Поранешниот британски министер, Сер Алан Данкан, првиот европски политичар што ја посети Туркије по неуспешниот обид за државен удар на 15 јули 2016 година, оркестриран од терористичката организација Фетулах (ФЕТО), рече дека било клучно да се допатува во земјата за да се демонстрира поддршка за нејзината избрана влада и демократските институции.
Данкан, кој беше државен министер на Велика Британија за Европа и Америка помеѓу 2016 и 2019 година, разговараше со Анадолија за време на посетата на канцеларијата на агенцијата во Лондон по повод 10-годишнината од неуспешниот обид за државен удар.
Потсетувајќи се на настаните од 15 јули, Данкан рече дека слушнал за обидот за државен удар уште на својот прв ден на функцијата и решил да отпатува во Анкара откако разговарал со тогашниот британски амбасадор во Туркије, Ричард Мур, преземајќи ја иницијативата да покаже солидарност со земјата.
Данкан рече дека првпат слушнал за обидот за државен удар вечерта на 15 јули 2016 година, веднаш по формирањето на новата британска влада предводена од тогашната премиерка Тереза Меј и на неговиот прв ден на функцијата државен министер во Министерството за надворешни работи.
Тој се сети дека кратко по пристигнувањето во неговата канцеларија, неговиот приватен секретар го информирал дека во Туркије е во тек обид за државен удар, што ги натерало да го вклучат телевизорот и да го следат развојот на настаните преку вести.
„Ги добивме сите вести, знаевме дека летаат авиони наоколу и реков: „Викнете ми го амбасадорот на телефон“. А тие рекоа: „О, тоа е многу необично, министре“. Реков: „Не, не, не. Викнете ми го амбасадорот на телефон. Не ми треба никој да ми кажува што да правам“, се присети Данкан.
„Па го кренав телефонот и разговарав со Ричард Мур, а тој ми објасни што се случувало, а јас реков: „Ќе дојдам на гости“. А тој рече: „О, добро“. Рече: „Нема ли да се советувате со остатокот од Министерството за надворешни работи?“ Јас реков: „Не, јас сум министерот. Доаѓам“. И тоа беше одлуката.“
Данкан рече дека имало мали шанси некој во Лондон да можел да го спречи патувањето.
„Немаше шанси владата во Велика Британија да ме спречи, бидејќи сè уште беа во малку хаос. Затоа, само презедов иницијатива и одлетав за Анкара“, рече тој.
Беше многу важно
Данкан рече дека станал првиот европски министер што ја посетил Туркије по неуспешниот обид за државен удар, забележувајќи дека многу европски земји бавно реагирале, додека некои дури ги отфрлиле настаните како инсценирани.
„Мислам дека затоа што некои од нив велеа: „О, ова е лажен државен удар. Тоа е само театарска претстава. Не е вистинска претстава“, се присети тој.
Тој рече дека нема сомнение дека обидот за државен удар бил вистински.
„Беше многу важно да се каже дека не можете да соборите ваква влада со насилство, со бунт, со бунт. Ако е избрана влада, мора да ја поддржите избраната влада“, рече тој.
„Мојот став беше дека е многу важно да се поддржи турската демократија и да се стави до знаење дека тоа е британскиот став“.
Тој додаде дека сака и да се осигури дека персоналот на британската амбасада во Анкара е безбеден, но нагласи дека „главната порака е да се поддржи турската демократија“.
Данкан рече дека посетата на Големото национално собрание на Туркије по обидот за државен удар и личното сведочење на штетата оставиле траен впечаток врз него.
„Знаете, можете да видите работи на телевизија, но кога всушност одите некаде и ги гледате урнатините, извитканиот метал и скршеното стакло, тогаш тоа навистина го погодува“, рече тој.
Тој рече дека сфатил дека нападот не бил само врз зграда.
„Знаете, ова не е само зградата. Ова е парламент, а парламентот е центар на секој демократски систем“, додаде тој.
Ова не е прифатливо
За да им ја објасни сериозноста на настаните на луѓето во Британија, Данкан рече дека го споредил обидот за државен удар со дел од бунтот на британската војска, возењето тенкови преку Лондонскиот мост, бомбардирањето на парламентот додека заседавал и обидот за атентат врз премиерот и кралицата.
Тој рече дека подоцна ја направил таа споредба во британскиот парламент бидејќи јасно го пренесува обемот на она со што се соочила Туркије.
Данкан го пофали одговорот на турската јавност на обидот за државен удар, велејќи дека бил длабоко импресиониран од нивната смиреност и решителност.
„Бев многу импресиониран од смиреноста, одмереноста. Мислам, немаше големи немири или нешто слично“, рече тој.
„Тие рекоа: „Добро, знаете, имаме јасен став. Ова не е прифатливо. Ние ја поддржуваме нашата демократија, а Ѓуленистите и сите што се обидоа да ја соборат владата не се прифатливи за турскиот народ.“
„Мислев дека начинот на кој турскиот народ се обедини, изрази јасен став и ги поткрепи принципите на својот демократски систем беше многу инспиративен за гледање“, додаде тој.
Освртувајќи се назад една деценија подоцна, Данкан рече дека историјата треба да запомни дека обидот за државен удар не успеа и заслужуваше да пропадне.
Тој рече дека Туркије се појави посилна во текот на изминатата деценија.
„Погледнете што се случи во ...Туркије во последните 10 години. Таа стана сè поважна регионална сила. Таа е постабилна. Ја стабилизираше својата економија. Таа е попросперитетна“, рече тој.
„Се надевам дека во многуте децении што ќе следат, ќе има сличен таков успех за Туркије“, додаде тој.
Извор: АА























