Во организација на Мрежата на млади на Бошњаците на Република Северна Македонија во просториите на Интернационалниот балкански универзитет во Скопје одржана е трибина по повод 11 Јули – Денот на сеќавање на геноцидот во Сребреница, под наслов „Како геноцидот станува можен?“.

Како што соопштија од Мрежата на младите Бошњаци во земјава, трибината ги собра претставниците на институциите, академската заедница, бошњачкиот општествен, културен и политички живот, претставници на невладиниот сектор, просветни работници, студенти, ученици и бројни граѓани, со цел зачувување на културата на сеќавање, негување на историската вистина и поттикнување размислување за одговорноста што сите ја имаме кон идните генерации.

Програмата беше отворена со воведно обраќање на модераторот, воедно и претседател на Мрежата на млади, Дамир Бачевац. Трибината беше концепирана во три меѓусебно поврзани целини кои настојуваа да дадат одговор на прашањето „Како геноцидот станува можен?“.

Првиот дел беше посветен на историскиот контекст. Доц. д-р Армен Жрноски говореше за историскиот развој на Босна и Херцеговина, општествените и политичките околности што претходеа на војната, распадот на Југославија, агресијата врз Босна и Херцеговина и геноцидот во Сребреница. Посебно беше нагласена важноста од разбирање на историските процеси, негувањето на културата на сеќавање и пренесувањето на вистината на младите генерации.

Вториот дел од трибината беше посветен на човечката и духовната димензија на сеќавањето. Рифат Фетиќ, шеф на Кабинетот на реис-ул-улемата на Исламската заедница во Босна и Херцеговина, говореше за пораките на Сребреница низ исламските вредности на правдата, сабурот (трпеливоста) и надежта, истакнувајќи ја важноста од зачувување на достоинството на жртвите, културата на сеќавање и моралната одговорност на секој поединец да се спротивстави на омразата, неправдата и поделбите.

Во завршниот дел од трибината, проф. д-р Зеќир Рамчиловиќ говореше за улогата на образованието како најсилно средство против заборавот, нагласувајќи дека знаењето, вистината и критичкото размислување се клучни предуслови за изградба на општество во кое ваквите злосторства никогаш повеќе нема да се повторат. Посебен акцент беше ставен на одговорноста на образовните институции и важноста од квалитетно образование на младите за историските факти, информираат од Мрежата на младите Бошњаци.

Тие упатија посебна благодарност до Меѓународниот балкански универзитет (IBU – Скопје) за отстапениот простор за одржување на трибината, како и на сите учесници кои со своето присуство придонесоа за одбележувањето на Денот на сеќавање на геноцидот во Сребреница, со порака дека „сеќавањето на жртвите не е само израз на почит кон минатото, туку и трајна обврска вистината да се чува, да се пренесува и идните генерации да растат во духот на мирот, правдата и меѓусебното почитување.“

Во Собранието на Северна Македонија на 10 јули се одржа комеморативен настан по повод 11 Јули - Меѓународниот ден на сеќавање на геноцидот во Сребреница, Босна и Херцеговина.

Со настанот во Собранието беше оддадена почит на жртвите и беше испратена порака за зачувување на историската меморија, мирот и соживотот.

На настанот се обратија претседателот на Собранието, Африм Гаши, проф. Ферид Мухиќ, претставникот на Бошњачкиот национален сојуз, Џевад Хот, и претседателот на Комитетот за односи меѓу заедниците, Аднан Азизи.

Комеморативен настан во чест на жртвите од геноцидот во Сребреница се одржа на 10 јули и во Општина Чаир, во организација на здружението на Форумот на Бошњаците.

На 11 јули во Скопје, во организација на Бошњачкиот национален совет (БНС) во земјава, беше одржан традиционалниот марш во знак на сеќавање на жртвите од геноцидот во Сребреница, овојпат со слоганот „Чекори на сеќавањата“.

Комеморативен настан во чест на жртвите од геноцидот во Сребреница се одржа вчера и во Општина Чаир, во организација на здружението на Форумот на Бошњаците.

Во текот на изминатите денови започна одржувањето на Меѓународните ликовни средби во Скопје по повод одбележување на геноцидот во Сребреница. На Меѓународните ликовни средби учествуваа уметници од земјава, регионот и пошироко, а ги водеше проф. д-р Фехим Хусковиќ.

Геноцид во Сребреница

Во јули 1995 година единиците на тогашната Војска на Република Српска под команда на хашкиот осуденик Ратко Младиќ извршија геноцид врз Бошњаците во Сребреница, при што ја нападнаа „заштитената енклава на Обединетите нации“ во Сребреница, Босна и Херцеговина.

Во геноцидот беа убиени 8.372 лица. Десетици илјади жени, деца и стари лица беа депортирани или беа принудени да побараат спас во околните шуми, барајќи го патот кон слободната територија.

На 11 јули годинава на гробиштата на Меморијалниот центар Сребреница - Поточари беа погребани посмртните останки на уште 10 жртви на геноцидот.

Од крајот на војната, жртвите – кои досега се пронајдени на 150 локации, вклучително и 77 масовни гробници, и се идентификувани преку ДНК-анализа – се погребуваат таму секоја година, на годишнината од геноцидот.

Меѓу ковчезите подготвени за овогодишниот погреб, покриени со зелено погребно платно, беа оние на најмладата неодамна пронајдена жртва (Сенад Јушиќ, кој имал 20 години кога бил убиен) и на најстарата (Рамо Даутовиќ, убиен на 56-годишна возраст). Останатите неодамна идентификувани жртви се Муриз Бараковиќ, Хамед Мушиќ, Рамо Алиќ, Мухидин Османовиќ, Хусо Ќеримовиќ, Нуко Нукиќ, Ахмет Густер и Асим Куниќ.

Досега во Поточари се погребани 6.772 жртви, додека други 250 се погребани на други места по барање на нивните семејства. Посмртните останки на повеќе од 1.000 жртви на геноцидот сè уште се водат како исчезнати.

Жртвите потекнуваат од различни општини, повеќето од подрачјата на Сребреница, Братунац, Власеница, Зворник и Милиќ. Жртвите на геноцидот се пронајдени на 150 различни локации, од кои 77 се масовни гробници. Најмладата жртва досега погребана во Поточари е новороденчето Фатима Мухиќ (убиена само неколку часа по раѓањето), а најстарата е Шаха Измирлиќ, родена во 1901 година.