Рајан Абед ал-Разек

Авторот е политички и правен истражувач од Рамалах, Палестина, специјализиран за меѓународно јавно право, човекови права и државна одговорност

Израелската идеолошка мисла ја вклучува идејата за држава чии граници, засновани на библиски верувања, би се протегале од Нил до Еуфрат. 

Актуелната десничарска влада ја артикулираше оваа визија поексплицитно. Министерот за финансии Безалел Смотрич изјави: „Ви кажувам сосема јасно дека сакаме еврејска држава што ќе ги опфаќа Јордан, Саудиска Арабија, Ирак, Сирија и Либан, протегајќи се сè до Нил во Египет“. 

Тој понатаму наведе: „Сакам еврејска држава заснована на вредностите на еврејскиот народ. Постепено, според нашите големи верски мудреци, на Ерусалим му е судено да се прошири сè до Дамаск“.

Овие изјави одразуваат експанзионистички аспирации надвор од Палестина, кон Сирија и Либан. Направени се обиди за поставување населби на планината Хермон и во руралните предели на Кунеитра, додека јужен Либан се соочува со постојани напади и копнени упади. 

Сепак, првите чекори кон наводната држава беа направени во Палестина преку Накба во 1948 година и Накса во 1967 година, при што израелските ограничувања продолжуваат и денес.

Отсуството на палестинска држава во израелската политичка мисла

Израелската влада и нејзините политички институции го отфрлаат формирањето на палестинска држава. Кнесетот гласаше со 68 гласови „против“ и 9 „за“ во однос на нејзиното формирање, усвојувајќи резолуција во која се наведува: „Формирањето палестинска држава во срцето на Земјата Израел би претставувало опасност за Државата Израел и нејзините граѓани, би го овековечило израелско-палестинскиот конфликт и би го дестабилизирало регионот“. 

Во неа, палестинската државност дополнително е опишана како „награда за палестинскиот тероризам“. 

Слично на тоа, премиерот Бенјамин Нетанјаху изјави: „Нема да има палестинска држава. Ќе биде даден одговор на најновиот обид да ни се наметне терористичка држава во срцето на нашата земја.“ Министерот за финансии Безалел Смотрич претходно го негираше постоењето на палестинскиот народ, опишувајќи го како „изум стар помалку од 100 години.“ 

Ова негирање датира од пред 7 октомври 2023 година. Накба (катастрофата) од 1948 година доведе до раселување на над 750.000 Палестинци и уништување на стотици села. 

Во 1967 година, Израел ги окупираше преостанатите палестински територии, раселувајќи стотици илјади луѓе и ставајќи ги Западниот Брег и Појасот Газа под воена управа сè до Договорите од Осло од 1993 година, кои ги поставија темелите за палестинска државност. 

Сепак, подоцнежните израелски политики продолжија да го попречуваат нејзиното воспоставување.

Под актуелната десничарска влада, се појавија повици за укинување на Договорите од Осло. 

Партијата на министерот за национална безбедност на Израел Итамар Бен-Гвир поднесе предлог-закон со кој се бара нивно поништување, наведувајќи: „Воспоставувањето палестинска држава во срцето на Земјата Израел би претставувало егзистенцијална закана за Државата Израел и нејзините граѓани, би го овековечило израелско-палестинскиот конфликт и би ја поткопало регионалната стабилност.“ 

Бен-Гвир дополнително изјави: „Дојде време да се поправи една од најголемите грешки во историјата на земјата- проклетите Договори од Осло, кои ни донесоа илјадници жртви и поради кои сè уште страдаме.“ 

Од 7 октомври 2023 година, раселувањето, активностите за ширење на населбите и нападите се интензивираа. Војната во Газа резултираше со повеќе од 74.000 палестински жртви, додека жителите на три бегалски кампови во северниот дел на Западниот Брег- кои претходно биле дом на над 40.000 Палестинци- беа раселени. 

