Политичката поделба во длабоко поларизираното американско општество станува сè понејасна додека земјата се движи кон клучните избори на средината од мандатот, кои би можеле да влијаат врз рамнотежата на моќта во Конгресот.
Прогресивните законодавци, чии ставови вообичаено се поврзуваат со крајната левица на политичкиот спектар, сега се согласуваат со коментатори од крајната десница околу низа прашања што со децении го делеле американското општество.
Без разлика дали станува збор за геноцидната војна на Израел во Газа, безусловната воена помош за Тел Авив, уште една американска војна на Блискиот Исток, неограничената моќ на платформите за вештачка интелигенција или одговорноста на оние што биле вклучени во педофилската мрежа на Џефри Епштајн- двете спротивни страни на американскиот политички спектар заземаат сè почесто идентични ставови.
Ова приближување на идеолошките спротивности има свој стручен назив: сојуз на потковицата.
Станува збор за теорија изведена од обликот на потковицата (во форма на латинската буква U) – каде што крајната левица и крајната десница се свиткуваат една кон друга и, по одредени клучни прашања, се наоѓаат поблиску една до друга, а далеку од политичкиот центар.
Таканаречениот сојуз на потковицата во САД е највидлив во однос на прашањето за немилосрдната војна на Израел во Газа.
Истражување на Пју (Pew) спроведено претходно оваа година покажа дека шест од десет Американци имаат негативно мислење за Израел, вклучително и големо мнозинство демократи и сè поголем дел од републиканците на возраст под 50 години.
Слично на тоа, анкета на Галуп (Gallup) покажа дека повеќе Американци сега чувствуваат симпатии кон Палестинците отколку кон Израелците- што е првпат откако оваа агенција за испитување на јавното мислење почнала да го поставува тоа прашање во 2001 година.
Џозеф Грегори Махони, професор по политика и меѓународни односи на Нормалниот универзитет на Источна Кина во Шангај, ја објаснува оваа промена низ призмата на религијата. „Тоа што го наведува еден американски католик, протестант, Евреин, агностик или атеист да го поддржи или да се спротивстави на геноцидот во Газа, може да биде под влијание на личните ставови за религијата“, вели тој за ТРТ Ворлд.
Тој наведува дека политичкиот коментатор Такер Карлсон- кој стекна огромна публика на Глобалниот југ поради неговиот крајно критички став кон Израел и неговите експанзионистички политики- е член на Епископалната црква кој „јавно го фали католицизмот“.
„Двете цркви, за разлика од белите евангелисти, изразија резервираност во однос на она што Израел го направи во Газа“, вели тој.
Според него, некои американски Евреи се противат „или поради слични морални грижи“, или затоа што стравуваат дека ционистичките ексцеси ја поткопуваат долгорочната безбедност на Израел.
„Повеќето Американци не се толку различни едни од други. Честопати, политиката на идентитет ги нагласува тие разлики на екстремни начини“, вели тој.
Даглас Росиноу, професор по историја на Универзитетот Метро Стејт во Минесота, вели дека политичката промена е од генерациска природа, но дека кон неа придонеле и други фактори.
Постарите членови на Демократската партија навистина го променија својот став кон Израел, вели тој за TРТ Ворлд.
„Кога станува збор за прашањето Израел-Палестина, кај демократите постои судир меѓу партиските елити и партиските поддржувачи на ниво на обичното членство“, вели тој.
Таа промена во јавното расположение конечно стигна и до Конгресот. Во јули, Претставничкиот дом го отфрли амандманот на конгресменот Томас Меси од Кентаки за укинување на помошта за Израел во вредност од 3,3 милијарди долари.
Иницијативата не успеа, но дури 104 демократи гласаа за кратењето- што претставува речиси тројно зголемување во споредба со само 37-те демократи кои поддржаа сличен обид пред само две години.
Според Махони, ова политичко преклопување е важно бидејќи го побива старото тврдење дека критиката кон војната на Израел е став на „маргините“.
Сепак, тој предупредува дека оваа промена не треба да се толкува како целосно нова политика.
„Движењето MAГA (Make America Great Again) како проект за владеење не е антиционистички проект“, вели тој, мислејќи на движењето „Да ја направиме Америка повторно голема“, кое помогна Републиканската партија да дојде на власт. „Делови од движењето сè уште би го вооружувале Израел... Други делови ќе велат Америка на прво место и ќе мислат: престанете да ги пишувате чековите“, вели тој.
„Палестина треба да ја третира втората група како тактичко отворање, а не како другар“, додава тој.
Росинау вели дека иднината на односите меѓу САД и Израел останува неизвесна и покрај новоформираниот сојуз во облик на потковица.
Поважно од какво било партнерство меѓу левицата и десницата е „поширокото отуѓување“ на пошироката јавност од Израел, забележува тој.
