Holandija je postala glavna ulazna tačka za poljoprivredne proizvode koji potiču iz ilegalnih izraelskih naselja i ulaze na tržište Evropske unije, navodi se u izvještaju organizacije za pravno zastupanje Global Echo objavljenom u srijedu.
U izvještaju se navodi da je najmanje 13 miliona eura (14 miliona dolara) vrijednih proizvoda iz izraelskih naselja između 2017. i 2026. godine pogrešno deklarisano kao roba porijeklom iz Izraela, čime je izvoznicima omogućeno korištenje povlaštenog carinskog tretmana predviđenog trgovinskim sporazumom između EU-a i Izraela.
Global Echo, organizacija koja pruža pravno zastupanje u ime Palestinaca, analizirala je gotovo 6.000 pošiljki datula, agruma, tahinija i drugih poljoprivrednih proizvoda izvezenih iz Izraela u Evropu tokom tog perioda.
Navodi se da je svaka peta pošiljka namijenjena tržištu EU sadržavala robu proizvedenu u izraelskim naseljima na okupiranim palestinskim ili sirijskim teritorijama, pri čemu je većina bila označena kao “Proizvod Izraela“.
Prema pravilima Evropske unije, proizvodi koji potiču iz izraelskih naselja nemaju pravo na carinske povlastice koje se odobravaju Izraelu i ne mogu se stavljati na tržište kao proizvodi proizvedeni u Izraelu.
Evropska unija smatra ta naselja ilegalnim prema međunarodnom pravu.
Prema izvještaju, Holandija je bila odredište za približno trećinu evidentiranih pošiljki, dok je gotovo polovina njih naknadno ponovno izvezena u druge države članice EU-a.
Nalazi izvještaja pokazuju da su datule bile proizvod koji je najviše pogođen ovom praksom.
Holandija je uvezla oko 30 posto ukupnog izraelskog izvoza datula u Evropu, dok je 37 posto pošiljki datula koje je analizirao Global Echo poticalo iz naselja, s procijenjenom ukupnom vrijednošću od 28,8 miliona eura.
U izvještaju se također navodi da, kada carinske vlasti EU-a odbiju zahtjeve za povlašteni carinski tretman, izraelska vlada izvoznicima nadoknađuje razliku.
Prema podacima organizacije Global Echo, Izrael je između 2005. i 2024. godine isplatio najmanje 63 miliona eura takvih nadoknada, čime je praktično umanjen učinak carina na proizvode iz naselja.
Objavljivanje izvještaja uslijedilo je manje od mjesec dana nakon što je holandska vlada najavila planove za donošenje zakona kojim bi se zabranio uvoz proizvoda iz izraelskih naselja.
Global Echo je saopštio da priprema pravne postupke protiv carinskih vlasti EU-a, uvoznika i certifikacijskih tijela zbog kontinuiranog ulaska proizvoda iz naselja na evropsko tržište.
