Kreu i Organizatës Kombëtare të Inteligjencës së Türkiyes ka paralajmëruar se lufta e vazhdueshme që përfshin Izraelin, ShBA-në dhe Iranin rrezikon të përshkallëzohet në një krizë më të gjerë globale nëse vazhdon.
Duke folur në Samitin STRATCOM 2026 në Istanbul të shtunën, Ibrahim Kalın tha: "Që nga pandemia, bota jonë po kalon nëpër shumë prage kritike, kriza dhe shkëputje."
Lufta Rusi-Ukrainë që filloi në vitin 2022 hyri së fundmi në vitin e saj të pestë dhe ende nuk ka një pasqyrë të qartë se si do të përfundojë, tha ai. Kalın tha gjithashtu se pasojat e luftës gjenocidale izraelite në Gazë, që filloi më 7 tetor 2023, vazhdojnë të ndjehen.
"Ndërsa përpjekjet për të realizuar paqen në Gazë vazhdojnë, shkeljet e Izraelit dhe politikat e tij të pushtimit dhe aneksimit vazhdojnë pa ndërprerje," tha ai.
Mbi zhvillimet në rajon, Kalın tha se lufta 12-ditore Izrael-Iran qershorin e kaluar testoi kushtet e konfliktit aktual me Iranin. "Ne jemi aktualisht në mes të luftës Izrael/ShBA-Iran që filloi më 28 shkurt dhe ka vazhduar për rreth një muaj," tha ai.
Kalın tha se Türkiye ka bërë përpjekje intensive diplomatike për të parandaluar shfaqjen e luftës në Iran dhe për të ndaluar përhapjen e saj, duke paralajmëruar se ajo rrezikon të zgjerohet përtej rajonit.
"Fatkeqësisht, lufta rajonale e iniciuar nga Izraeli po lëviz me shpejtësi drejt shndërrimit në një krizë globale," siç ka paralajmëruar presidenti turk, tha ai. Ajo rrezikon të bëhet një "luftë për të cilën tetë miliardë njerëz do të paguajnë çmimin".
"E gjithë përpjekja jonë është mbi të gjitha që kjo luftë të përfundojë sa më shpejt të jetë e mundur," tha ai.
Türkiye nuk ka nxitur kurrë zjarrin e përçarjes
Ai paralajmëroi gjithashtu se konflikti mund të thellojë ndarjet në rajon. "Një nga rezultatet e llogaritura të kësaj lufte nuk është vetëm eliminimi i kapacitetit bërthamor të Iranit, por, më rrezikshëm, hapat që hedhin themelet për dekada të tëra konflikti vëllavrasës midis popujve themelues të rajonit: turqve, kurdëve, arabëve dhe persianëve," tha ai.
Kalın theksoi se Türkiye nuk do të kontribuojë në përçarje të tilla. "Türkiye nuk ka qenë kurrë dhe nuk do të jetë kurrë një palë që nxit zjarrin e përçarjes," tha ai. "Nëse është e nevojshme, ne do ta marrim lëshuesin e zjarrit në duart tona dhe do ta ftohim në kraharorin tonë, por kurrë nuk do ta hedhim atë në zjarrin e përçarjes."
Ai tha se lufta kundër Iranit nuk ka baza ligjore sipas ligjit ndërkombëtar. Kalın paralajmëroi gjithashtu kundër përpjekjeve për të krijuar fakte të reja të kryera (faits accomplis) në rajon.
"Ne e dimë shumë mirë se ata që e nisën këtë luftë po përpiqen të krijojnë fakte të reja në terren në Liban, Siri, territoret palestineze dhe gjetkë përmes politikave të shkatërrimit, aneksimit dhe pushtimit," tha ai.
Ai shtoi se Türkiye nuk do të lejojë që të drejtat e palestinezëve të injorohen. "Ne nuk do të lejojmë që të drejtat themelore të palestinezëve të merren përmes fakteve të kryera apo që shkeljet në Gazë dhe Bregun Perëndimor të injorohen," tha ai.
"Sulmet e Iranit ndaj vendeve të Gjirit janë të papranueshme," tha Kalın. "Por ne nuk duhet të harrojmë kurrë se kush e filloi luftën." Ai tha se Türkiye mbështet përpjekjet diplomatike për të vendosur negociata, duke përfshirë iniciativat nga Pakistani. "Ne mbështesim plotësisht dorën e ndihmës të shtrirë nga vëllezërit tanë pakistanezë për këtë," tha ai.
Megjithatë, Kalın tha se Izraeli ka minuar përpjekjet për të hapur dialogun. "Si para luftës, ne shohim se Izraeli ka bërë përpjekje intensive për të sabotuar përpjekjet për hapjen e kanaleve të negociatave dhe komunikimit," tha ai.
Tensionet në Lindjen e Mesme janë përshkallëzuar që nga 28 shkurti, kur ShBA-ja dhe Izraeli nisën një ofensivë të përbashkët ndaj Iranit, e cila deri më tani ka vrarë më shumë se 1.340 njerëz, përfshirë Udhëheqësin e atëhershëm Suprem Ali Khamenei. Irani është hakmarrë me sulme me dronë dhe raketa duke shënjestruar Izraelin dhe vendet e Gjirit që strehojnë asete ushtarake të ShBA-së.
“Komunikimi është një përpjekje për të ndërtuar kuptimin”
Përtej konfliktit, Kalın paralajmëroi gjithashtu se bota moderne është e mbingarkuar me informacion, por gjithnjë e më shumë e shkëputur nga e vërteta. "Ne jetojmë në një epokë ku informacioni është i bollshëm, njohuria po pakësohet dhe urtësia pothuajse është zhdukur," tha ai.
“Komunikimi nuk është vetëm një përpjekje për të transmetuar informacion dhe mesazhe,” tha ai. “Komunikimi është gjithashtu një përpjekje për të ndërtuar kuptimin,” argumentoi ai.
"Nëse nuk e emërton diçka, ajo nuk është e jotja. Nëse nuk e tregon tregimin, nuk është tregimi yt," tha Kalın, duke u bërë thirrje shoqërive që të zhvillojnë kornizat e tyre konceptuale dhe narrativat.
