Ministri i Jashtëm i Holandës, Tom Berendsen, tha se anëtarësimi në NATO mbetet jetik jo vetëm për Evropën, por edhe për interesat e sigurisë së vetë ShBA-së, duke e theksuar rëndësinë strategjike të Türkiyes në krahun jugor të aleancës, veçanërisht në luftën kundër terrorizmit dhe përpjekjet për stabilitet rajonal.
Duke folur për Anadolu gjatë një vizite në Ankara, Berendsen diskutoi marrëdhëniet Türkiye–Holandë, përgatitjet për samitin e NATO-s në vitin 2026 në kryeqytetin turk dhe zhvillimet më të gjera të sigurisë rajonale.
Marrëdhënie të forta dypalëshe, roli i Türkiyes në NATO
Berendsen i përshkroi marrëdhëniet mes Holandës dhe Türkiye si të forta, duke theksuar se vizita e tij në Türkiye është ndër udhëtimet e para jashtë vendit që nga marrja e detyrës rreth gjashtë javë më parë dhe reflekton rëndësinë që Holanda i kushton bashkëpunimit dypalësh.
“Jam këtu tani. Kjo tregon edhe se sa e vlerësojmë marrëdhënien me Türkiyen”, tha Berendsen. “Si partnerë në NATO, kur bëhet fjalë për sigurinë në rajonin më të gjerë, Türkiye luan një rol shumë të rëndësishëm dhe ne duam të bashkëpunojmë me të për të siguruar një të ardhme të sigurt së bashku”.
Ai e theksoi rolin e Türkiyes në ruajtjen e sigurisë në krahun jugor të NATO-s dhe në mbështetjen e përpjekjeve kundër terrorizmit, duke shtuar se bashkëpunimi me Ankaranë mbetet thelbësor për forcimin e arkitekturës së sigurisë së aleancës.
Samiti i NATO-s në Ankara, fokus në unitet dhe ndarje të barrës
Duke iu referuar samitit të ardhshëm të NATO-s që pritet të mbahet në Ankara në vitin 2026, Berendsen tha se takimi do ta demonstrojë rëndësinë e Türkiyes brenda aleancës dhe do të ndihmojë në forcimin e unitetit mes shteteve anëtare.
Ai tha se një nga objektivat kryesore të samitit do të jetë “të tregojë unitet” dhe të forcojë ndarjen e barrës mes aleatëve evropianë, përfshirë Holandën dhe Türkiyen.
Ai kujtoi se samiti i NATO-s në vitin 2025 në Hagë u fokusua kryesisht në shpenzimet e mbrojtjes dhe kërcënimin e perceptuar nga Rusia në krahun lindor të aleancës, por shtoi se sfidat më të gjera të sigurisë kërkojnë gjithashtu vëmendje.
“Samiti i fundit ishte për shpenzimet e mbrojtjes dhe sfida kryesore ishte kërcënimi rus në krahun lindor,” tha ai. “Por ka edhe kërcënime të tjera në territorin e NATO-s dhe Türkiye luan një rol shumë të rëndësishëm në krahun jugor”.
Lidhur me debatet për një tërheqje të mundshme të ShBA-së nga NATO-ja, Berendsen theksoi se pjesëmarrja e Uashingtonit mbetet thelbësore.
“NATO-ja është vendimtare për sigurinë tonë dhe ShBA-ja është shumë e rëndësishme si një partner kyç në aleancë”, tha ai.
“Por, është gjithashtu në interesin e ShBA-së të qëndrojë në NATO dhe të luajë një rol të rëndësishëm, pasi në fund kemi të njëjtat interesa sigurie”, shtoi ai.
Ai tha se aleatët evropianë, përfshirë Holandën, janë të gatshëm t’u përgjigjen shqetësimeve të ShBA-së për ndarjen e barrës duke i rritur përgjegjësitë e tyre.
Shqetësime për tensionet rajonale dhe situatën humanitare
Duke folur për tensionet rajonale, Berendsen shprehu shqetësim për rrezikun e përshkallëzimit të ri pas një armëpushimi të përkohshëm mes ShBA-së, Iranit dhe Izraelit, duke theksuar se mbetet pasiguri nëse tensionet mund të rriten sërish.
Ai përmendi gjithashtu shqetësimet për aktivitetet rajonale të Iranit dhe ndikimin e mundshëm ekonomik të paqëndrueshmërisë në Ngushticën e Hormuzit për tregjet evropiane.
Berendsen theksoi nevojën për koordinim ndërkombëtar për të ulur tensionet dhe për të zhvilluar një plan afatgjatë që përfshin aktorët rajonalë, duke shtuar se një plan i tillë duhet të përfshijë edhe masa për mbrojtjen e popullatës iraniane.
Duke adresuar situatën në Rripin e Gazës, Bregun Perëndimor të pushtuar dhe Libanin, Berendsen tha se kushtet humanitare mbeten alarmante dhe kërkojnë vëmendje të vazhdueshme.
“Na duhet presion ndërkombëtar për të siguruar që ndihma humanitare të arrijë në Gaza dhe në Bregun Perëndimor”, tha ai. “Jemi të shqetësuar për dhunën, përfshirë dhunën e kolonëve në Bregun Perëndimor”.
Ai shtoi se tensionet në rritje në Liban mund të rëndojnë më tej një situatë tashmë të brishtë, veçanërisht sa u përket refugjatëve dhe kushteve të brendshme.
Berendsen tha se Holanda vazhdon t’i ndjekë nga afër këto zhvillime së bashku me partnerët ndërkombëtarë, ndërsa gjithashtu monitoron luftën mes Rusisë dhe Ukrainës, të cilën e përshkroi si “një rrezik shumë të rëndësishëm sigurie” për Evropën.
