Zgjedhjet e mesmandatit në ShBA të së martës sollën një shumicë meksikane/demokrate dhe disa Socialistë Demokratë në Kongres, shumë prej të cilëve kanë qenë kritikë të ashpër ndaj veprimeve të Izraelit në Gaza, Bregun Perëndimor të pushtuar, Liban dhe Iran.

Socialistët Demokratë të sapozgjedhur në Dhomën e Përfaqësuesve nuk janë thjesht kritikë të Izraelit. Disa prej tyre kanë marrë pjesë në demonstrata propalestineze duke bërë thirrje për ndërprerjen e ndihmës amerikane për Izraelin dhe për sankcione ndaj Tel-Avivit.

Abdul El-Sayed, i cili pritet të bëhet senatori i parë mysliman i Amerikës pas fitores në Miçigan, ka qenë gjithashtu një kritik i zëshëm i Izraelit, duke bërë thirrje për ndërprerjen e shitjes së armëve amerikane për këtë vend.

Në një shenjë të opozitës në rritje ndaj Izraelit mes sektorëve të elektoratit amerikan, katër anëtarë të sapozgjedhur të Dhomës fituan më shumë se 75 për qind të votave në zonat e tyre elektorale.

Claire Valdez nga Nju Jorku, e cila u arrestua gjatë një proteste propalestineze, fitoi 83 për qind të votave, ndërsa Darializa Avila Chevalier, një studente pasuniversitare, siguroi 87 për qind në një zonë tjetër të Nju Jorkut.

Në Kolorado, Melat Kiros, një studente pasuniversitare 29-vjeçare dhe juriste që raportohet se u shkarkua nga një zyrë avokatie për shkak të një postimi pro-palestinez pas 7 tetorit, mori 78 për qind të votave.

Chris Rabb, një ligjvënës nga Pensilvania që avokon për heqjen e fondeve publike nga Izraeli, ka kërkuar gjithashtu të çojë përpara legjislacionin që njihte Nakbën dhe të drejtën e kthimit të refugjatëve palestinezë. Rabb siguroi 93 për qind të votave të së martës.

Nimrod Goren, President i Institutit Mitvim (një grup mendimi izraelit), thotë se ndonëse ngritja e një brezi të ri demokratësh antizionistë në Kongres nuk mund të shkaktojë "një ndikim të rëndësishëm" në marrëdhëniet ShBA-Izrael në afat të shkurtër, "izraelitët janë të shqetësuar se ata janë pjesë e një trendi në zhvillim" kundër vendit të tyre.

Të hënën, një ditë para zgjedhjeve të mesmandatit, Presidenti Donald Trump njoftoi papritur një prerje në ndihmën ushtarake amerikane për Izraelin, duke sinjalizuar se presidenti republikan ka filluar ta shohë Izraelin jo si një aset, por si një pengesë politike për të ardhmen e partisë së tij.

“Ajo që Trump njoftoi dje për ndihmën ushtarake është vetëm maja e ajsbergut se çfarë mund të ndryshojë, shitjet e armëve mund të bllokohen, mund të propozohen sankcione dhe programet e përbashkëta ekonomike të mbeten pa fonde,” shkroi në X Yaakov Katz, ish-kryeredaktor i gazetës izraelite The Jerusalem Post.

Komentet e tij pasqyrojnë shqetësimet në Izrael rreth pasojave të mundshme nga ndryshimi i qëndrimeve politike në Shtetet e Bashkuara.

Izraeli mbajti gjithashtu zgjedhje vendimtare muajin e kaluar, një javë para mesmandatit të ShBA-së, ku Kryeministri Benjamin Netanyahu dhe partnerët e tij të koalicionit të së djathtës extreme humbën shumicën në Knesset.

Netanyahu, i cili pretendoi se zgjedhjet izraelite u vodhën, ende nuk ka komentuar mbi rezultatet e mesmandatit amerikan.

Përderisa Trump mbështeti Netanyahun pak para zgjedhjeve izraelite, Zëvendëspresidenti JD Vance refuzoi të mbështeste liderin e Likud-it, duke nëvizuar dallimet e mundshme brenda administratës amerikane mbi marrëdhënien e saj me Izraelin, thonë analistët.

