Туркије ја поздравува растечката посветеност меѓу сојузниците на НАТО за зголемување на трошоците за одбрана, но повисоките буџети мора да се претворат во конкретни воени капацитети, обучен персонал и отпорни одбранбени индустрии, изјави во вторник министерот за национална одбрана на земјата, Јашар Ѓулер.

Зборувајќи на настанот „Сојузниците на НАТО во Анкара“, организиран во соработка со Дирекцијата за комуникации, Фондацијата за политички, економски и социјални истражувања (СЕТА) и Минхенската безбедносна конференција, Ѓулер рече дека „зголемувањето на трошоците за одбрана е важно, но самото трошење пари не создава одвраќање“.

Тој нагласи дека кредибилитетот на НАТО ќе зависи од тоа дали сојузниците можат да ги претворат политичките обврски во подготвени сили, муниција, логистика, интегрирана воздушна и ракетна одбрана, командни и контролни структури и индустриски капацитет.

Истакнувајќи дека алијансата поминала низ различни фази од крајот на Втората светска војна, прво фокусирајќи се на колективната одбрана за време на Студената војна, а потоа преминувајќи кон управување со кризи и мисии за борба против тероризмот, Ѓулер подвлече дека НАТО сега влезе во нова фаза што бара кредибилна колективна одбрана, а воедно ја зачувува својата способност да реагира на кризи од сите правци.

Тој рече дека Туркије поддржува посилен и поурамнотежен сојуз во кој европските сојузници преземаат поголема одговорност за одбраната, додека трансатлантската врска и безбедносната посветеност на САД остануваат неопходни.

Но, додаде тој, распределбата на товарот не треба да се мери само со буџетски бројки. Оперативните ризици, географијата, подготвеноста, придонесите во мисиите, индустрискиот капацитет и способноста за дејствување за време на кризи, исто така, треба да се земат предвид, рече тој.

Укажувајќи на долгогодишната улога на Туркијеа во рамките на одбранбената алијанса, Ѓулер рече дека земјата зачувала значителна, професионална и активна воена сила, додека многу европски земји ги намалиле своите вооружени сили, залихи и капацитет за производство на одбрана по... Студена војна.

Туркије, која се приклучи на НАТО во 1952 година, никогаш не била само географска земја на фронтот, рече тој, додавајќи дека постојано преземала ризици, носела одговорност на терен и придонесувала за одвраќање кога било потребно.

Тој рече дека Туркије ја одржува втората најголема армија на НАТО и има една од најспособните сили на алијансата, со висока подготвеност, оперативно искуство, силни стандарди за обука и заеднички оперативен капацитет.

Придонесите на Туркије се протегаат од Балтичкиот регион до Црното Море и вклучуваат мисии, операции и вежби на НАТО, како и одговорности во поморската безбедност, управувањето со кризи, обуката и одвраќањето, рече тој.

Гулер ја истакна одбранбената индустрија на Туркије, велејќи дека Анкара развила напредни капацитети во беспилотни системи, воздушна одбрана, електронско војување, муниција, поморски платформи, авијација и технологии за команда и контрола.

Во текот на следните три години, Туркије ќе даде поголем приоритет на воздушната и балистичката ракетна одбрана, долгите дострелни оган и системите за беспилотни возила за да ги исполни и целите на капацитетите на НАТО и барањата за национална одбрана, рече тој.

Тој рече дека овие капацитети не се само национални средства, туку кога се правилно интегрирани, можат да помогнат затвори ги празнините во капацитетите и производството на НАТО.

Туркије претпочита соработка наместо ривалство, заедничко производство наместо исклучување и соработка базирана на капацитети наместо ограничувања во одбранбената индустрија, додаде тој.

Во врска со европската безбедност, Гулер рече дека Туркије го поздравува посилниот европски одбранбен придонес, под услов тој да го зајакнува НАТО, а не да се натпреварува со него.

„Соработката меѓу НАТО и ЕУ мора да биде инклузивна, интегрирачка и меѓусебно зајакнувачка“, рече тој.

Гулер рече дека самитот на НАТО во Анкара ќе биде критичен праг за алијансата да се справи со единството, кохезијата, инвестициите во одбраната, индустриското производство, поддршката за Украина и идното одвраќање.

Тој рече дека пораката од Анкара треба да биде јасна, обврската на НАТО по Член 5 останува железна, но ветувањата мора да бидат поткрепени со веродостојна воена моќ.

Тој, исто така, нагласи дека НАТО мора да зачува пристап од 360 степени кон безбедноста, опфаќајќи ги и источните и јужните страни, како и предизвиците надвор од евроатлантската област.

Ормутскиот теснец, Заливот, Сирија, Ирак, Источниот Медитеран, Северна Африка, Сахел, Црното Море и Кавказ се дел од истата стратешка средина, рече тој. рече.

Денешната безбедност не може да се обезбеди само преку тенкови, авиони и бродови, туку и преку безбедни податоци, сигурни синџири на снабдување, заштитена инфраструктура, отпорни општества и способност за побрзо дејствување од противниците, додаде тој.

Туркије ќе продолжи да придонесува за одвраќањето и одбраната на НАТО, тесно да соработува со сојузниците и да ја поддржува трансформацијата на алијансата, рече министерот.