Германија од Втората светска војна усвои политика пријателски настроена кон мигрантите, го поддржа европското обединување под НАТО и прерасна во најголем производител на автомобили во Европа со економија полна со живот.
Обединета по падот на Берлинскиот ѕид, Германија го поттикна проширувањето на ЕУ во Источна Европа и ја поддржа Западната алијанса преку блиски врски со САД.
Но неодамна, среќата на Германија и на ЕУ се намали, бидејќи растечките европски популистички движења се спротивставуваат на миграцијата и проширувањето на ЕУ на сметка на суверенитетот. Во меѓувреме, глобализацијата ги фаворизира кинеските електрични возила пред германските автомобили.
Дополнително, администрацијата на Трамп изврши притисок врз европските земји, особено Германија, во врска со придонесите за одбрана на НАТО, наведувајќи недоволни трошоци.
Германија, која ги прекина енергетските врски со Русија по Украина, се соочува со енергетски притисоци и поагресивна Русија.
Овие проблеми - миграција, безбедносни проблеми, продолжена економска стагнација и енергетски притисоци - придонесоа за подемот на про-Трамп екстремно десничарската Алтернатива за Германија (AфД) во земјата, која се залага за протерување на мигрантите, се спротивставува на она што го смета за мерки на ЕУ што го поткопуваат националниот суверенитет и економската глобализација и го повикува Берлин да ги обнови врските со Русија.
И покрај својата илузорна природа, ветувањата на AфД привлекуваат многу Германци загрижени за зголемувањето на миграцијата и кинеските возила што влијаат врз Европа, загрозувајќи ја автомобилската индустрија во Берлин и зголемувајќи ја невработеноста, вели Раул Мотика, професор на Универзитетот во Хамбург.
„Луѓето повеќе не им веруваат на политичарите“, вели Мотика за TРТ Ворлд, велејќи дека многумина веруваат дека политичарите не можат да се справат со овие проблеми и затоа сакаат да гласаат за партија што ветува дека ќе направи „радикални промени“.
Дали владата на Мерц е во опасност?
Во неделата, AфД прогласи значајна победа во Саксонија-Анхалт, покраина во поранешната комунистичка Источна Германија.
Иако покраинските избори не ѝ дадоа мнозинство на крајнодесничарската партија, аналитичарите велат дека АфД има за цел да го искористи својот силен настап во Саксонија-Анхалт за да го прошири своето влијание низ целата земја и да го продлабочи противењето кон коалициската влада на канцеларот Фридрих Мерц.
Иако Мотика не сака да ја преувеличува победата на АфД во Саксонија-Анхалт, покраина со едно од најстарите популации во Германија и релативно мало население за својата големина, тој признава дека крајнодесничарската партија добива на сила и во западните покраини како што се Баден-Виртемберг и Баварија.
„Во секој случај, тоа е вистински знак на недоверба кон владата на Мерц. Тоа е очигледно. Огромното мнозинство од населението не е задоволно од работата на сегашната влада“, вели Мотика за ТРТ Ворлд.
Но тој исто така забележува дека владата предводена од АфД во Саксонија-Анхалт би имала „никакво влијание да промени било што на федерално ниво“.
Мотика вели дека целокупниот притисок врз владата е „многу висок“ бидејќи противењето и разочарувањето од Мерц растат во рамките на неговата Христијанско-демократска унија (ЦДУ), делумно поради пресвртите во ветувањата што ги даде за време на кампањата за федералните избори.
Мерц претходно вети дека ќе го ограничи државниот долг, но откако стана канцелар, тој поддржа олабавување на правилата за долг на Германија.
Системот за социјална помош на Германија, меѓу најголемите во Европа, е уште една тема на дебата во земјата.
„Очекуваниот животен век на Германија не е подобар од оној во Италија, па дури ни полош од оној во Италија и во другите европски земји, а тоа значи дека системот во целина е неефикасен“, вели Мотика.
И покрај растечките проблеми и она што Мотика го смета за недостатоци во раководството на Мерц, отпорот кон канцеларот не стигнал до точка каде што неговата влада е во непосредна опасност, вели професорот.
Но тој предупредува дека усвојувањето делови од агендата на крајната десница можеби нема да му помогне на Мерц политички.
„Сите видови популистичка пропаганда што ја правеше пред изборите се покажаа против него потоа, бидејќи сега АфД го користи терминот дека е лажго, дека го предал населението, дека дал погрешни ветувања.“
Други експерти, исто така, веруваат дека усвојувањето на популистичките позиции на АфД можеби нема да ѝ помогне на владата на Мерц.
