Туркије и Северна Македонија ја одбележуваат 34-годишнината од воспоставувањето дипломатски односи засновани врз заедничката историја, културните врски и заемната политичка поддршка, додека Туркије со инвестиции од 2 милијарди долари е втор најголем инвеститор во земјата.

Набрзо по прогласувањето на независноста во 1991 година, Северна Македонија и Туркије воспоставија дипломатски односи на 26 август 1992 година.

Туркије беше меѓу првите држави што ја признаа земјата во периодот кога таа ја стекна независноста и беше прва држава што ја призна под нејзиното уставно име и прва земја што назначи амбасадор во Скопје.

Откако ја стекна независноста, Туркије ги поддржува територијалниот интегритет, суверенитетот и непроменливоста на границите на земјата, а исто така го поддржа процесот на интеграција на Скопје во евроатлантските институции.

По приклучувањето на Северна Македонија во НАТО во март 2020 година, двете земји ги подигнаа односите на ново ниво во рамките на сојузот. Во последниот период заемните посети на високо ниво дополнително им дадоа динамика на односите.

Заемните посети им дадоа динамика на билатералните односи

Средбата на македонскиот премиер Христијан Мицкоски, со турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган за време на неговата посета на Туркије на 28 февруари 2025 година, како и потпишувањето на заедничката политичка декларација за воспоставување Совет за висока соработка меѓу двете земји, се издвоија како важен чекор кон натамошно унапредување на билатералните односи.

Ердоган на 16 април 2026 година во Истанбул се сретна и со македонската претседателка Гордана Сиљановска-Давкова. На средбата, покрај билатералните односи, се разговараше и за унапредување на соработката во областа на трговијата, одбранбената индустрија и енергетиката.

Потоа Сиљановска-Давкова со министерот за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски и делегацијата учествуваше и на Дипломатскиот форум во Анталија.

Премиерот Мицкоски, последен пат ја посети Туркије на 13 јуни 2026 година, каде што се сретна со претседателот Реџеп Таип Ердоган и учествуваше на Турско-северномакедонскиот бизнис-форум во Истанбул.

Во парламентарната димензија, исто така, се издвојуваат посетите на високо ниво. Претседателот на македонското Собрание Африм Гаши, ја оствари својата прва официјална посета на Туркије од 2 до 5 октомври 2024 година. Претседателот на Големото народно собрание на Туркије, Нуман Куртулмуш, исто така, ја посети земјата од 21 до 23 декември 2024 година.

Министерот за надворешни работи на Туркије, Хакан Фидан, во јуни и септември 2024 година двапати го посети Скопје.

Во парламентарната димензија, групите за пријателство, исто така, остварија заемни посети.

Инвестициите на турските компании достигнаа 2 милијарди долари

Во основата на односите меѓу Северна Македонија и Туркије се наоѓаат компаниите и институциите што работат во земјата.

Турските компании во Северна Македонија работат во сектори како банкарство, градежништво, здравство, управување со аеродроми, образование, текстил и конфекција, млеко и млечни производи, осигурување, хотелиерство и туризам.

Според податоците на турското Министерство за надворешни работи, Туркије со околу 1.900 турски компании и вкупна вредност на инвестициите од околу 2 милијарди долари е втор најголем странски инвеститор во земјата и придонесува за нејзиниот просперитет.

Армијата се модернизира со опрема од турската одбранбена индустрија

Балканската канцеларија на АСЕЛСАН, исто така, започна со работа во Скопје со отворањето на канцеларијата во 2024 година, со „разбирање што може да им служи на сите пријателски и сојузнички земји“.

Во овој контекст, Туркије дава значаен придонес и во процесот на модернизација на македонската Армија.

Покрај различната воена опрема донирана во последниот период, Северна Македонија од Туркије ги набави и системот за командување и контрола на огнената поддршка АДОП 300-T и системите за контрола на огнено дејство ВОЛКАН 230/105, развиени од АСЕЛСАН, како и лесната влечна хаубица БОРАН и друга соодветна опрема, развиени со домашни и национални капацитети од страна на Машинската и хемиската индустрија АД (MKE), компанија поврзана со Министерството за национална одбрана на Туркије.

Двете земји учествуваат на вежби што се одржуваат во двете земји.

Тогашниот началник на Генералштабот на Република Туркије, генерал Метин Ѓурак, на 16 и 17 октомври 2024 година оствари официјална посета на Северна Македонија.

Северна Македонија учествува на саеми за одбранбена индустрија во Туркије, а продолжуваат и контактите на високо воено ниво.

Турска поддршка на образованието, транспортот, културата и економијата

Турските институции и организации што работат во Северна Македонија придонесуваат за зајакнување на односите меѓу двете земји во широк спектар области, од образование и култура до транспорт, медиуми и развојни активности.

Турската агенција за соработка и координација (ТИКА), преку различните проекти што ги реализира во земјата, обезбедува поддршка во областите на образованието, здравството, земјоделството, културата и социјалниот развој, додека Институтот „Јунус Емре“ (YEE) спроведува активности за промоција на турскиот јазик и култура.

Турската фондација „Маариф“ (TMV), со своите училишта во Скопје и Тетово, кои ги посетуваат стотици ученици, придонесува за развојот на соработката во областа на образованието, како и на човечките врски меѓу двете земји.

Покрај економските и трговските односи, присуството на турските институции во земјата е забележливо и во областа на комуникациите и транспортот. Халкбанк, преку своите активности во областа на финансиите и банкарството, придонесува за развојот на економските односи, додека Турската авиокомпанија (THY) има значајна улога, како во зајакнувањето на транспортните врски меѓу двете земји, така и во олеснувањето на пристапот на Северна Македонија до други земји.

Во март 2025 година, во несреќата со пожарот во ноќниот клуб во Кочани, во која десетици лица загинаа и беа повредени, 12 од повредените беа пренесени во Туркије со амбулантни авиони под координација на Министерството за здравство на Република Туркије, каде што беа лекувани, а потоа безбедно се вратија во својата земја.

Турската радио-телевизиска корпорација (ТРТ) и Агенција Анадолу (АА), преку своите медиумски активности, придонесуваат за информирање на јавноста за случувањата меѓу Туркије и Северна Македонија, како и за зајакнување на комуникациските канали меѓу двете земји.​​​​​

Извор: АА