Милиони Американци гласаат на клучните среднорочни избори, при што демократите се надеваат дека ќе ја преземат контролата врз двата дома на Конгресот, а републиканците се обидуваат да го избегнат поразот што би можел да доведе демократите во можност да се спротивстават на агендата на американскиот претседател Доналд Трамп.
Одземањето на Претставничкиот дом од републиканците би им овозможило на демократите да ја блокираат законодавната агенда на Трамп и да покренат истраги, а со преземањето на контролата врз Сенатот, демократите би можеле да ги загрозат судските и високите назначувања на Трамп.
Сите 435 места во Претставничкиот дом и 35 од 100-те места во Сенатот се на располагање, заедно со гувернерските места во 36 држави, на избори обележани со пад на рејтингот на Трамп, зголемен јавен гнев поради трошоците за живот и конфликтот во кој е вклучен Иран, и анкети кои покажуваат дека демократите водат во клучните држави на бојното поле, вклучувајќи ги традиционалните републикански држави Тексас и Канзас.
Додека битките за Претставничкиот дом на САД се протегаат низ целата земја, вниманието е насочено кон клучните трки за Сенатот во Алјаска, Ајова, Канзас, Мејн, Мичиген, Охајо и Тексас.
Републиканците главно водеа кампања за социјални прашања, додека Трамп се постави себеси во центарот на изборите, повикувајќи ги гласачите да се однесуваат како тој да е на гласачкото ливче.
Се очекува клучните дуели за Сенатот да бидат значително понеизвесни отколку што сугерираат неодамнешните анкети на јавното мислење, изјави професорот по политички науки на Универзитетот Сиракуза, Грант Рихер, за TРТ Ворлд, истакнувајќи дека водството на демократите во неколку критични трки може нагло да се намали пред денот на гласањето.
Иако неколку анкети покажаа дека демократските кандидати имаат водство помеѓу 4 и 10 проценти, Грант истакнува дека ваквите проекции честопати ги преценуваат маргините во последните фази од кампањата.
Тој наведе комбинација од динамика на кампањата во доцните фази, негативно медиумско известување што влијае на одредени демократски кандидати и методолошки тешкотии во рамките на алгоритмите за анкетирање за прецизно идентификување на веројатните гласачи.
„На крајот доаѓа до природно затегнување; за неколку од демократите имаше проблематични вести во последните неколку дена; а анкетите можеби не ги користат вистинските алгоритми за да ги идентификуваат најверојатните гласачи, што е подвижна цел во неодамнешните изборни циклуси“, забележа Риер.
Тешка задача
Изборите во средина на мандатот на претседателот обично ја фаворизираат опозициската партија, а партијата на претседателот ги изгубила местата во Претставничкиот дом во огромното мнозинство од современите среднорочни избори. Исклучоци имало на пример, во 1946, 1994 и 2006 година.
На среднорочните избори во 2026 година, на демократите им биле потребни три дополнителни места во Претставничкиот дом и нето четири во Сенатот за да ја преземат контролата врз двата дома од републиканците.
Тие исто така мора да ги бранат конкурентските места, вклучително и во Мичиген, каде што конгресменката Хејли Стивенс го поддржа републиканецот Мајк Роџерс пред демократот Абдул Ел-Сајед во шокантен потег.
Над 57 милиони Американци веќе гласаа пред вторник, што одразува силна ангажираност на гласачите.
Иако анкетите покажуваат дека демократите водат во клучните трки на бојното поле, тие можат да ја потценат поддршката на една партија. Во меѓувреме, републиканците се надеваат дека нивните гласачи ќе излезат во голем број на Денот на изборите.
Демократите што ги контролираат двата дома на Конгресот и републиканците што ја држат Белата куќа би создале поделена влада за последните две години од мандатот на претседателот Трамп, до јануари 2029 година.
Тие би ја контролирале агендата, лидерските позиции и сите комисии во двата дома, вклучувајќи ги и оние со моќ за судски покани.
Домот контролиран од демократите би можел да покрене постапка за импичмент со просто мнозинство, додека демократскиот Сенат би можел да блокира, одложи или наметне компромиси за номинираните од Трамп, вклучувајќи ги федералните судии и секое слободно место во Врховниот суд.
Дури и во случај на убедлива победа на демократите и во Сенатот и во Претставничкиот дом, Рихер истакна дека донесувањето големи законодавни иницијативи ќе остане тешка задача.
„Ако демократите ги освојат и Претставничкиот дом и Сенатот, сепак ќе им биде тешко на демократите да го протуркаат законодавството до бирото на претседателот, поради правилото за филибастер во Сенатот, кое очекувам да остане на сила, бидејќи не беше отстрането за време на првото претседателствување на Трамп“, тврди професорот од Универзитетот во Сиракуза.
Надвор од законодавните тесни грла, тој предупреди дека спроведувањето на уште еден обид за импичмент против Трамп може да претставува значителни политички ризици за Демократската партија, особено на претседателските избори во 2028 година.
„Исто така, може да биде политички неодоливо за демократите да се обидат со уште еден импичмент, што очекувам дека ќе им се врати како бумеранг на претседателските избори во 2028 година, импичментот нема да има шанса да го добие потребното 2/3 мнозинство во Сенатот за да го отстрани Трамп од функцијата“, рече тој.
„Ако успеат да го избегнат тој погрешен чекор, тогаш би можеле да го задржат статусот на мнозинство и со тоа да влезат во претседателските избори- настапувајќи од позиција на сила“, објасни Рихер.
Тој додаде дека изгледите на партијата во 2028 година во крајна линија ќе зависат од изборот на умерен претседателски кандидат, кој ќе може да привлече поширок круг гласачи, наместо да се усогласува исклучиво со левото крило на партијата.
Извор: ТРТ Ворлд
