Туркије работи на укинување на американските санкции против нејзината одбранбена индустрија и на решавање на спорот околу системот С-400 пред очекуваната средба меѓу претседателот Реџеп Таип Ердоган и американскиот претседател Доналд Трамп, изјави министерот за надворешни работи Хакан Фидан.

Во изјава за турскиот телевизиски канал НТВV во саботата, Фидан рече дека Анкара и Вашингтон разгледуваат „креативни идеи“ за надминување на несогласувањата пред очекуваната средба на лидерите на маргините на 81-то Генерално собрание на ОН.

„Санкциите според законот ЦААТСА (CAATSA) претставуваат пречка за нас, особено за нашето Претседателство за одбранбена индустрија. Работиме на нивно укинување“, рече Фидан.

„Постојат и одредени креативни идеи за решавање на прашањето за С-400, кое доведе до овие санкции. Се обидуваме да спроведеме решенија во пракса со взаемна добра волја. Се надевам дека ќе преземеме позитивни чекори во таа насока.“

Осврнувајќи се на последната средба меѓу Ердоган и Трамп во Анкара и на последователните контакти, Фидан рече дека американскиот претседател изразил желба за зајакнување на билатералните односи и за решавање на отворените прашања.

Фидан не откри детали за предлозите што се разгледуваат за решавање на спорот околу С-400.

Ердоган пристигна во Њујорк за да присуствува на Генералното собрание, каде што, според Фидан, ќе одржи опсежен говор во кој ќе изнесе предлози за справување со глобалните предизвици, вклучително и повик за заедничко дејствување во врска со идните ризици што ги носи вештачката интелигенција.

Што е ЦAATСA?

Законот за спротивставување на американските противници преку санкции (CAATSA) е американски закон од 2017 година кој предвидува санкции за значајни трансакции со рускиот одбранбен и разузнавачки сектор.

Мерките воведени против Туркије беа насочени кон нејзиното Претседателство за одбранбена индустрија (познато како ССБ) и кон неколку високи функционери, а не кон вооружените сили на земјата или кон пошироката економија.

Тие вклучуваа забрана за американски извозни дозволи и овластувања за ССБ, ограничувања на кредити и други форми на финансирање, како и визни ограничувања за одредени функционери.

Укинувањето на овие мерки би можело да го олесни пристапот до американска одбранбена технологија и финансирање и да го отвори патот за поблиска соработка во областа на воените набавки и заедничките проекти.

Од набавката на С-400 до санкциите

Набавката на рускиот систем за противвоздушна одбрана С-400 од страна на Туркије предизвика спор со Вашингтон, кој тврдеше дека неговото користење заедно со борбените авиони Ф-35 би можело да ја загрози безбедноста на тие летала.

САД ја исклучија Туркије од програмата Ф-35 во 2019 година и воведоа санкции според законот ЦAATСA во декември 2020 година.

Анкара остана на ставот дека купувањето на С-400 било суверена одлука за зајакнување на нејзината противвоздушна одбрана. Таа ги отфрли забелешките на САД и предложи формирање комисија што би ја испитала компатибилноста на системите.

Турските официјални претставници постојано ги критикуваа санкциите, оценувајќи ги како неправедни и како повреда на националниот суверенитет.

Трамп вети укинување на санкциите на 7 јули, за време на обраќањето пред разговорите со Ердоган во Анкара, во пресрет на самитот на НАТО во 2026 година.

„Ќе ги укинеме санкциите. Време е за тоа... не сакаме да воведуваме санкции против пријатели. Многу е едноставно“, изјави Трамп.

Извор: ТРТ Ворлд и агенции