Поранешниот претседател на Бугарија и командант на военото воздухопловство е на пат кон убедлива победа на неделните општи избори, со што се враќа на власт како лидер на коалицијата „Прогресивна Бугарија“, што ја формираше претходно оваа година.

Румен Георгиев Радев, кој служеше како петти претседател на земјата од 2017 година до неговата оставка во 2026 година, е роден во 1963 година во Димитровград, јужна Бугарија.

Дипломирал на Математичката гимназија во Хасково во 1982 година, а подоцна ѝ се приклучил на Бугарската комунистичка партија. Членството во партијата го откажал во 1990 година, по донесувањето на законот со кој им се забранува на припадниците на вооружените сили да бидат членови на политички партии.

Радев дипломирал на Бугарскиот универзитет за воздухопловство „Георги Бенковски“ во 1987 година, а подоцна завршил и Школа за офицери на ескадрили при американските воздухопловни сили во воздухопловната база Максвел во 1992 година.

Во текот на 1990-тите студирал и на Колеџот за одбрана и штаб „Раковски“.

Радев е доктор по воени науки во областа на усовршување на тактичката обука на летачкиот кадар и симулација на воздушна борба. Во 2003 година магистрирал стратегиски студии на Воздухопловниот воен колеџ при Универзитетот на воздухопловните сили во базата Максвел.

Петти претседател на Бугарија

По долгогодишната воена кариера, Радев беше номиниран за кандидат на претседателските избори во 2016 година од две опозициски партии – Бугарската социјалистичка партија и Алтернативата за бугарска преродба.

Тој победи во првиот круг, а потоа во вториот круг ја порази кандидатката на ГЕРБ, Цецка Цачева, освојувајќи 59,37 отсто од гласовите, со што стана петтиот претседател на земјата од воспоставувањето на модерната република во 1990 година.

Во 2021 година Радев се кандидираше за втор мандат и повторно извојува победа во вториот круг со 66,7 отсто од гласовите.

По масовните антивладини протести, скандали и контроверзии околу неговиот политички став, тој во јануари објави дека ќе поднесе оставка пред предвремените парламентарни избори, отворајќи го патот за негово кандидирање на општите избори.

„Денес последен пат ви се обраќам како претседател“, порача тој во телевизиското обраќање до нацијата.

Помалку од два месеци по неговата оставка, новата коалиција „Прогресивна Бугарија“ беше регистрирана во Бугарската централна изборна комисија. Предводена од Радев, коалицијата ја сочинуваат три партии: Политичкото движење „Социјалдемократи“, Социјалдемократската партија и Движењето „Нашиот народ“.

Водство на изборите

Анкетите за излезност во Бугарија укажуваат дека неговиот блок доминира на неделните парламентарни избори, по долгогодишната политичка нестабилност обележана со повторени изборни циклуси.

Коалицијата „Прогресивна Бугарија“ води според првичните резултати што Централната изборна комисија почна да ги објавува неколку часа по затворањето на гласачките места. Според првичните податоци, со обработени 97,5 отсто од гласовите, „Прогресивна Бугарија“ има поддршка од 44,7 отсто.

Радев веќе вети дека ќе ја „искорени мафијата и ќе ги исфрли олигарсите“, за кои вели дека ја поткопуваат најмалку развиената земја членка на ЕУ.

Во меѓувреме, неговиот став за воведувањето на еврото, како и за руско-украинскиот конфликт, предизвика загриженост, со оглед на тоа што претходно поддршката на ЕУ за Украина ја нарече „осудена кауза“. Тој отворено изрази поддршка за дипломатско решение на војната во Украина, изјавувајќи во минатогодишното интервју за Анадолу на маргините на Минхенската безбедносна конференција дека сите воени и економски инструменти за решавање на конфликтот се „исцрпени“, додавајќи: „Видовме дека тоа е невозможно“.

Радев е припадник на Бугарската православна црква, татко е на две деца и течно зборува руски, германски и англиски јазик.