„Додека зајакната АфД се смета за вистински бранител на популистичките идеи, Мерц изгледа како имитатор“, вели Булент Гувен, политиколог од Хамбург.
Дали АфД може да ја преземе Германија?
Победата на АфД на покраинско ниво претставува историски пробив за земја која долго време се соочува со своето нацистичко минато по Втората светска војна.
И покрај повремените забрани за неонацистички групи, германската екстремна десница постојано добиваше на сила во текот на изминатите две децении, отворајќи го патот за подемот на АфД во раните 2010-ти години.
Денес, АфД држи околу една четвртина од местата во германскиот парламент и постојано го зголемува своето присуство во Европскиот парламент.
Партијата, предводена од економистката Алис Вајдел, добива поддршка не само од обичните гласачи, туку и од делови на германските интелектуални кругови.
„Се појавуваат знаци кои укажуваат дека тие на крајот ќе дојдат на власт на сојузно ниво“, вели Гувен.
Според анкетите, екстремно десничарската партија би можела да освои речиси 30 отсто од гласовите на претстојните сојузни избори.
„Не нè очекуваат добри денови“, вели Гувен, германски државјанин со турско потекло, стравувајќи дека луѓето како него, со мигрантско потекло, ќе бидат на мета под евентуална власт на АфД во земја во која една четвртина од населението- меѓу 21 и 25 милиони луѓе- имаат негерманско или имигрантско потекло.
„Ако ги исклучиме гласачите со мигрантско потекло, можеме да кажеме дека АфД има потенцијал да го добие гласот на речиси секој втор етнички Германец“, вели политичкиот аналитичар.
Порадикални од другите
Гувен го свртува вниманието кон сè порадикалната реторика на АфД, споредувајќи ја со онаа на други екстремно десничарски партии, како што се Браќа на Италија на Џорџа Мелони и Националниот собир на Марин Ле Пен во Франција, кои значително ги ублажија своите ставови против ЕУ и мигрантите како што добиваа политичка тежина.
„Нема да попуштиме и нема да ги ублажиме нашите фундаментални ставови“, изјави Улрих Зигмунд, потенцијалниот премиер на Саксонија-Анхалт од редовите на АфД, прогласувајќи ги партиските предлози- од безбедноста до миграциската и енергетската политика- за прашања за кои „нема преговарање“.
АфД има широка агенда, која опфаќа сè- од строги мерки против миграцијата и промена на образовниот систем, до зајакнување на локалните полициски капацитети преку предложена доброволна милиција, за која партијата тврди дека би помогнала во обезбедувањето на населбите. Германските наставни програми вклучуваат опсежна едукација за злосторствата извршени за време на нацистичката ера.
АфД сака да го промени начинот на кој се третира дел од таа историја и да ги скрати средствата за проекти за кои смета дека имаат „антигермански цели“.
„АфД не ги ублажува ставовите“, вели Мотика, кој ја опишува политичката еволуција на партијата како „неспоредлива“ со онаа на националистичките партии во Италија и Франција.
Иако АфД нема долга историја, нејзината траекторија покажува дека „тие станаа порадикални и поотворени кон фашистичките групи“, вели тој.
Огранокот на АфД во Саксонија-Анхалт е класифициран како потврдена десничарска екстремистичка организација од страна на државната разузнавачка служба, додава Мотика.
„Некои од кандидатите кои сега се нови пратеници во Саксонија-Анхалт се вистински неонацисти. Ова навистина претставува целосен пресврт за Германија.“
Сепак, Мотика не верува дека Саксонија-Анхалт може да послужи како лабораторија за идните планови на АфД за Германија, особено затоа што партијата не обезбеди мнозинство во оваа источна покраина.
Саксонија-Анхалт, покраина со релативно мал буџет и висок долг, не може да ѝ го обезбеди на АфД оној вид полигон за тестирање што некои го замислуваат, вели тој.
Гувен, сепак, ја гледа победата на АфД во Саксонија-Анхалт како знак за опасен пат за иднината на Германија.
„Тие ја гледаат Саксонија-Анхалт како пилот-проект за своето искуство во владеењето, одредувајќи ги клучните позиции во покраината како цели за спроведување на нивните планирани политики“, изјави тој за ТРТ Ворлд.
Извор: ТРТ Ворлд
