Првата дама на Туркије, Емине Ердоган, ја започна Глобалната алијанса Нула отпад на КОП31, повикувајќи на посилна меѓународна соработка за да се претворат споделените еколошки одговорности во трајни партнерства и практични дејствија.

Зборувајќи на состанокот на високо ниво на сопругите на лидерите, чиј домаќин беше таа на маргините на климатскиот самит на ОН во Анталија во среда, Ердоган рече дека иницијативата ќе обезбеди платформа за земјите да разменуваат успешни практики, да развиваат заеднички проекти и да ги прошируваат локалните решенија на глобално ниво.

Таа рече дека алијансата одразува заедничка решеност да се оди подалеку од обврските и да се преведе свеста за животната средина во опипливи резултати.

„Денес, Глобалната алијанса Нула отпад што ја воведуваме е израз на нашата решеност да ја претвориме оваа споделена одговорност во трајна соработка“, рече таа.

Ердоган, кој претседава со Советодавниот одбор на истакнати личности на Генералниот секретар на ОН за нула отпад, нагласи дека светот мора да се движи подалеку од дискусијата за климатските закани и да се фокусира на спроведување решенија.

„Сега е време да се оди подалеку од извештаите, предупредувањата и целите што го истакнуваат обемот на климатската криза“, рече таа, додавајќи дека вредноста на знаењето треба да се мери и според одлуките и активностите што ги инспирира.

Таа го опиша КОП31 како Акциски КОП (ACTION COP), велејќи дека Туркије сака успехот да се мери не само со ветувања, туку и со промените што ги носат во животот на луѓето, градовите и производствените системи.

Истакнувајќи го Движењето за нула отпад на Туркије, започнато пред девет години, Ердоган рече дека иницијативата еволуирала од подигање на свеста кај домаќинствата во национален систем што вклучува училишта, општини, јавни институции и фабрики.

Таа истакна дека стапката на преработка на отпад во Туркије се зголемила од 13% на повеќе од 37% во овој период, додека одговорноста за животната средина станува сè повеќе вкоренета во секојдневниот живот.

Спречување на отпадот мора да дојде пред рециклирањето

Ердоган рече дека една од најважните лекции од искуството на Туркије е дека отпадот започнува со одлуки, а не во корпата за отпадоци.

Таа тврди дека најдобриот начин за справување со отпадот, на прво место, е да се спречи неговото генерирање, наместо да се потпираме само на рециклирање.

„Мора да го мериме нашиот успех не само според отпадот што го обновуваме, туку и според отпадот што го спречуваме да се генерира“, рече таа, додавајќи дека постигнувањето повисок квалитет на живот со помалку ресурси треба да биде централно за стратегиите за развој.

Таа, исто така, повика на поголем надзор на глобалните модели на производство и потрошувачка, посочувајќи ги еколошките трошоци на индустриите, почнувајќи од тутунот и текстилот, па сè до дигиталната технологија.

Повикувајќи се на бројките на Светската здравствена организација, Ердоган рече дека тутунската индустрија е одговорна за загубата на 600 милиони дрвја и потрошувачката на 22 милијарди тони вода годишно.

Таа, исто така, ги истакна проценетите 92 милиони тони отпад во модната и текстилната индустрија секоја година, тврдејќи дека сè пократкиот животен век на производите не може да се припише само на изборот на потрошувачите.

Ердоган рече дека дигиталните бизнис модели дизајнирани да ги држат луѓето онлајн подолго време, исто така, треба да покренат прашања за потребите од енергија и вода на инфраструктурата што ги поддржува.

Повик за поголема корпоративна одговорност

Осврнувајќи се на технолошкиот развој, Ердоган рече дека вештачката интелигенција нуди значајни можности за намалување на отпадот, подобрување на ефикасноста на производството и развој на решенија за еколошките предизвици.

Сепак, таа предупреди дека технолошкиот напредок не треба да се одвојува од неговите еколошки трошоци.

„Не можеме да ги градиме технологиите на иднината врз расипничките навики од минатото“, рече таа.

Таа повика на заеднички меѓународни стандарди за да се обезбеди дека големите компании ја откриваат својата потрошувачка на ресурси, го подложуваат своето влијание врз животната средина на независна проценка и ја зајакнуваат одговорноста.

„Одговорноста на компаниите што работат на глобално ниво мора да биде и глобална“, додаде таа.

Ердоган, исто така, ги истакна катастрофалните еколошки последици од вооружените конфликти, велејќи дека војните нанеле штета врз природата што може да трае со генерации.

Посочувајќи на Газа, таа ги цитираше проценките на Програмата на ОН за животна средина дека 61 милион тони урнатини се насобрале низ палестинската територија, додека 97 проценти од нејзините овоштарници и маслинови градини се уништени, а повеќето преостанати слатководни ресурси се контаминирани.

Таа предупреди дека закрепнувањето од такво уништување може да трае со генерации.

Во контекст на тоа што глобалните воени трошоци достигнаа рекордни 2,9 билиони долари, Ердоган ја повика меѓународната заедница да размисли што може да се постигне ако дури и дел од тие ресурси се пренасочат кон заеднички хуманитарни и еколошки предизвици.

„Градовите би можеле да бидат обновени, деградираните предели да бидат обновени, а мирот би можел да стане клима на секој континент“, рече таа.

Пет приоритетни области за алијансата

Ердоган рече дека Глобалната алијанса Нула отпад ќе се фокусира на пет приоритетни области: нула отпад и циркуларна економија; пластичен и отпад од пакување; зони со нула отпад; отпад од храна и органски отпад; и образование и млади.

Иницијативата, исто така, ќе работи преку три комплементарни структури, вклучувајќи го и годишниот Форум за нула отпад за да се дискутираат заедничките приоритети и решенија, заедно со Истанбулската платформа за да се помогне во претворањето на предлозите во конкретни проекти и партнерства.

Алијансата, рече таа, ќе се стреми да ги здружи меѓународните организации, локалните власти, академијата, приватниот сектор и граѓанското општество околу заеднички цели.

Нагласувајќи дека ниедна земја не може сама да се справи со еколошките предизвици, Ердоган ги покани сопругите на лидерите кои присуствуваа на состанокот да станат активни партнери во иницијативата и да споделат успешни практики од своите земји.

Таа рече дека собирот треба да го отвори патот за нови партнерства, заеднички проекти и мерлив напредок, повикувајќи ги учесниците да се вратат дома со обврска да продолжат да работат заедно.

На состанокот се собраа сопругите на неколку светски лидери, вклучувајќи ги Бразилката Јанџа Лула да Силва, Узбекистанката Зироат Мирзијоева, Ансели Симина од Микронезија, Саџида Мохамед од Малдиви и Гета Селемане Чапо од Мозамбик.

Присуствуваа и Нилден Бекташ Ерхурман, сопруга на претседателот на Турската Република Северен Кипар, Франсин Нтакарутимана од Бурунди, сопругата на премиерот на Бангладеш, Зубаида Рахман, и Заинаб Сулеман, снаа на премиерот на Пакистан.

На собирот се обратија и шефот на Програмата за развој на ОН, Александар Де Кро, и извршната директорка на ОН-Хабитат, Анаклаудија Росбах.