Agjencia Turke e Kërkimeve të Energjisë, Bërthamore dhe Minerale (TENMAK) nënshkroi memorandum mirëkuptimi me Copenhagen Atomics me bazë në Danimarkë për të mundësuar përdorimin e toriumit, një nga lëndët e para të përdorura në teknologjitë e energjisë bërthamore, në teknologjitë inovative njoftoi sot Ministria e Energjisë dhe Burimeve Natyrore.
Sipas memorandumit të bashkëpunimit të nënshkruar në prani të ministrit të Energjisë dhe Burimeve Natyrore, Alparslan Bayraktar, do të punohet për përdorimin e toriumit në teknologjitë bërthamore të gjeneratës së ardhshme.
Studimet synojnë të prodhojnë komponime toriumi duke përdorur aftësitë e brendshme. Sipas memorandumit në fjalë, aktorët dhe studiuesit e industrisë dhe teknologjisë vendase do të përfshihen në procesin për të vlerësuar burimet e toriumit të Türkiyes në teknologjitë bërthamore me vlerë të lartë të shtuar.
Një nga fushat prioritare të studimeve do të jetë R&D dhe aktivitetet e zhvillimit të projektit që synojnë prodhimin e toriumit në Türkiye në një formë të përshtatshme për t'u përdorur në teknologjitë e reaktorëve bërthamorë të gjeneratës së ardhshme dhe reaktorët e kripës së shkrirë.
Në këtë drejtim, qëllimi është të prodhohen komponime të toriumit që plotësojnë standardet e karburantit bërthamor duke përdorur aftësitë vendase dhe që Türkiye të bëhet një furnizues konkurrues ndërkombëtar në këtë fushë.
Copenhagen Atomics me bazë në Danimarkë kryen studime R&D mbi reaktorët e kripës së shkrirë, një nga konceptet e reaktorit të gjeneratës së katërt që mund të mundësojë përdorimin e toriumit në ciklin e karburantit bërthamor.
Kompania daneze, e cila fokusohet në një koncept modular të reaktorit të kripës së shkrirë të quajtur "Onion Core", do të vlerësojë teknologjinë në aspektin e infrastrukturës kërkimore të Türkiyes, burimeve njerëzore dhe aftësive industriale si pjesë e bashkëpunimit të saj me TENMAK-un.
Zhvillimi i teknologjisë në botë
Duke folur për memorandumin e bashkëpunimit pas ceremonisë së nënshkrimit, ministri Bayraktar tha se krahas reaktorëve të mëdhenj po zhvillohen me shpejtësi edhe reaktorët e vegjël modularë, të cilët së fundmi janë cilësuar si epoka e re e energjisë bërthamore.
Ai vuri në dukje se shumë vende të botës po punojnë për zhvillimin e kësaj teknologjie. Bayraktar tha se edhe Türkiye është e angazhuar në aktivitete të rëndësishme në këtë drejtim dhe paralelisht po kryhen shumë projekte.
"Investitorët në Türkiye, së bashku me institucionet tona publike, po përpiqen t'i kryejnë këto projekte së bashku. Përveç kësaj, ka pasur një interes të madh falë programit nxitës të prezantuar nga Ministria jonë e Industrisë dhe Teknologjisë", tha ai.
Bayraktar theksoi se do të bëhet e qartë gjatë viteve të ardhshme se cili nga këto studime do të avancojë më tej dhe do të tregtohet realisht. Sipas tij, memorandumi i mirëkuptimit i nënshkruar midis TENMAK-ut dhe Copenhagen Atomics ka veçori dalluese.
"Thorium është teknologji e një rëndësie të veçantë sepse në vendin tonë gjendet shumë me bollëk dhe në këtë kuptim, besojmë se nuk do të ketë varësi nga burimet e huaja për karburant. Shpresoj që ky bashkëpunim të japë rezultate dhe puna në këtë fushë të kthehet në një produkt që mund të komercializohet në të ardhmen", tha ai.
