Визијата на Договорот за заедничка одбрана од Мека „не е ограничена“ само на Туркије, Саудиска Арабија и Пакистан, изјави турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган, изразувајќи желба во договорот да бидат вклучени земјите од регионот, пренесува Анадолу.

„Навистина, нашата визија не е ограничена на три земји. Сакаме таа дополнително да се прошири и, доколку е можно, еден ден сите земји од регионот да бидат опфатени со оваа рамка. Тоа би било еден од најважните чекори кон постигнување трајна регионална стабилност“, рече Ердоган во интервју за „Ашарк ал Авсат“, еден од водечките арапски весници.

Ердоган изјави дека, иако тензиите меѓу САД и Иран се важни за регионалните случувања, Договорот за заедничка одбрана од Мека не треба да се гледа само како одговор на нив, додавајќи: „Таквото толкување не би овозможило правилно разбирање на политиките и намерите на нашите земји“.

Истакнувајќи дека договорот не претставува закана за ниту една земја, претседателот рече дека договорот е отворен за учество на „сите братски земји кои бараат мир, просперитет и стабилност во нашиот регион“.

Ердоган вели дека договорот има своја историја, посочувајќи на разговорите со другите потписнички и земјите од регионот, кои се одвиваат „многу долг период“.

Осврнувајќи се на своите изјави дека останува во редовна консултација со земјите од регионот со цел зајакнување на мирот, стабилноста и безбедноста во регионот, Ердоган нагласи дека Анкара „соодветно“ постапувала во овој поглед.

„Знаеме какви катастрофи предизвикаа рецептите наметнати однадвор во обидите за решавање на проблемите во регионот. Поради оваа причина, Туркије отсекогаш водела политика насочена кон тоа волјата и колективната мудрост на земјите од регионот да бидат одлучувачки“, рече тој.

Тој истакна дека договорот претставува „стратегиска решителност“ како одговор на променливите регионални околности, додавајќи дека трилатералниот механизам не е реакција на „секојдневните случувања“.

„Туркије отсекогаш претпочитала дипломатија наместо тензии, дијалог наместо конфликт и посилна регионална соработка наместо поделби. Како земја способна да разговара со сите страни и да преземе одговорност за тешки прашања кога е потребно, ќе продолжиме да го даваме нашиот придонес за воспоставување траен мир и стабилност во нашиот регион“, додаде тој.

Договорот е резултат на „новите околности“ во регионот

Ердоган рече дека договорот е „резултат на новите околности“ и заедничкото чувство на одговорност.

„Отсекогаш сме се залагале земјите од регионот да преземат одговорност за регионалните прашања и самите да ги решаваат“, додаде тој.

„Проблемите во регионот треба да ги решаваат самите актери во регионот и можеме да кажеме дека сега го направивме првиот чекор во таа насока“, нагласи тој.

Тој истакна дека неодамнешните случувања ја нагласиле неопходноста од солидарност меѓу пријателските и братските земји, додека долгорочниот мир не бара само прекин на конфликтите, туку и меѓусебна доверба, политичка волја и заедничка визија за иднината.

Ердоган рече дека договорот претставува повеќе од соработка меѓу Туркије, Саудиска Арабија и Пакистан, додавајќи дека е наменет како поширока рамка за регионална стабилност и останува отворен за други земји кои бараат мир и безбедност.

Тој рече дека Анкара го гледа договорот како почеток на нова ера на регионална соработка и солидарност, со можност за проширување на учеството во иднина.

Договорот „се темели на колективно одвраќање“

Ердоган рече дека Договорот за заедничка одбрана од Мека се темели на принципот на колективно одвраќање и има цел да ја продлабочи безбедносната и одбранбената соработка меѓу членките, придонесувајќи за регионалната стабилност.

Тој објасни дека договорот ќе го отвори патот за заеднички проекти во одбранбената индустрија и ќе ја зајакне соработката во борбата против тероризмот, нагласувајќи дека не е насочен против ниту една земја.

„Според договорот, заканата за безбедноста на една членка ќе се смета за заедничка безбедносна грижа на другите страни“, рече тој.

Тој додаде дека договорот не треба да се гледа само како воен аранжман, туку дека неговата поширока цел е зајакнување на одвраќањето, зајакнување на меѓусебната безбедност преку солидарност и зачувување на мирот и стабилноста во регионот.

Ердоган исто така рече дека потписничките испраќаат порака дека нема да претставуваат закана едни за други, туку ќе работат на гарантирање на безбедноста едни на други.

„Безбедноста на еден од нас е безбедност на сите нас“, рече тој, додавајќи дека инклузивната примена на овој пристап може да помогне во воспоставувањето траен мир, стабилност и просперитет во регионот.

