Хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ и претседателката на Советот на министри на Босна и Херцеговина Борјана Кришто во вторник потпишаа договор за изградба на гасоводот Јужна интерконекција, кој ќе ги поврзе двете земји со гасна инфраструктура.

Порано во вторник, хрватската влада на телефонска седница одлучи да ја започне постапката за склучување на договорот, а претходно и Претседателството на Босна и Херцеговина и Советот на министри исто така го сторија тоа по итна постапка.

Кришто и Пленковиќ потоа го потпишаа договорот во Дубровник, на самитот на Иницијативата за три мориња.

Министерот за надворешни работи на БиХ, Елмедин Конаковиќ изјави дека финализирањето на меѓудржавниот договор со Хрватска за изградба на јужниот интерконекторски гасовод е одлична работа за неговата земја и е убеден дека со помош на американската администрација, сега ќе бидат решени и некои други проблеми.

„Тоа е важна и одлична работа“, рече Конаковиќ, истакнувајќи дека е важно што договорот е силно поддржан од Република Српска.

Ова е „историски проект“ што ја менува „економската и политичката реалност“ на територијата на Хрватска и БиХ, рече шефот на босанската дипломатија.

Хрватска бараше економска оправданост

Хрватска го услови потпишувањето на договорот со економската оправданост на проектот, односно минималниот закуп на транспортниот капацитет.

Кришто рече дека ова нема да го забави спроведувањето.

„Хрватската страна јасно го нагласи ова во преговорите и тоа нè прави сите посериозни. Затоа можеме да веруваме дека овој проект ќе оживее во конкретни услови и во роковите што ќе бидат договорени во согласност со следните договори“, рече таа.

Со изградбата на гасоводот, БиХ ќе добие пристап до терминалот за течен гас на Крк.

Спогодбата ги регулира основите за соработка и заедничка изградба на интерконекцијата на трасата Загвозд-Посушје со трасите Томиславград - Шуица - Купреш - Бугојно - Нови Травник/Травник и Посушје - Груде - Широки Бријег - Мостар и краците кон Ливно, Горњи Вакуф-Ускопље, Доњи Вакуф и Јајце, како и кон Чапљина.

Планирана е дополнителна траса на гасоводот во БиХ помеѓу Кладањ и Тузла.

На потпишувањето присуствуваа и американскиот секретар за енергетика Крис Рајт и амбасадорката на САД во Хрватска, Никол Мекгроу.

„Повеќе енергија е патот кон просперитет“, рече Рајт.

Тој и хрватскиот министер за економија Анте Шушњар потпишаа заедничка изјава за поддршка на проектот, а во областа на енергетиката, двете страни потпишаа и меморандум за разбирање за инфраструктурата и енергетската безбедност и заедничка изјава за подобрување на соработката за целите на цивилна употреба на нуклеарната енергија.

Спогодбата, меѓу другото, предвидува проектирање, подготовка, извршување на работите, издавање одобренија и дозволи и инспекциски надзор во согласност со прописите на двете земји.

Секоја договорна страна го обезбедува финансирањето и изградбата на својот дел од гасоводот, додека прашањата за заеднички инвестиции ќе бидат регулирани со посебен договор меѓу инвеститорите.

Иако тоа не е споменато во договорот потпишан денес, гасоводот веројатно треба да го изгради во Хрватска „Плинакро“, а во БиХ американската приватна компанија „ААФС Инфраструктура енд Енерџи“, за која се вели дека е блиска до администрацијата на Доналд Трамп.

„ААФС Инфраструктура енд Енерџи“ треба да обезбеди финансиска конструкција за реализација на проектот, а за возврат би добила концесија за експлоатација за период од најмалку 30 години.

Ова е регулирано и со измени на Законот за јужна интерконекција, кој беше усвоен од Парламентот на Федерацијата на Босна и Херцеговина во март.