Израелските мерки се проширија и на областите А и Б, паралелно со напорите на Кнесетот да наметне израелски суверенитет врз Западниот Брег и плановите за повеќе од 114 нови станбени единици во населбите. 

Овие практики продолжуваат и покрај меѓународното право и Резолуцијата 67/19 (2012) на Генералното собрание на ОН, со која на Палестина ѝ беше доделен статус на држава-набљудувач што не е членка. 

Околу 157 држави ја признаваат Палестина, а нејзиното право на самоопределување ужива широка меѓународна поддршка. Сепак, притисокот поврзан со населбите се прошири и на Кусра, Тајбе и Турмус Аја, што поттикна посети од американскиот амбасадор и негово окарактеризирање на одредени постапки на окупаторите како „тероризам“.

Ужасен терористички чин

„Ова е ужасен терористички чин“, изјави американскиот амбасадор Мајк Хакаби за време на неговата посета на Кусра, Наблус, на 12 август 2026 година, откако окупаторите го опколија домот на Луај Абу Рида, Палестинец со американско државјанство. Тој, исто така, ги опиша нападите врз земјиштето како „кршење на Божјиот закон“. 

На 5 септември 2026 година, Хакаби го посети Турмус Аја по повторените напади од страна на окупаторите, кои вклучуваа грабежи, подметнување пожари и уништување имот. 

Градоначалникот Наваф Заглул изјави дека околу 80% од жителите на градот поседуваат американско државјанство. Хакаби ги опиша постапките на окупаторите како „криминално однесување и тероризам“ и сторителите како „мала група насилнички скитачи“ кои го оштетуваат угледот на Израел.

Овие изјави покренаа прашања за можна промена во политиката на САД. Сепак, обновеното одбивање на визи на претседателот Махмуд Абас и други палестински функционери од страна на Вашингтон, со што се спречи нивното лично учество на 81-то Генерално собрание на ОН, укажува на континуитет на политиката. 

Затоа, на 17 септември 2026 година, собранието гласаше со 152-3, со четири воздржани, за да се дозволи нивно виртуелно учество кога им е одбиен влез во САД. Спротивно на тоа, европските држави зазедоа поцврст став против насилството од страна на окупаторите на Западниот Брег, вклучително и санкции против одредени окупатори.

Европски санкции против израелските населби

Како што насилството од страна на окупаторите се интензивираше, повеќе од 12 европски држави, вклучувајќи ги Франција, Данска, Исланд и Обединетото Кралство, воведоа санкции врз окупаторите и се обидоа да ги прошират овие санкции на субјектите што работат со окупаторите. 

Британскиот министер за надворешни работи ги опиша практиките на окупаторите на Западниот Брег како „етничко чистење“, што го натера Израел да го затвори британскиот конзулат во Ерусалим и да ја суспендира соработката со Велика Британија. 

Израелскиот министер за надворешни работи, Гидеон Саар, го отфрли обвинението, наведувајќи: „Обвинувањата што ги изнесе министерот за надворешни работи во британскиот парламент се скандалозни и лажни“. И покрај отфрлањето од страна на Израел, европските држави продолжија со санкции против насилството од страна на окупаторите и израелските практики на Западниот Брег.

Заклучок

Карактеристиките на практиките на населување на Западниот Брег варираат помеѓу „етничко чистење“ и „тероризам“. 

Оваа анализа го претставува „етничкото чистење“ како правен концепт што одразува организирано населување насочено кон раселување на Палестинците од нивната земја за да се олесни анексијата. 

Спротивно на тоа, „тероризмот“ овде се гледа како ограничена политичка карактеризација без придружба на ефикасни мерки против практиките на окупаторите. 

Според тоа, оваа анализа ги гледа активностите за населување, заедно со геноцидот во Газа, како чекори кон контрола на цела Палестина и отворање на патот за наводната израелска држава што се протега од Нил до Еуфрат.

Извор: АА

Забелешка: Ставовите изразени во овој напис му припаѓаат на авторот и не ја одразуваат нужно уредувачката политика на ТРТ Балкан