Земјите од регионот треба да преземат „поголема одговорност“ за сопствената безбедност

Ердоган рече дека земјите од регионот мора да преземат поголема одговорност за сопствената безбедност, стабилност и иднина, оценувајќи дека предизвиците во регионот најдобро можат да ги решат самите земји и народи од регионот.

„Посилната регионална одговорност, солидарност и координација не само што ќе ја зајакнат стабилноста на Блискиот Исток, туку ќе придонесат и за глобалната стабилност“, рече претседателот.

Тој ја нагласи важноста од воспоставување посилни и потрајни механизми меѓу земјите од регионот, вклучително и институционализирана соработка насочена кон заштита и на безбедноста и на економската стабилност.

„Иднината на регионот не може да се обликува независно од волјата на земјите од регионот“, рече Ердоган.

Тој додаде дека Туркије не бара блокови што исклучуваат други, туку рамка за регионална соработка заснована на почитување на суверенитетот и територијалниот интегритет, меѓусебна доверба и заеднички интереси.

„Туркије“, рече тој, „ќе продолжи да презема одговорност кога е потребно и да спроведува дипломатски иницијативи за зајакнување на регионалниот мир, безбедност и стабилност.“

Договорот ќе придонесе за зајакнување на безбедноста во Заливот

Ердоган рече дека верува оти Договорот за заедничка одбрана од Мека ќе помогне во зајакнувањето на безбедноста во регионот на Заливот, додавајќи дека има цел да придонесе за просперитетот, мирот и безбедноста во регионот.

Тој ја нагласи важноста на безбедноста во регионот на Заливот за глобалната економија и меѓународната трговија.

Безбедноста на регионот на Заливот е од големо значење не само за земјите од регионот, туку и за глобалната економија и меѓународната трговија.

„Многу прашања, од безбедноста на снабдувањето со енергенси и безбедноста на поморските патишта до континуитетот на трговијата и глобалната економска стабилност, се директно поврзани со мирот и стабилноста во овој регион“, додаде тој.

„Ова не е само теоретска констатација; случувањата во изминатите неколку месеци јасно го покажаа тоа“, додаде тој.

Ердоган рече дека секој чекор за зајакнување на безбедноста и стабилноста во Заливот ќе биде од корист не само за регионот, туку и за глобалниот мир и просперитет.

Тој рече дека договорот може да ја продлабочи регионалната безбедносна соработка и солидарност, нагласувајќи дека безбедноста и економскиот развој се тесно поврзани.

Посочувајќи на повоеното искуство на Европа, Ердоган рече дека политичката стабилност може да го отвори патот за економска интеграција и просперитет, додавајќи дека трговијата и инвестициите не можат да се одржат без мир.

Тој исто така ја опиша стабилноста во Заливот како стратегиски важна за економските врски што ги поврзуваат Азија, Европа и Африка, велејќи дека Туркије ги гледа мирот и стабилноста во Заливот како тесно поврзани со сопствената безбедност и со поширокиот регионален мир.

Ја изрази решеноста на Туркије да ја преземе „секоја одговорност што ни припаѓа и да продолжи со нашите конструктивни дипломатски напори“.

Тензиите во Ормускиот Теснец можат да влијаат врз светската економија

Ердоган рече дека Ормускиот Теснец е од глобално стратегиско значење поради неговата улога во снабдувањето со енергенси и меѓународната трговија, предупредувајќи дека тензиите таму можат да имаат глобални економски последици.

Тој рече дека Туркије се надева оти сегашните тензии ќе се намалат и дека водниот пат повторно ќе почне да функционира безбедно, стабилно и без прекини, нагласувајќи дека тоа зависи од воздржаноста и одржувањето на отворени дипломатски канали.

Претседателот повтори дека Туркије претпочита дијалог и преговори наместо ескалација, велејќи дека трајните решенија за Ормускиот Теснец, Украина и Палестина можат да се постигнат само преку дипломатија.

Тој додаде дека земјите од регионот имаат значителна одговорност за безбедноста на Ормускиот Теснец и рече дека посилната регионална соработка и заедничкиот безбедносен пристап би можеле да помогнат во обезбедувањето на неговата долгорочна стабилност.

„Нашата надеж и очекување е сегашните тензии да завршат што е можно поскоро и Ормускиот Теснец повторно да служи на меѓународната трговија безбедно, стабилно и без прекин.“

„Постигнувањето на ова зависи од тоа страните да постапуваат разумно и да ги одржуваат дипломатските канали отворени“, додаде тој.

Туркије и Саудиска Арабија имаат „стратегиски однос вкоренет во заедничката историја“

Ердоган ги опиша односите на Туркије со Саудиска Арабија како „стратегиски однос вкоренет во заедничката историја, блиските врски и меѓусебните интереси“, велејќи дека соработката меѓу двете земји добила замав во последните години.

