Bashkimi Evropian përsëriti të premten mbështetjen për Kinën dhe Shoqatën e Kombeve të Azisë Juglindore (ASEAN), me 11 anëtarë, për arritjen e një Kodi të Sjelljes në Detin e kontestuar të Kinës Jugore, ndërsa blloku evropian me 27 anëtarë ngriti në një nivel më të lartë marrëdhëniet me Filipinet.

Duke theksuar se respektimi i së drejtës ndërkombëtare në Detin e Kinës Jugore është “thelbësor”, shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, u tha gazetarëve në kryeqytetin filipinas, Manila: “Bashkimi Evropian vazhdon të mbështesë lirinë e lundrimit dhe të fluturimit dhe mbetet fuqishëm i përkushtuar ndaj Konventës së OKB-së për të Drejtën e Detit”.

Filipinet mbajnë aktualisht kryesimin e ASEAN-it, ndërsa Kallas mori pjesë në një samit me bllokun, i cili këtë javë zhvilloi takimin e 59-të vjetor të ministrave të Jashtëm.

“BE-ja mbështet përpjekjet e ASEAN-it dhe Kinës për të përfunduar një Kod Sjelljeje ligjërisht të detyrueshëm në Detin e Kinës Jugore”, deklaroi Kallas përkrah homologes së saj filipinase, Ma. Theresa Lazaro.

“Mosmarrëveshjet duhet të zgjidhen përmes dialogut dhe jo detyrimit”, tha Kallas, duke vlerësuar qëndrimin e Manilës ndaj luftës Rusi-Ukrainë.

Deklarata e shefes së politikës së jashtme të BE-së vjen në një kohë kur tensionet mes Filipineve dhe Kinës vazhdojnë në Detin e Kinës Jugore, ku të dyja vendet kanë pretendime detare që mbivendosen.

Lazaro u tha gazetarëve të enjten se ASEAN-i dhe Kina “po bëjnë përparim të konsiderueshëm” drejt përfundimit të Kodit të Sjelljes në ujërat e kontestuara “deri në fund të vitit”.

Të dyja palët kanë vazhduar negociatat për Kodin e Sjelljes që nga Deklarata e vitit 2002 mbi Sjelljen e Palëve në Detin e Kinës Jugore.

Manila njoftoi të premten se presidenti i Filipineve, Ferdinand Marcos Jr., dëshiron të “rivendosë” marrëdhëniet me Kinën dhe të “parandalojë përsëritjen e tensioneve” në ujërat e kontestuara.

Kallas tha se me Lazaron diskutoi edhe për situatën në Mianmar.

“Regjimi ushtarak në Mianmar duhet të ndalojë sulmet ndaj civilëve, të lejojë që ndihma humanitare të arrijë tek ata që kanë nevojë dhe të krijojë kushtet për një proces politik gjithëpërfshirës”, tha ajo.

Gjatë bisedimeve, Lazaro dhe Kallas nënshkruan një deklaratë të përbashkët për ngritjen e marrëdhënieve Filipine-BE në nivelin e një “partneriteti të zgjeruar”.

Marrëdhëniet e reja synojnë të krijojnë një bashkëpunim mes palëve të orientuar drejt së ardhmes.