Samiti dyditor i Nismës së Tre Deteve u hap sot në Dubrovnik të Kroacisë, duke mbledhur liderë politikë nga 13 shtete anëtare të BE-së dhe përfaqësues të komunitetit global të biznesit.
Nisma synon të forcojë bashkëpunimin rajonal dhe lidhshmërinë midis vendeve të vendosura midis Detit Baltik, Adriatik dhe Detit të Zi, duke u fokusuar në energji, transport dhe infrastrukturë digjitale.
Kroacia po pret samitin së bashku me Forumin e Biznesit të Tre Deteve, i cili mbledh më shumë se 1.200 politikëbërës, liderë biznesi, investitorë dhe institucione financiare.
Forumi fokusohet në transport, energji, industri digjitale, teknologji me përdorim të dyfishtë dhe financa, duke reflektuar interesin për një treg prej rreth 120 milionë banorësh me një PBB të kombinuar prej afërsisht 3,5 trilionë dollarësh në vitin 2025.
Sipas Ministrisë së Punëve të Jashtme dhe Evropiane të Kroacisë, nisma përfshin 13 shtete anëtare të BE-së, përfshirë Austrinë, Bullgarinë, Kroacinë, Republikën Çeke, Estoninë, Greqinë, Hungarinë, Letoninë, Lituaninë, Poloninë, Rumaninë, Sllovakinë dhe Slloveninë.
Ajo gjithashtu përfshin Shqipërinë, Moldavinë, Malin e Zi dhe Ukrainën si pjesëmarrëse të asociuara, ndërsa partnerët strategjikë përfshijnë Komisionin Evropian, Gjermaninë, Japoninë, Spanjën, Türkiyen dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Ministri kroat i Punëve të Jashtme dhe Evropiane, Gordan Grlic Radman, tha se Deti Adriatik përfaqëson një hapësirë detare të qëndrueshme dhe të sigurt brenda NATO-s.
"Adriatiku është i vetmi det i NATO-s" tha ai, duke shtuar se Kroacia po pozicionohet si një qendër logjistike dhe energjetike përmes infrastrukturës si Porti i Rijekës dhe terminali LNG në ishullin Krk.
Ai shtoi se nevojat për investime infrastrukturore në rajon vlerësohen në 700 miliardë euro (798 miliardë dollarë), dhe Kroacia ka propozuar financimin si një shtyllë të katërt të nismës.
Komisionerja Evropiane për Mesdheun, Dubravka Suica, tha se Komisioni Evropian i jep përparësi konkurrueshmërisë, sigurisë dhe energjisë, duke e quajtur nismën "jashtëzakonisht e rëndësishme" për rajonin më të gjerë të Mesdheut.
Ajo shtoi se Komisioni është partner strategjik i platformës dhe theksoi mekanizmat e investimeve.
"Ne kemi ofruar një garanci prej 600 milionë eurosh (684 milionë dollarë) në kuadër të Fondit Evropian për Zhvillim të Qëndrueshëm" tha ajo, duke shtuar se investimet publike mund të shumëfishohen përmes kapitalit privat.
Ajo theksoi nevojën për zhvillimin e infrastrukturës energjetike, përfshirë rrjetet dhe ndërlidhjet, duke thënë se energjia e rinovueshme mund të prodhohet me kosto dukshëm më të ulët në rajon.
Zyrtarja e Ministrisë së Jashtme të Rumanisë, Clara-Alexandra Volintiru, tha se Rumania është qendrore për lidhshmërinë rajonale përmes korridoreve të transportit që lidhin Ukrainën dhe Moldavinë.
Ajo theksoi projekte infrastrukturore si modernizimi i porteve, autostradat dhe ndërlidhjet energjetike, duke thënë se lidhshmëria tani përfaqëson diplomaci ekonomike, siguri strategjike dhe qëndrueshmëri.
Volintiru tha se përparimi ka qenë i rëndësishëm në vitet e fundit, duke përfshirë rritjen e flukseve të tranzitit përgjatë Korridorit të Mesëm dhe zgjerimin e bashkëpunimit ndërkufitar në të gjithë rajonin.
