Türkiye ka përfunduar prodhimin dhe montimin e mjetit të saj të parë hapësinor për Hënën, duke e transferuar mjetin prej 3,5 tonësh te Turkish Aerospace Industries (TAI) për testime mjedisore, tha ministri i Industrisë dhe Teknologjisë në një deklaratë të fundit.
Mehmet Fatih Kacir tha se mjeti është planifikuar të lëshohet nga Qendra Hapësinore Kennedy në fillim të vitit 2027 dhe do t’i duhen rreth dy muaj për të arritur në një orbitë polare 100 kilometra mbi Hënë.
Mjeti do të operojë në orbitën e Hënës për tre muaj, me mundësinë që misioni të zgjatet deri në një vit e gjysmë. Gjatë kësaj periudhe, përmes instrumenteve shkencore të zhvilluara në Türkiye, do të analizohen erërat diellore, formimi i ujit, fushat magnetike dhe rrezatimi në sipërfaqe.
Kacir tha se këto përpjekje synojnë realizimin e “një Türkiye plotësisht të pavarur në teknologjitë kritike”, duke ndjekur qasjen e ngjashme që vendi ka zbatuar në industrinë e mbrojtjes.
Mjeti hapësinor përfshin sisteme kritike fluturimi, komunikimi dhe energjie të zhvilluara për projektet e mëparshme satelitore Imece dhe Turksat 6A, ndërsa 80 për qind e tij është prodhim vendas.
“Testet e mëtejshme do të verifikojnë aftësinë e mjetit hapësinor për t’u përballur me kushtet e vështira që do të hasë gjatë lëshimit dhe në mjedisin hapësinor”, tha ai.
Mjeti më pas do të transferohet në një strukturë të re me dhomë të pastër të Institutit Turk të Kërkimit Shkencor dhe Teknologjik (TÜBİTAK Space) për kontrollet përfundimtare.
Mjeti do të përdorë një sistem shtytës hibrid të zhvilluar në Türkiye për manovrat e ngritjes së orbitës dhe, në fund të misionit kryesor shkencor, do të kryejë një manovër përfundimtare të kontrolluar të ngadalësimit për të arritur sipërfaqen e Hënës.
“Deri më tani, vetëm tetë vende kanë realizuar misione hënore dhe, kur ne të zbatojmë programin tonë, Türkiye do të bëhet vendi i nëntë”, tha ministri.
Këto zhvillime pasojnë anëtarësimin e fundit të vendit në Marrëveshjet Artemis, të nënshkruara për ta promovuar bashkëpunimin global në eksplorimin paqësor të Hënës dhe hapësirës së thellë.
Kacir tha se ka nisur zhvillimi i satelitit të komunikimit Turksat 7A, krahas fazave të projektimit të konstelacioneve të satelitëve të vëzhgimit të Tokës Imece-2 dhe Imece-3.
Ndërkohë, Ankaraja po ndërton një port hapësinor në Somali, me synimin që në të ardhmen të sigurojë qasje të pavarur në hapësirë dhe të reduktojë varësinë nga objektet e huaja të lëshimit.
Qeveria turke po bashkëpunon gjithashtu me Agjencinë Turke të Hapësirës dhe Universitetin Teknik të Lindjes së Mesme (METU) për krijimin e një zone të zhvillimit të teknologjisë hapësinore në Ankara. Synimi është që rritja e shpejtë e industrisë turke të mbrojtjes të shtrihet edhe në sektorin hapësinor, duke integruar më shumë kompani të reja teknologjike në ekosistemin kombëtar të prodhimit hapësinor.
Qyteti bregdetar i Antalyas, në jugperëndim të Türkiyes, do ta presë Kongresin e 77-të Ndërkombëtar të Astronautikës (IAC 2026) nga 5 deri më 9 tetor, ku këto kapacitete në zgjerim do t’u prezantohen rreth 10 mijë pjesëmarrësve nga e gjithë bota.
