Komisioneri i Lartë i OKB-së për Refugjatët paralajmëroi të hënën se mbrojtja e njerëzve të detyruar të largohen nga vendbanimet e tyre është thelbësore, por zhvendosja nuk duhet të kthehet në një gjendje të përhershme, në një kohë kur konfliktet e zgjatura dhe pakësimi i burimeve humanitare po thellojnë krizën globale të refugjatëve.
Duke iu drejtuar Komitetit Ekzekutiv të UNHCR-s në Gjenevë, Barham Salih tha se më shumë se 117 milionë njerëz në mbarë botën janë zhvendosur me forcë për shkak të konflikteve, dhunës, persekutimit dhe kërcënimeve të tjera.
“Ne duhet t’i mbrojmë njerëzit kur detyrohen të largohen nga vendbanimet e tyre. Por nuk mund të pranojmë që zhvendosja pa afat të jetë e ardhmja e tyre”, deklaroi ai.
Salih paralajmëroi se konfliktet po shkaktojnë zhvendosje të popullsisë me një ritëm më të shpejtë sesa mund të zgjidhen, duke lënë miliona njerëz të bllokuar në kriza të zgjatura.
Ai theksoi se vetëm ndihma humanitare nuk mund të ofrojë zgjidhje afatgjata, duke bërë thirrje për më shumë investime në parandalimin e konflikteve, diplomaci dhe krijimin e mundësive që refugjatët të rindërtojnë jetën e tyre.
“Suksesi duhet të nënkuptojë gjithashtu që njerëzit të rifitojnë kontrollin mbi jetën e tyre: të jenë në gjendje të punojnë, të arsimohen, të mbështesin familjet e tyre dhe të marrin vendime për të ardhmen”, tha ai.
“Ne duhet ta masim suksesin jo vetëm me numrin e jetëve që shpëtojmë, por edhe me jetët që njerëzit arrijnë të rindërtojnë dhe zgjidhjet e qëndrueshme që mund të gjejnë”, shtoi Salih.
Duke u ndalur te arsimi, Salih tha se 5,8 milionë fëmijë refugjatë vazhdojnë të mbeten jashtë shkollës, duke vënë në dukje pengesat e vazhdueshme për qasjen në arsim.
Ai njoftoi planet për nisjen e nismës “Aiming Higher”, e cila synon të zgjerojë mundësitë e studentëve refugjatë për të ndjekur studimet universitare dhe për të fituar kualifikime të tjera të arsimit të lartë, përmes bashkëpunimit me qeveritë, universitetet dhe sektorin privat.
Ndërkohë, UNHCR-ja po përballet me një krizë të rëndë financiare. Sipas kreut të agjencisë, deri më 9 tetor ajo kishte siguruar vetëm 3 miliardë dollarë, ose 35 për qind të 8,5 miliardë dollarëve të nevojshëm për vitin 2026.
Numri i punonjësve të agjencisë ka rënë gjithashtu nga afro 20 mijë në më pak se 12 mijë që nga viti 2024, ndërsa rreth 8 mijë punonjës janë larguar në kuadër të një ristrukturimi të gjerë.
Salih paralajmëroi se pakësimi i burimeve po rrezikon shërbimet thelbësore të mbrojtjes, duke theksuar se masat për rritjen e efikasitetit nuk mund të kompensojnë pafundësisht rënien e financimit.
“Mbrojtja ka një kufi minimal. Nëse zbresim nën këtë kufi, sistemi nuk bëhet thjesht më i vogël. Mbrojtja që mund të ofrojmë fillon të dështojë”, përfundoi ai.
