Милијардерот филантроп Бил Гејтс издаде остро предупредување за ризиците од вештачката интелигенција врз вработувањето и човечката состојба, велејќи дека компаниите напредуваат со технологијата без поголем план за огромниот пресврт што ВИ би го предизвикала.

Бил Гејтс во манифест што го објави на својата веб страница gatesnotes.com рече дека верува оти вештачката интелигенција ќе стане алатка што најмногу ќе ги намали социјалните и економските нееднаквости во историјата, или, пак, најголемиот извор на неправда.

Милијардерот повикува на итна глобална дискусија за вештачката интелигенција, предвидувајќи турбулентна ера каде што сегашните политички избори ќе одредат дали таа ќе стане изедначувач или извор на неправда.

Тој тврди дека брзата адаптација на вештачката интелигенција и подобрувањето на сигурноста наскоро ќе го истиснат човечкиот труд структурно, за разлика од минатите технолошки промени.

Гејтс истакнува три клучни ризици: широко распространети загуби на работни места, вештачката интелигенција ќе им овозможи на луѓето (а можеби и на ВИ) да направат повеќе штета и би можела да го запре развојот на децата и да ги замени човечките односи.

Тој нагласува дека јавната доверба е од витално значење за придобивките од вештачката интелигенција, предупредувајќи ги бизнисите дека игнорирањето на општествените влијанија ризикува негативни реакции.

Овој есеј го сигнализира почетокот на неговата кампања за одговорно управување со вештачката интелигенција.

Според Ројтерс и Фајненшл тајмс, есејот на Гејтс „Турбулентната ера на вештачката интелигенција е тука. Одлуките што ги носиме се важни“ е големо враќање на основачот на Мајкрософт во јавната дебата за вештачката интелигенција, односно негов прв голем јавен коментар за вештачката интелигенција за околу три години, според Гардијан.

Широко распространети загуби на работните места

Коосновачот на Мајкрософт повика некои работни места да бидат заштитени од вештачката интелигенција i предложи создавање нова категорија на работни места наречена „Резервирани за луѓе“, каде што владите и општеството намерно одлучуваат дека работните места треба да продолжат да ги извршуваат луѓе дури и кога вештачката интелигенција или роботите се способни да ги заменат.

Гејтс рече дека пристапот може да се користи за заштита на работниците од брзо преместување, додека некои улоги во области како што е здравствената заштита треба да останат човечки поради природата на работата.

„Верувам дека како што вештачката интелигенција и роботите се подобруваат, ќе издвојуваме одредени работи само за луѓето. Почнав да го нарекувам овој домен „Резервирано за луѓе“ и тоа е пример за видовите идеи што ќе треба да ги разгледаме.“

Гејтс како пример ги наведе здравствените работници кои се грижеле за неговиот татко, кој починал пред шест години од Алцхајмерова болест.

„Имаше нешто незаменливо човечко во начинот на кој се грижеа за мојот татко; ниеден робот не можеше ниту требаше да го прави тоа. Замислете робот да ви ја соопшти ужасната вест дека имате терминална болест. Нема техничка причина зошто не може да го прави тоа. Но тоа не треба да биде негова работа“, пишува тој.

Гејтс рече дека некои работни места би можеле да бидат заштитени веднаш, а потоа вештачката интелигенција постепено да се воведува во текот на години или децении, додека образованието и менталната здравствена заштита би можеле да функционираат со луѓе кои остануваат одговорни и користат технологија за поддршка на нивната работа.

Во својот опсежен есеј за економските и социјалните последици од вештачката интелигенција, Гејтс, исто така, ги повика владите да ги оданочат токените и роботите за вештачка интелигенција за да го намалат финансискиот стимул за бизнисите да ги заменат работниците со машини.

„Верувам дека треба да ги оданочиме токените и роботите од вештачката интелигенција. Во моментов, ако сте работодавач и вработувате некого, плаќате данок на плата од неговата заработка. Но ако купите робот, обично можете веднаш да го отпишете како деловен трошок. Даночниот систем ве поттикнува да ги замените луѓето со машини“.

Гејтс тврди дека ваквите даноци би можеле да го забават преместувањето на работниците, а воедно да генерираат пари за преквалификација и посилни мрежи за социјална сигурност.

„Данокот малку би го забавил оддалечувањето од човечкиот труд и би собрал пари за преквалификација и посилна мрежа за безбедност. Би требало да биде насочен за да не ги забави чисто корисните употреби на вештачката интелигенција, како што е поевтинувањето на медицината и образованието.“

Потенцијални измами и сајбер напади

Гејтс предупреди дека вештачката интелигенција е фундаментално различна од претходните технолошки револуции бидејќи би можела да го замени човечкото сознание и да се усвои многу побрзо, предвидувајќи нарушувања во правото, услугата за корисници, медицината, софтверот и производството во текот на следната деценија.

Тој рече дека многу работни места ќе „исчезнат засекогаш“, со особено изложени улоги на почетно и средно ниво, додека сè поспособните роботи би можеле да почнат да се натпреваруваат со работниците во градежништвото и угостителството до крајот на деценијата.

