Генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, во четвртокот предупреди дека преоптоварените електроенергетски мрежи ја забавуваат глобалната транзиција кон чиста енергија, повикувајќи ги владите и финансиските институции да го забрзаат проширувањето на инфраструктурата за време на климатскиот самит КОП31 во јужниот турски крајбрежен град Анталија.

„Ако обновливите извори на енергија се срцето на енергетската транзиција, тогаш мрежите се нејзините артерии. А денес тие артерии се затнати“, рече Гутереш на собирот на високо ниво посветен на иницијативата „Глобален акцелератор за електроенергетски мрежи“, посочувајќи дека проекти за обновлива енергија и батериски системи со капацитет од околу 3.000 гигавати, сè уште чекаат приклучување на мрежата.

Тој рече дека, иако сега во чистата енергија се вложуваат два долара за секој долар инвестиран во фосилни горива, изградбата на далновод може да трае до 15 години, во споредба со една година за изградба на соларна електрана.

Гутереш нагласи дека за исполнување на целите за електрификација е потребно до 2040 година да се изградат или модернизираат повеќе од 80 милиони километри електроенергетски водови, системите да станат „попаметни и поотпорни“ и да се „поврзат преку границите“, со цел зајакнување на енергетската безбедност и намалување на трошоците.

Тој рече дека иницијативата „Глобален акцелератор за електроенергетски мрежи“, започната во септември, служи токму за таа цел, обединувајќи агенции на ОН, влади, мултилатерални развојни банки и приватни инвеститори за модернизација на мрежите.

Гутереш истакна дека геополитичките конфликти во оддалечени региони ги зголемуваат сметките за енергија на домаќинствата во економиите зависни од фосилни горива, додека обновливите извори на енергија речиси насекаде станаа „најевтин, најбрз и најсигурен“ извор на ново производство на електрична енергија.

Повикувајќи ги владите да им дадат приоритет на електроенергетските мрежи преку долгорочни планови, а финансиските институции да ги зголемат глобалните инвестиции во мрежите за 50 отсто до 2030 година, Гутереш заклучи:

„Транзицијата кон чиста енергија се забрзува. Мрежите што ја пренесуваат таа енергија мора да го следат тоа темпо.“