Џони Ворд
Можеби се прашувате како завршив тука како ваш презентер. Јас сум Џони Ворд, од патеписната емисија на ТРТ Ворлд „Каде следно“.
Првпат се прославив во светот на патувањата со посета на секоја земја на Земјата - сите 197 од нив. По патот, го комбинирав тоа со искачување на Седумте врвови, вклучувајќи го и Еверест, достигнувајќи го и Северниот и Јужниот пол, и преземајќи неколку предизвици на долги релации по копно и море.
Но овие денови, среќен сум што ги забавувам работите. И тоа е она што ме носи во Туркије - земја во која е лесно да се патува, неверојатно богата со историја, култура и секојдневен живот.
Овој пат, тоа патување ме носи во Каш, мало гратче на медитеранскиот брег во југозападна Туркије. Тоа е место каде што античката историја се среќава со тиркизна вода - и каде што авантурата никогаш не е далеку.
Во текот на летните месеци, Каш станува магнет за патници од целиот свет.
Опкружен со зелени ридови и со поглед на длабокото сино Медитеранско море, познат е по својата опуштена атмосфера, историја, а особено по својата репутација како една од најдобрите дестинации за нуркање во Туркие.
И токму затоа сум тука - да пробам нешто ново.
Денес ми се придружува Синан Албајрак, добро познат турски актер кој дел од годината го поминува живеејќи во Каш.
Иако многу луѓе го знаат по играњето историски ликови во големи телевизиски драми, тука тој е едноставно уште еден локален жител кој ужива во морето и мирното темпо на животот.
За него, Каш е повеќе од само дестинација за одмор. Тоа е место кое тој го опишува како лично светилиште - место каде што темпото се забавува, а природата е во центарот на вниманието.
Лесно е да се разбере зошто.
Градот се наоѓа покрај познатиот Ликиски пат, долга пешачка патека што ја следи древната крајбрежна линија на ликиската цивилизација, која цветала тука пред повеќе од две илјади години.
По патеките ќе најдете урнатини, стари населби и траги од култура што некогаш доминирала во овој дел од Медитеранот.
Ликискиот пат се смета за една од „10-те најдобри планинарски патеки на долги релации во светот“ од 540 километри.
Скриени богатства
Но денес истражуваме поинаква страна од Каш - светот под водата.
Со локален инструктор кој нè води, почнуваме да се подготвуваме за нашето прво нуркање. За мене, секогаш има момент на двоумење пред да пробам нешто непознато. Нуркањето бара доверба - во вашата опрема, во вашиот инструктор и во вашата способност да останете смирени под вода.
За среќа, водите околу Каш се познати по својата јасност. Видливоста може да се протега десетици метри, создавајќи идеални услови и за почетници и за искусни нуркачи.
Како што полека се спуштаме под површината, бучавата од светот исчезнува. Дишењето станува стабилно и ритмично. И одеднаш, Медитеранот открива сосема поинаков пејзаж.
Корални формации, јата риби, па дури и неочекувани глетки се појавуваат по морското дно.
Една од понеобичните атракции овде е потонат воен тенк, намерно поставен под вода за да се создаде вештачки гребен и точка на интерес за нуркачите. Со текот на времето, морскиот свет го направил дел од екосистемот.
Моменти како овој ве потсетуваат зошто нуркањето ја плени имагинацијата на луѓето. Не станува збор само за авантура - туку за откривање на свет што повеќето од нас ретко го гледаат.
Назад на копно, Каш продолжува да го открива својот карактер преку своите луѓе.
Го запознавам Пол, француски готвач кој пристигнал тука пред години и решил да остане.
Како и многу посетители, тој првично дошол поради убавината на градот. Но она што го задржало тука било нешто потешко да се дефинира - атмосферата, заедницата и ритамот на животот.
Пол никогаш формално не се обучил за готвач. Наместо тоа, тој учел преку искуство, работејќи низ речиси секоја улога во угостителската индустрија.
По неколку години живеење во Њујорк, тој конечно се населил во Каш и отворил ресторан, кој ги спојува меѓународните влијанија со локалните состојки.
Приказни како неговата се изненадувачки чести овде. Многу посетители доаѓаат на краток одмор - и на крајот остануваат многу подолго од планираното.
Во Каш постои одреден дух што ги привлекува луѓето. Мештаните често велат дека ако навистина ви се допаѓа градот, ќе се вратите одново и одново.
На само кратка прошетка од центарот на градот се наоѓа едно од неговите најмирни обележја: Античкиот театар на Каш.
