Како знак за растечкото влијание на Туркије врз поморската технологија, италијанската морнарица објави планови за користење на Бајрактар TБ3, најсовремено беспилотно борбено летало (УЦАВ) развиено од турската компанија Бајкар.
На неодамнешното парламентарно сослушување, началникот на италијанската морнарица, адмиралот Џузепе Берути Бергото, рече дека турските дронови ќе бидат интегрирани во водечкиот носач на авиони на земјата,ИТС Кавор, преку договор за соработка помеѓу турската Бајкар и италијанскиот изведувач на одбраната Леонардo.
Наменет специјално за операции на кратки палуби, како што се оние на турскиот носач TЦГ Aнадолу, TБ3 ќе поддржува и надзорни и вооружени мисии, заедно со ловци од петта генерација како Ф-35Б.
Експертите велат дека овој развој е повеќе од само рутинска приказна за воена набавка.
Тоа покажува дека концептот на носач на беспилотни летала - првпат операционализиран на амфибискиот јуришен брод ТЦГ Анадолу на Туркије- сега го усвојуваат западните морнарици кои бараат прифатлива, флексибилна поморска воздушна моќ.
Концептот на носач на беспилотни летала развиен од Туркије привлекува растечки интерес од Италија, Обединетото Кралство, Шпанија, Јапонија и пошироко.
Месут Хаки Чашин, експерт за одбрана и професор по меѓународно право и безбедност, за TРТ Ворлд изјави дека TЦГ Анадолу е разновидна платформа изградена за извидување, разузнавање, комуникација, проекција на сила и брза огнена моќ.
„Анадолу е реконфигуриран да работи тактички и стратешки со хеликоптери и беспилотни летала како (нивни) примарни воздушни платформи“, вели Чашин.
Делумно моделиран според британскиот ХМС ИНвинсибл и црпејќи поуки од шпанските и италијанските медитерански бродови, бродот достигнал приближно 70 проценти домашно производство, со повеќето радари, воздушна одбрана и електрооптички системи од турско потекло, вели тој.
Сами Озтурк, пензиониран турски офицер за воздушна одбрана, за ТРТ Ворлд изјави дека TЦГ Анадолу е многу повеќе од обичен носач на беспилотни летала.
„TЦГ Анадолу е исто така и амфибиски јуришен брод. Следствено, нуди оперативно флексибилни и економични решенија“, вели тој.
Во споредба со конвенционалните суперносачи, тој функционира како „тактички и оперативен мултиприкатор на сила“: помал, економичен за изградба и одржување и способен да се произведува во поголем број.
Интеграцијата на БајрактарTБ3 на TЦГ Анадолу е пример за оваа економична предност. Џасин го истакнува турското инженерско наследство на дронот.
„БајрактарTБ3, кој се користи на TЦГ Анадолу, е одличен пример за софтверот и производствените способности на турските инженери“, вели тој.
Опремен со домашна муниција, TB3 може да погоди и поморски и копнени цели. Неговата единечна цена е приближно 5 милиони долари, далеку под споредливи системи како израелскиот ИАИ Херон, кој се продава за околу 18 милиони долари, вели тој.
Во исто време, TБ3 може да остане во воздух до 32 часа, благодарение на неговата напредна аеродинамична структура и моќен мотор.
Спротивно на тоа, американскиот борбен авион, Ф/A-18 Хорнет, чини околу 15.000 долари по час лет и обично останува во воздух само два часа, вели тој.
За 32-часовна мисија, Ф/A-18 би потрошил околу 500.000 долари гориво. TБ3 го постигнува истото со околу 5.000 долари гориво, забележува Касин.
„Ова го прави TБ3 едно од најисплатливите и најнапредните вооружени беспилотни летала во светот“, вели тој.
Озтурк се согласува со Касин за буџетската привлечност на турската технологија.
Турските беспилотни летала опремени со прецизно водечка паметна муниција, како што се MAM-Л и MAM-T, можат да извршуваат мисии кои инаку би барале скапи крстосувачки ракети или борбени авиони, наведува тој.
„Додека оперативните трошоци на носач на авиони изнесуваат милијарди долари, трошоците за работа и одржување на брод фокусиран на УАВ/УЦАВ беспилотни летала се значително пониски во споредба“, вели Озтурк.
Носачи на беспилотни летала: Пионерската улога на Туркије
Турскиот брод ТЦГ Анадолу беше пуштен во употреба во 2023 година како прв носач на беспилотни летала во светот.
Изграден од бродоградилиштето Седеф во Истанбул во рамките на проектот за повеќенаменски амфибиски јуришен брод, бродот од 231 метар и 27.000 тони може да транспортира сила со големина на баталјон со возила, десантни пловила и авиони, а може да служи и за хуманитарни цели како болнички брод.
Претседателот Реџеп Таип Ердоган го опиша како „првиот воен брод во светот во својата област каде што беспилотните летала можат да слетаат и полетуваат“.
Озтурк ги припишува инженерските откритија на пионерската улога на земјата во развојот на концептот на носачи на беспилотни летала.
„Еден од најважните фактори овде е тоа што на ТЦГ Анадолу беа користени многу домашни системи, софтвер и опрема“, вели тој.
Клучните напредоци вклучуваат софтвер и контролни механизми за слетување на беспилотни летала на кратка, накосена палуба, како и дизајнот на преклопните крила на TБ3 што го максимизира складирањето во хангар.
„Овие служат како пример за иновативното лидерство на турското инженерство“, вели Озтурк.
Касин посочува на реални докази за турската генијалност за време на вежбите на НАТО.
Во силен студ, ветер и неповолни временски услови во балтичкиот регион, TБ3 извршил прецизни удари кога некои авиони на НАТО не можеле да работат, вели тој, додавајќи дека германски командант на НАТО го пофалил Анадолу за неговиот борбен придонес.
Тој наведува дека турските достигнувања во поморските технологии привлекле внимание од Велика Британија, Италија, Шпанија и Јапонија, додавајќи дека соработката Туркије-Шпанија наскоро би можела да го вклучи турскиот лесен борбен авион Хурџет што ќе оперира од шпански носачи.
Преклопните крила на TБ3 и носивоста од 280 кг - што е за 130 кг повеќе од онаа на TБ2 - во комбинација со отскочната рампа на бродот, овозможуваат операции во стилот на носач од амфибиски труп.
Трите оперативни центри на платформата ја прават „идеален воен брод“ за коалициски мисии, позиционирајќи го ТЦГ Анадолу како престижен актив на НАТО способен за командување со заеднички операции.
Озтурк вели дека се очекува докажаната поморска технолошка експертиза на Туркије да поттикне подлабока соработка со Западот.
„Се очекува дека техничката соработка со западните земји во врска со адаптацијата на постојните амфибиски бродови за операции со беспилотни летала ќе се зголеми“, вели тој.
„Употребата на домашни и национални системи што се користат на ТЦГ Анадолу во рамките на морнариците на западните земји ќе ги подобри билатералните односи и соработката во заедничкиот развој и трансфер на технологија“, вели тој.
Извор: ТРТ Ворлд

