„Нашите односи со Саудиска Арабија ги сметаме за стратегиски однос обликуван од нашата заедничка историја, братските врски и меѓусебните интереси“, рече претседателот.

Тој рече дека Анкара и Ријад го зајакнуваат политичкиот дијалог, истовремено проширувајќи ја соработката во трговијата, инвестициите, одбранбената индустрија, енергетиката и туризмот.

„Во време кога нашиот регион се соочува со многу сериозни предизвици, блиските консултации и соработката меѓу Туркије и Саудиска Арабија станаа уште поважни“, нагласи тој.

Ердоган додаде дека договорот може дополнително да ги продлабочи билатералните односи, особено во одбранбената соработка.

„Веруваме дека Договорот од Мека ќе помогне дополнително да ги зајакнеме нашите односи во многу области, особено во одбранбената соработка“, рече тој.

Тој исто така го нагласи поширокото регионално влијание на нестабилноста, велејќи дека дури и ограничена криза може да влијае врз соседните земји преку миграцијата и тероризмот.

„Верувам дека во периодот што следува ќе преземеме чекори што ќе ги подигнат односите меѓу нашите две земји на многу повисоко ниво“, додаде тој.

Мирот и безбедноста на Либан се од „големо значење“ за регионалната стабилност

Ердоган рече дека безбедноста и стабилноста на Либан се од витално значење за регионалниот мир, нагласувајќи ја потребата од заштита на суверенитетот, политичкото единство и територијалниот интегритет на земјата.

„Мирот, безбедноста и стабилноста на Либан се од големо значење за стабилноста на целиот наш регион“, рече тој, додавајќи дека Туркије се спротивставува на странското мешање и обидите Либан да се претвори во „арена на ривалство меѓу надворешните сили“.

Тој рече дека народот на Либан треба сам да носи одлуки за својата иднина.

Претседателот исто така повика на итен прекин на израелските напади врз Либан, велејќи: „Израелските напади врз Либан мора веднаш да престанат.“

Тој ги поздрави тековните напори за обезбедување прекин на огнот, додавајќи дека безбедноста на Либан „не може да се разгледува одделно од регионалниот мир“.

„Судбината на Блискиот Исток не треба постојано да се пишува преку конфликти, уништување и страдање. И овој регион заслужува мир, спокојство и просперитет“, рече тој.

Ердоган рече дека Туркије сака Либан да ја врати стабилноста, да ги зајакне своите институции и да им овозможи на своите граѓани со доверба да гледаат кон иднината.

Тој додаде дека Анкара е подготвена да обезбеди техничка поддршка и да ја продлабочи соработката, истакнувајќи дека оваа посветеност неодамна им била пренесена на либанскиот претседател Џозеф Аун и премиерот Наваф Салам.

Случувањата во Сирија се „историска пресвртница“

Ердоган ги опиша случувањата во Сирија како „историска пресвртница“, велејќи дека процесот треба да им овозможи на Сиријците сами да ја определат својата иднина, истовремено зачувувајќи ги територијалниот интегритет, политичкото единство и суверенитетот на земјата.

„Процесот на промени што се одвива во Сирија го сметаме за историска пресвртница во однос на способноста на сирискиот народ да ја определува сопствената иднина“, рече тој.

Тој додаде дека Туркије се надева оти новиот период ќе доведе до траен мир, стабилност и обнова по години војна, тероризам и нестабилност, кои нанесоа високи трошоци за регионот.

Ердоган исто така нагласи дека Анкара нема да толерира каква било структура во Сирија што ја загрозува националната безбедност на Туркије.

„Нема да дозволиме структури во северна Сирија или во кој било друг дел од земјата што ја загрозуваат безбедноста на Туркије“, рече тој, додавајќи дека територијалниот интегритет на Сирија и националната безбедност на Туркије се подеднакво важни.

Тој рече дека Сирија постигнала „голем напредок“ од декември 2024 година во подобрувањето на безбедносните услови, поставувањето темели за економски развој и постигнувањето општествено помирување, при што регионалната поддршка за сириската Влада одиграла клучна улога.

Ердоган додаде дека нормализацијата во Сирија станала стратегиски важна за поширокиот регион, велејќи дека земјата сè повеќе се поврзува со проекти за поврзување и развој, наместо со нестабилност.

„Сега, кога во Сирија е отворена нова страница, таа страница треба да биде напишана не со ново страдање, туку со мир, братство, суверенитет и заедничка визија за иднината“, рече тој.

Претседателот вети дека Туркије ќе продолжи да ја поддржува стабилноста и обновата на Сирија во соработка со регионалните и меѓународните партнери.