„Пазарните сили ќе го забрзаат и забрзаат усвојувањето и, доколку не интервенираме, ќе има помалку достапни добри работни места, а придобивките ќе се акумулираат за мала група.“

Гејтс е особено загрижен за младите луѓе, кои, како што пишува, ќе влезат на пазарот на труд со помалку почетни можности. Клучниот пробив ќе дојде кога вештачката интелигенција ќе може да работи речиси без грешки и без човечки надзор, што ќе го отвори прашањето како ќе функционира економијата ако луѓето работат помалку или воопшто не работат.

Тој тврди дека ВИ агентите, дизајнирани никогаш да не го вознемируваат или да му се спротивставуваат на корисникот, би можеле да создадат еден вид „ѕвонче“ што им отежнува на младите луѓе да развијат емоционална отпорност и способност за справување со непријатни ситуации.

„Ризиците што веќе ги поврзуваме со интернетот и социјалните мрежи (компулсивна употреба, нарушување на сонот, сајбер малтретирање и изложеност на штетна содржина) би можеле дополнително да се засилат со ВИ бидејќи ваквите системи ќе бидат поубедливи, поперсонални и потешки за избегнување. Поради оваа причина, некои земји веќе воведуваат построги правила за заштита на децата“, забележува тој.

Тој, исто така, ги гледа хакирањето и биотероризмот како реални опасности, бидејќи вештачката интелигенција значително ги забрзува процесите на уништување во овие области.

Земјоделството е местото каде има најбрзо влијание на ВИ

Според Гејтс, некои ги гледаат само позитивните страни на вештачката интелигенција и не се фокусираат доволно на негативните страни. Други прават спротивна грешка, а тоа е да се фокусираат исклучиво на опасностите - кои се реални - по цена на пропуштање на потенцијалните придобивки.

„Ни требаат и двете: длабока загриженост за штетите од вештачката интелигенција што треба да ги минимизираме и основан оптимизам за позитивните страни ако ги максимизираме за сите“, вели Гејтс.

Тој истакнува дека максимизирањето на придобивките е исто толку важно како и минимизирањето на штетите.

„Ако луѓето видат како вештачката интелигенција им го олеснува животот, тоа ќе помогне да се изгради јавната доверба што е неопходна за управување со потешките делови од транзицијата. Ако првото нешто што вештачката интелигенција го прави во животот на повеќето луѓе е да им ја одземе работата, оние кои веќе се скептични во врска со тоа, веднаш ќе ја отфрлат. Ова ќе го отежне остварувањето на придобивките и тоа е уште една причина зошто владите, индустриите, вклучително и медицинската индустрија, и компаниите за вештачка интелигенција треба да работат заедно сега“, вели Гејтс.

Здравствената заштита е една област каде што вештачката интелигенција може да помогне во решавањето на проблемите во реалниот свет, смета милијардерот, според кого земјоделството е местото каде што го гледа најбрзото влијание на вештачката интелигенција во земјите со ниски приходи.

„Во повеќето земји со ниски приходи, земјоделците не добиваат сигурни временски прогнози или совети за тоа какви семиња да садат, како да ги заштитат своите посеви и добиток од болести или како да ја подобрат својата почва. Со растот на населението во овие земји и предизвиците од климатските промени, на овие земјоделци им е потребна повеќе помош од кога било. Користејќи вештачка интелигенција, земјоделците со ниски приходи наскоро ќе можат да добијат подобри совети за сите овие работи отколку што добиваат дури и најбогатите земјоделци денес и значително да го зголемат своето производство“, вели Гејтс.

Владините услуги се трета област каде што вештачката интелигенција може да им го олесни животот на луѓето.

Политичарите да дејствуваат сега

„Најитната задача треба да биде создавање целосно нова национална и меѓународна рамка за управување со вештачката интелигенција. Постоечките институции не се дизајнирани за технологија која се шири толку брзо и истовремено влијае на националната безбедност, пазарот на трудот, образованието, даноците, енергетиката, изборите, здравството, финансиите, полицијата и транспортот. Проблемот е што секоја институција гледа само дел од ризикот, додека последиците од вештачката интелигенција се прелеваат од една област во друга. Затоа, земјите треба да воспостават тела кои можат да координираат различни оддели и да обезбедат дека ниедна закана не остане неодговорена“, потенцира Гејтс.

Според него, во исто време, ќе биде потребна нова меѓународна организација, бидејќи многу ризици не познаваат граници. 

Гејтс предвидува систем кој би комбинирал елементи на контрола на нуклеарно оружје, меѓународни правила за воздушен сообраќај и глобални договори за животна средина.

Тој гледа посебен проблем во бавноста на владите и геополитичките поделби, што ќе бара барем одредена соработка меѓу САД и Кина.

„Земјите веќе треба да ги соберат експертите, бизнис секторот и работниците и да се договорат за заеднички правила пред конкуренцијата меѓу земјите да ја отежни соработката уште повеќе. Изградбата на таков систем ќе трае со години, па затоа неговата изградба треба да започне сега“, додава тој.

Гејтс на крајот испраќа порака до политичарите да дејствуваат сега, пред невработеноста нагло да се зголеми, заедниците да почнат да страдаат и јавната доверба да ослабне. 

„Можете да се осигурате дека вашата влада ќе се справи со проблемот холистички, наместо да го дели меѓу бројни бирократски оддели кои работат изолирано. Можете да се осигурате дека вештачката интелигенција ќе им користи на сите. И можете да соработувате со други влади за да се справите со овој национален и глобален предизвик“, заклучува Гејтс.

Извор: ТРТ Балкан