Претседателот на САД, Доналд Трамп, во вторникот изјави дека ќе ги укине санкциите од КAATСA врз Туркије.

Ќе ги укинеме санкциите. Време е да го направиме тоа... не сакаме да санкционираме пријатели. Многу е едноставно“, им рече Трамп на новинарите пред разговорите зад затворени врати со турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган во Анкара пред Самитот на НАТО 2026 година.

Законот за справување со непријателите на Америка преку санкции (КAATСA) е закон на САД од 2017 година, дизајниран да ги спречи значајните трансакции со рускиот одбранбен и разузнавачки сектор.

Во декември 2020 година, САД воведоа санкции врз Туркије според КAATСA за купувањето на рускиот систем за воздушна одбрана С- 400.

Кои се санкциите?

Мора да се напомене дека санкциите на САД според КAATСA никогаш не биле насочени кон вооружените сили на Туркије или кон нејзината поширока економија.

Наместо тоа, овие санкции беа насочени кон Претседателството на одбранбената индустрија (ССБ) на Туркије - владина агенција одговорна за управување со одбранбената индустрија на земјата, набавката на воена технологија и модернизацијата на турската војска - заедно со неколку високи функционери.

Санкциите, исто така, резултираа со забрана за извозни лиценци и овластувања од САД за ССБ.

Слично на тоа, овие санкции ги ограничија американските финансиски институции да ѝ обезбедуваат на ССБ заеми или кредити поголеми од 10 милиони долари во кој било 12-месечен период.

Тие, исто така, вклучуваа забрана за помош од американската Банка за извоз и увоз за ССБ.

Тие бараа од американските власти да се спротивстават на заемите од меѓународни финансиски институции што би можеле да и користат на ССБ.

Визните ограничувања беа воведени и за именуваните функционери.

Овие мерки следеа по претходното отстранување на Туркије од програмата за борбени авиони Ф-35 во 2019 година.

Туркије постојано тврдеше дека нејзиното стекнување на ракетниот систем земја-воздух С- 400 од Русија беше суверена одлука за зајакнување на нејзината воздушна одбрана.

Турските власти ги осудија санкциите како неправедни и очигледен напад врз националниот суверенитет, истакнувајќи дека тие делумно произлегоа од притисок за лобирање, а не од вистински безбедносни проблеми.

Не е изненадувачки што, на крајот, ограничувањата го забрзаа притисокот на Туркије за развој на нејзината одбранбена индустрија.

Со над 500 компании активни во секторите за одбрана и воздухопловство и беспилотни воздушни системи од светска класа кои веќе се во производство, Анкара го претвори предизвикот во можност да ја намали својата зависност од надворешни извори за потребите на воена опрема.

Како отстранувањето на санкциите ќе ѝ помогне на Анкара?

Аналитичарите велат дека укинувањето на овие санкции ќе донесе значителни придобивки за Туркије во стратешка, економска и технолошка смисла.

Прво, тоа ќе овозможи реинтеграција на Туркије во програмата Ф-35.

Приговорот на САД беше дека турската употреба на рускиот систем за воздушна одбрана С- 400 ќе ги загрози борбените авиони произведени во САД, правејќи ги некомпатибилни со системите на НАТО.

Сепак, Туркије тврди дека нема конфликт помеѓу двата система, додека предлага комисија да го проучи прашањето.

Укинувањето на санкциите ќе ѝ овозможи на Анкара да ги набави овие напредни ловци, помагајќи во модернизацијата на Турските воздухопловни сили со капацитети од петтата генерација.

Второ, отстранувањето на ограничувањата за ССБ ќе отвори нови патишта за одбранбената соработка на Анкара со САД.

Туркије ќе го врати пристапот до американските извозни лиценци и финансиска поддршка. Ова ќе олесни дополнителни воени набавки, трансфер на технологија и заеднички проекти.

Трето, укинувањето на санкциите од КAATСA ќе отстрани еден голем вознемирувачки фактор во односите меѓу САД и Туркије, отворајќи го патот за подлабока стратешка соработка.

Понатаму, завршувањето на застојот ќе ја зајакне не само Туркије, туку и НАТО како целина.

Извор: ТРТ Ворлд