„Републиканците сè уште не се соочија со толку сериозна реакција по ова прашање од гласачите на примарните избори, и покрај истакнатоста на Такер Карлсон и Стив Банон“, вели тој, осврнувајќи се на двајцата крајно десничарски стручњаци, кои го критикуваа израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху за влијание врз надворешната политика на САД.
Војна со Иран: Предавство на Америка на прво место?
Војната со Иран е уште една жаришна точка каде што крајно десничарската и тврдокорната левица се чини дека се спојуваат.
Гласовите на изолационистите од републиканската десница ја нарекоа војната предавство на принципот „Америка на прво место“ (America First), бидејќи сметаат дека Вашингтон постапил исклучиво за да ги заштити израелските интереси.
Од страната на левицата, антивоено настроените прогресивци ѝ се спротивставија на војната, гледајќи ја како уште еден империјален проект чија цел е реорганизација на земји оддалечени илјадници милји.
Анкетите покажуваат дека војната е непопуларна меѓу мнозинството Американци, а особено меѓу помладите републикански гласачи.
Сепак, Махони предупредува да не се меша овој феномен со некаква добро осмислена стратегија.
„Тие го делат ставот против започнување уште една скапа војна, во време кога внатрешниот поредок е веќе под притисок“, забележува тој.
Преклопувачките ставови на двата табора можат да „го спречат походот кон Техеран во одреден месец“, но не се доволни за укинување на санкциите или за постигнување трајно решение.
Росиноу ја опишува војната со Иран како уште еден извор на „горчливо разочарување“ меѓу поддржувачите на движењето MAГA, кои претходно им верувале на републиканските ветувања за неинтервенирање на Блискиот Исток.
„Војната против Иран беше уште едно предавство“, вели тој.
Обединети против олигарсите на вештачката интелигенција
Најновата точка на поврзување меѓу крајната десница и радикалната левица во САД се големите технолошки компании.
Банон, стратег на крајната десница, и сенаторот Берни Сандерс, кој се декларира како демократски социјалист, еден по друг говореа на иста конференција во Вашингтон на 15 септември, осудувајќи ги „олигарсите“ во областа на вештачката интелигенција и барајќи построга контрола врз оваа технологија во развој.
Тие не ги поддржаа програмите еден на друг, иако и двајцата ги критикуваа истите платформи за вештачка интелигенција.
Според Махони, ставот на Сандерс за вештачката интелигенција е обликуван околу прашањата за „класна припадност и одговорност“.
Од друга страна, скептицизмот на Банон кон платформите за вештачка интелигенција се заснова на неговите ставови за „суверенитет и борба против олигархијата“, вели Махони.
„Тие не создаваат заедничка програма. Тие ги напаѓаат истите компании бидејќи тие фирми сега ги контролираат работната сила, информациите и средствата за политичко изразување“, вели тој.
Повеќе од изборна тактика?
Дали овој сојуз на крајностите (т.н. теорија на потковицата) е дел од тактичко преструктуирање пред среднорочните избори?
Махони не се согласува, тврдејќи дека тоа не е само тактика поврзана со тие избори. „Тактиките постојат- тие секогаш постојат- но тие не го создадоа ова преклопување“, вели тој.
„Не постои заедничка партија, ниту споделена теорија за државата, ниту заедничка програма за Палестина, Иран или доларот“, забележува тој.
Она што постои е „конјунктурно приближување“ кое може да биде „корисно од изборен аспект“ во 2026 година.
„Тоа не е изборна измислица“, вели тој.
Напротив, преклопувањето има империјални и фискални корени.
„За САД станува сè потешко да ги одржуваат своите империјални прерогативи и да ја исплаќаат домашната коалиција што некогаш ги добиваше придобивките“, забележува тој.
Кога ќе се случи тоа, спротивставените крила на политичкиот спектар откриваат дека можат да зборуваат на иста сцена „без претходно да станат пријатели“.
Росиноу вели дека е скептичен оти оваа промена ќе трае долго.
Тоа е така бидејќи обрасците на партиска припадност кај партиските естаблишменти се длабоко вкоренети, вели тој.
„Повеќето од припадниците на американската левица не сакаат сојуз меѓу левицата и десницата“, вели тој, додавајќи дека соработката околу прашањата за неинтервенционизам, досиејата за Епштајн, па дури и вештачката интелигенција, останува можна.
„Но, тоа ќе биде спорадично“, додава тој.
За Глобалниот југ, советот на Махони е јасен: не ја мешајте пукнатината во американскиот консензус со нова политика.
„Некои Американци ја забележуваат моралната непристојност. Некои ја забележуваат фискалната и воената пренапрегнатост. Некои ги забележуваат и двете. Тоа е ’потковицата‘“, вели тој.
„Потковицата“ може да ги ограничи најлошите импулси на центарот, забележува тој.
Сепак, тој инсистира дека сојузот во форма на „потковица“ не може да го стави крајот на ционизмот како политички проект, ниту да го одбрани Иран.
„Тоа остануваат задачи за народите што навистина се под бомбите и санкциите“, вели тој.
Извор: ТРТ Ворлд
