Shefja e Politikës së Jashtme të BE-së, Kaja Kallas, paralajmëroi të martën për përshkallëzimin e sulmeve të dyshuara me dronë rus në Detin e Zi, duke bërë thirrje për siguri më të fortë detare dhe kalim të sigurt për transportin civil.

“Gjashtë sulme në 10 ditë nga dronët e dyshuar rusë shënojnë një përshkallëzim të rrezikshëm dhe të papranueshëm në Detin e Zi”, tha Kallas në Parlamentin Evropian.

Ajo tha se avionët luftarakë rumunë F-16 rrëzuan dy dronë mbi ujërat territoriale rumune të shtunën.

“Ekipet e shpëtimit po kërkojnë gjithashtu për shtatë marinarë të zhdukur pas një sulmi me dron në dy cisterna pranë bregut të Detit të Zi të Rumanisë”, shtoi ajo.

Sipas Kallas, Rusia ka intensifikuar sulmet në rrugët e eksportit të Ukrainës që nga mesi i korrikut, duke i kushtuar Kievit rreth 60 milionë euro (70 milionë dollarë) në ditë të ardhura nga eksporti.

Ukraina përbën 15 për qind të eksporteve globale të misrit, 10 për qind të eksporteve të grurit, 15 për qind deri në 20 për qind të eksporteve të elbit dhe 50 për qind të eksporteve të vajit të lulediellit, tha ajo.

Rreth 90 për qind e këtyre mallrave transportohen përmes korridorit të Detit të Zi, shtoi Kallas.

Ajo akuzoi Rusinë se synon infrastrukturën bujqësore të Ukrainës, portet, pikat kufitare, objektet e eksportit, anijet, rrugët e transportit detar dhe objektet e magazinimit të grurit.

Rusia nuk i ka komentuar ende komentet e saj.

Kallas përshkroi tre prioritete për përgjigjen e BE-së: ruajtjen e aksesit të Ukrainës në tregjet globale, forcimin e sigurisë në rajonet e Detit të Zi dhe Danubit si dhe rritjen e presionit ndërkombëtar ndaj Moskës.

Ajo tha se eksportet e drithërave përmes korsive të solidaritetit të BE-së në Ukrainë janë rritur me pothuajse 2 milionë tonë që nga korriku, por paralajmëroi se sulmet e dyshuara ruse në pikat kufitare me Moldavinë, Rumaninë dhe Poloninë po rrezikojnë rrugët alternative.

Kallas bëri thirrje gjithashtu për mbikëqyrje më të fortë detare, shkëmbim më të shpejtë informacioni dhe koordinim më të ngushtë midis vendeve anëtare të BE-së dhe NATO-s për t'iu përgjigjur incidenteve serioze.

Ajo tha se Qendra e Sigurisë Detare e Detit të Zi, e mbështetur nga BE, e krijuar bashkërisht nga Rumania dhe Bullgaria, do të përmirësojë ndërgjegjësimin për situatën detare.

BE-ja po punonte gjithashtu me partnerë ndërkombëtarë, duke përfshirë Türkiyen dhe Indinë, dhe vendet importuese të ushqimit në Afrikë dhe më gjerë në Jugun Global për të promovuar një marrëveshje të lirisë së lundrimit në Detin e Zi, tha ajo.

"Ukraina e ka propozuar atë. Rusia e ka refuzuar atë", tha Kallas.

Ajo theksoi se angazhimi diplomatik duhet të shoqërohet me presion të vazhdueshëm ndaj Moskës dhe mbështetje të vazhdueshme për Ukrainën.

Gjatë debatit parlamentar, ligjvënësi bullgar i Partisë Popullore Evropiane, Andrey Novakov bëri thirrje për një mision të BE në Detin e Zi për të mbrojtur transportin tregtar.

"Problemi në Bullgari, Varna, Rumani është një problem i përbashkët evropian", tha Novakov.

Ai argumentoi se blloku duhet të ndihmojë në sigurimin e transportit të sigurt të karburanteve dhe mallrave të tjera me çmime normale.

Novakov gjithashtu i bëri thirrje Rusisë që të marrë përgjegjësinë për sulmet dhe t'i japë fund luftës në Ukrainë.