Изграден во хеленистичкиот период, а подоцна проширен под Римјаните, театарот е свртен директно кон морето. Денес, тоа е тивко место за собирање каде што локалното население и посетителите седат заедно за да го гледаат зајдисонцето над Медитеранот.
Тоа е потсетник дека историјата на регионот датира од пред илјадници години, долго пред да се појави туризмот.
Патувањето, се разбира, не е само за пејзажи или историски места. Честопати, најпаметните моменти доаѓаат од средбата со луѓе со извонредни приказни.
Во Каш, го запознавам Уфук Коџак, музичар чиј живот одразува извонредна отпорност.
Откако го преживеал катастрофалниот земјотрес во Мармара во 1999 година, ги изгубил обете нозе. Но наместо да дозволи тој момент да го дефинира, тој го изградил својот живот во сосема нова насока.
Уфук е признат како прв инструктор за нуркање со попреченост во Туркије - улога што инспирира безброј други кои доаѓаат да учат од него.
Неговата приказна е моќен потсетник дека силата често се појавува во најнеочекувани форми.
Назад по крајбрежјето, авантурата продолжува во друга форма: коустиринг.
За оние кои не се запознаени со спортот коустиринг, тој комбинира пливање, искачување по карпи, скокање од карпи и навигација по суров крајбрежен терен. Активноста започна во Велс во 1980-те и полека се прошири и во други делови од светот.
Во Туркије, Каш е едно од ретките места каде што посетителите можат да го пробаат.
Искуството е и физички напорно и неверојатно наградувачко. Движењето по карпестиот брег, скокањето во чиста вода и повторното искачување на карпите нуди сосема поинаков начин да се доживее крајбрежјето.
Турското гостопримство
По еден ваков ден, постои само еден правилен начин да се опоравите: традиционален турски појадок.
Во Туркије, појадокот не се брза. Тоа е општествен ритуал - маса исполнета со мали чинии, локални сирења, маслинки, свеж леб, билки, мед, џемови, јајца и зеленчук.
Во селски ресторан управуван од Гузин, состојките доаѓаат директно од нејзината сопствена градина и фарма. Домати, краставици, пиперки, свежи јајца, па дури и билки се собираат на лице место.
Тоа е потсетник за нешто едноставно, но важно: храната има многу различен вкус кога точно знаете од каде доаѓа.
И можеби тоа е дел од она што го прави патувањето значајно - повторно поврзување со традициите што го забавуваат животот и ги зближуваат луѓето околу масата.
Од Каш, патот продолжува на исток по Медитеранот до Демре, дом на античкиот град Мира.
Пред повеќе од две илјади години, ова беше еден од главните градови на ликиската цивилизација. Денес, посетителите сè уште можат да ги видат драматичните гробници врежани високо во карпите, заедно со извонредно добро зачуван римски театар кој некогаш сместувал илјадници гледачи.
Стоејќи на место како ова, невозможно е да не се замислат животите што се одвивале тука пред векови - претставите, собирите, секојдневните моменти на една цивилизација што одамна е исчезната.
Во близина се наоѓа уште едно место со многу поинакво наследство: црквата Свети Никола.
Свети Никола, епископ од 4 век кој живеел во овој регион, станал познат по својата дарежливост и дела на добротворност. Со текот на времето, неговата приказна патувала низ култури и векови, на крајот инспирирајќи ја глобалната легенда за Дедо Мраз.
Тоа е потсетник дека дури и најпознатите традиции често започнуваат на неочекувани места.
Конечно, патувањето се враќа во Каш, каде што последните моменти најдобро се поминуваат тивко - подалеку од толпите, со морето што се протега бескрајно во далечината.
Од ридовите над градот, погледот открива зошто ова место толку лесно ги освојува срцата на луѓето.
Понекогаш најдобрите дестинации се оние што никогаш не сте очекувале да ги најдете.
А Каш, со својата историја, своите луѓе и својот смирен медитерански дух, е токму такво место.
Џони Ворд
Џони Ворд ја напуштил Ирска во 2006 година само со амбиција. Откако предавал англиски јазик во Азија и работел во Австралија, тој почнла да ги споделува своите патувања преку својот блог- што наскоро го направи светски познат патописец. Оттогаш ги посети сите 197 земји, стигнал и до Северниот и Јужниот Пол и успешно се искачил на Седумте врвови. Длабоко инспириран од Туркије, тој одлучи да ја започне својата нова серија блогови и подкасти тука како дел од „Каде следно?“, неговиот најнов проект со TРТ Ворлд- со цел да ги инспирира другите да истражуваат со смисла.
