifikimi urban dhe mënyra e ndërtimit të ndërtesave në Belgjikë mund të kenë ndikuar në përkeqësimin e pasojave të valës së të nxehtit.
