Кога белгиските царински службеници пресретнаа две пратки британски воени компоненти наменети за Израел, на аеродромот во Лиеж минатиот месец, тие открија многу добро позната „тајна“: Велика Британија продолжи да го вооружува Израел за неговата геноцидна војна против Палестина.

Товарот, кој тргнал од Велика Британија на 23 март, бил закажан за понатамошен воздушен транспорт до Тел Авив со услуга на „Челенџ ерлајнс“ два дена по неговото пристигнување, според документите за испорака што ги прегледале истражителите.

Пратката вклучувала системи за контрола на пожар и резервни делови за воени авиони.

Заплената следела по дојава до белгиските власти од коалиција на организации на граѓанското општество, вклучувајќи го истражниот медиум „Декласифицирана Велика Британија“, белгиската мировна група „Вредесактие“, ирското издание „Дич“ и Палестинското младинско движење, кои следеле сомнителни движења на воена логистика низ аеродромот.

Регионалните функционери на Валонија, кои го надгледуваат издавањето лиценци за оружје за аеродромот Лиеж, заклучиле дека пратката не ги исполнува законските барања, а еден функционер потврди дека не е побарана транзитна дозвола и дека доколку била побарана, ќе била одбиена.

Сепак, запленувањето на пратката со оружје не беше изненадување за активистите кои ја следат британската надворешна политика.

Од конзервативната влада на Велика Британија која му помогна на Израел во текот на првата година од геноцидот во Газа, до лабуристичката влада која ја замени, каналот за снабдување на Израел никогаш не е прекинат, според политичкиот стратег и активист за човекови права Ашиш Прашар.

„Слично како и некои други европски влади, многумина рекоа дека нема да обезбедат офанзивно оружје, туку ќе обезбедат одбранбено. Нема вистинска разлика кога се обезбедува оружје“, изјави Прашар, поранешен советник на Претставникот за мир на Блискиот Исток, за ТРТ Ворлд.

„Тоа е јазикот што британските политичари го користат со јавноста за да го одвратат вниманието од фактот дека тие сè уште го снабдуваат Израел со оружје за убивање Палестинци.“

Иако белгиските власти одбија да ги откријат фирмите извозници поради отворена кривична истрага, валонската регионална влада ја именуваше компанијата Мог (Moog), американска воздухопловна фирма со фабрики во Велика Британија, која произведува клучна компонента за авионите M-346 што се користат за обука на израелски пилоти.

Портпаролот на Вредесактие изјави дека има информации за 17 претходни транзити по истата рута, опишувајќи ја како „јасно редовен транзит“ од Лиеж до Израел.

Белгија, која донесе општа забрана за воени авиони што ги користат своите аеродроми или воздушен простор на пат кон Израел, сега наводно презема правни мерки за да обезбеди усогласеност.

Јаз помеѓу политиката и практиката

Владата на Велика Британија инсистираше дека ги суспендирала лиценците за опрема што може да се користи во Газа, додека ги одржува исклучоците поврзани со мултинационални програми како што е борбениот авион Ф-35.

Но белгиското запленување го комплицира тој наратив. Само помеѓу октомври 2023 и мај 2024 година, Велика Британија издаде над 100 извозни лиценци за воена опрема во Израел, кои опфаќаат компоненти за борбени авиони, тенкови и муниција.

Доказите што произлегуваат од податоците за испорака и претходните истраги сугерираат дека компонентите поврзани со воената авијација продолжуваат да се движат од Велика Британија во Израел преку слоевити синџири на снабдување.

Во некои случаи, деловите се класифицирани на начини што им овозможуваат да поминат под постојните лиценци, дури и кога на крајот се користат во воени системи.

„Што очекуваме од премиер кој, на почетокот на овој геноцид, го оправда гладувањето, ускратувањето на електрична енергија и вода?“ прашува Прашар.

„Слично како САД, Велика Британија се покажа како дволична, единствената разлика е што Вашингтон никогаш не се преправаше дека е поинаку. Велика Британија, пак, внимателно го управуваше својот имиџ, и дома и во странство, покажувајќи грижа за меѓународното право и животите на цивилите додека оружјето продолжуваше да се движи.“

„Во овој случај, Израел го добива своето оружје од Велика Британија за да убива и истребува Палестинци, во она што ОН сега го нарекува геноцид. Секој што е одговорен за тој трансфер на оружје треба да биде изведен пред лицето на правдата, од премиерот до државните службеници вмешани во тој трансфер“, додава Прашар.

Докази за редовни трансфери

Доказите за редовни трансфери сега се документирана евиденција.

Извештај од мај 2025 година на Палестинското младинско движење, Работниците за слободна Палестина и Прогресивната интернационала откри дека Велика Британија од октомври 2023 до март 2025 година испратила во Израел над 160.000 предмети, класифицирани според меѓународните царински кодови за оружје и муниција, без забележително намалување на испораките на компоненти за авиони по објавувањето на суспензијата во септември 2024 година.

Всушност, статистички значајно зголемување е забележано во месеците што следеле.

Дел од овој континуиран тек може да се следи до намерната владина одлука: кога Лондон ги суспендираше своите 30 лиценци, експлицитно ги издвои компонентите на Ф-35, создавајќи дупка што им овозможи на воените средства индиректно да стигнат до Израел преку други земји во Глобалниот базен за резервни делови.

„Ф-35 е една од главните алатки што ги користи Израел во истребувањето на палестинското население. Компонентите, деловите и снабдувањето го одржуваат авионот во лет. Ако авионот не лета, не убива луѓе“, вели Прашар.

„Не е различно од нацистите кои ги поправија гасните комори. Да се ​​каже дека тоа всушност не е бомба или ракета не го менува фактот дека деловите му овозможуваат на Ф-35 да ја заврши својата мисија, а тоа е истребување.

„Ако ги обезбедувате инструментите за оружјето да ја исполни таа цел, вие сте виновни како и оние што го притискаат копчето“, додава тој.

Сепак, трансферите не запираат со она што Велика Британија тврди дека е нејзин единствен исклучок.

Податоците за британските извозни дозволи покажуваат дека Велика Британија одобрила лиценци во вредност од 172,5 милиони долари за воена опрема за Израел само во еден квартал од октомври до декември 2024 година; повеќе од вкупниот износ за 2020 до 2023 година заедно, што опфаќа воени радари, опрема за нишанење и сродни компоненти, сите доделени по објавувањето на суспензијата.

А во јуни 2025 година, извештај потврден од Канал 4 откри дека воена стока во вредност од 540.704 долари од Велика Британија поминала низ израелската царина за еден месец, што е највисока бројка откако се водат евиденции.

Сликата што се појавува е на Влада која го користела јазик на воздржаност за управување со домашното и меѓународното мислење, додека ја зачувувала, преку дупки во законот и прекласификација, суштината на односот за вооружување со геноцидна држава за која јавно тврди дека ја ограничила.

Сега е на Белгија, која има докази да ги изведе тие лица на суд, тврди Прашар.

„Не е доволно Белгија да го запре трансферот на воена опрема или да заплени пратки. Тие, во суштина, сè уште ја прекршуваат оригиналната наредба на Меѓународниот суд на правдата, која им наложи на сите да сторат сè што можат за да го спречат овој геноцид.“

„Ова е и кршење на суверенитетот на Белгија. Ѝ се кажува на Белгија: Вашиот закон не е важен. Ќе префрлиме преку вас. Тоа е директно непочитување на другите партнери и соседи во Европа“, додава тој.

Извор: ТРТ Ворлд