Kritika ndaj Izraelit: “Çështje dypartiake”

Pas fitores së demokratëve në mesmandat, e përshkruar nga disa analistë si një "cunam i kaltër", Zëvendëspresidenti JD Vance renditi katër arsye për humbjen e republikanëve, përfshirë mbështetjen e partisë për Izraelin. Ai pranoi se votuesit amerikanë donin të "ndryshonin" marrëdhënien e Uashingtonit me Tel-Avivin.

“Kritika ndaj koalicionit të së djathtës extreme të Izraelit është e përhapur në politikën amerikane tani, dhe është madje e pranishme midis disa republikanëve të shquar”, thotë Goren për TRT World.

“Ka tashmë figura kyçe republikane që po e fajësojnë për humbjen e partisë së tyre luftën ndaj Iranit dhe advokimin e Netanyahut për këtë luftë. Kjo tregon se sa e gjerë dhe e larmi është kritika”.

Goren megjithatë beson se një ringritje liberale mund të ndihmojë në përmirësimin e marrëdhënieve të Uashingtonit jo vetëm me Izraelin, por edhe me komunitetin më të gjerë ndërkombëtar.

Historikisht, mbështetja për Izraelin ka gëzuar mbështetje dypartiake në Uashington. Megjithatë, lufta shkatërruese e Izraelit në Gaza që nga 7 tetori, e cila ka vrarë dhjetëra mijëra palestinezë dhe ka zhvendosur miliona të tjerë, ka kontribuar në rritjen e kritikave ndaj Izraelit në të gjithë spektrin politikan amerikan.

Në korrik, midis negociatave të tensionuara ShBA-Iran, Vance paralajmëroi Izraelin të mos e marrë mbështetjen amerikane si të mirëqenë. Figura konservatore, përfshirë Tucker Carlson dhe Marjorie Taylor Greene, kanë akuzuar gjithashtu qeverinë e Netanyahut për ndërhyrje në politikën amerikane dhe minimin e agjendës “Amerika e Parë” (America First) të lëvizjes MAGA.

“Qartësisht, Trump dhe Vance e shohin se çfarë po vjen dhe kjo është arsyeja pse të dy kanë bërë deklarata se marrëdhënia duhet të ndryshojë, gjë që tregon se kjo shkon përtej demokratëve antizionistë”, thotë për TRT World Zaha Hassan, një avokate e të drejtave të njeriut dhe kërkuese e lartë në Carnegie Endowment for International Peace.

“Është bërë një çështje e 'Amerika e Parë' dhe një shqetësim për të drejtat e njeriut që kalon ndarjet partiake”.

Vlerësimi i Hassan pasqyron kritikën në rritje ndaj Izraelit në Shtetet e Bashkuara, ndërsa trupat ndërkombëtarë kanë akuzuar autoritetet izraelite për gjenocid dhe pastrim etnik në territoret e pushtuara palestineze.

Klima politike në ndryshim ka ngritur gjithashtu shqetësime mes ish-zyrtarëve izraelitë.

“E vetmja çështje dypartiake tani është kritika ndaj Izraelit”, tha Michael Oren, një ish-ambasador izraelit në ShBA, në një intervistë për CNN.

“Është një parim organizativ për Partinë Demokrate. Dhe po bëhet një parim organizativ për një pjesë të madhe të Partisë Republikane”.

Yair Golan, kreu i një partie opozitare të së majtës izraelite, i cili mbron një qeveri koalicioni me partitë palestineze, fajëson Netanyahut për shndërrimin e Izraelit në një shtet parie në sytë e shumë amerikanëve.

“Rezultatet e mesmandatit sonte në ShBA tregojnë se sa toksik është Netanyahu si te demokratët ashtu edhe te republikanët”, tha Golan.

Opozita në rritje ndaj Netanyahut si midis demokratëve ashtu edhe republikanëve mund të komplikojë më tej përpjekjet e tij për të formuar një qeveri tjetër koalicioni në Izrael, ndërsa kritikat ndaj udhëheqjes së tij shtohen brenda dhe jashtë vendit.