САД, Данска и Гренланд денеска, на маргините на Генералното собрание на ОН, потпишаа договор за зајакнување на безбедноста на Арктикот и во Северниот Атлантик.

На церемонијата на потпишување, американскиот претседател Доналд Трамп го опиша договорот како „огромен за Европа, за Соединетите Држави, за сите и за Гренланд“.

Тој изјави дека договорот се подготвувал „долго време“ и предвиде „долгорочни, фантастични односи“ меѓу страните.

Обраќајќи му се на Генералното собрание на ОН пред потпишувањето, Трамп рече дека договорот им дава на САД „трајна контрола врз безбедноста и сите други потреби“ на територијата. „Ќе имаме целосна можност да го направиме она што е неопходно за да го одбраниме американскиот континент, како и Европа и други места.“

Тој нагласи дека на ниту еден американски противник нема да му биде дозволено да воспостави воено присуство на Гренланд или да прави чувствителни инвестиции таму без „изречно писмено одобрение“ од Вашингтон.

Трамп исто така најави планови за проширување на американското воено присуство на Гренланд.

„Веднаш ќе започнеме со процесот на развивање големо воено присуство на соодветни локации. Ќе изградиме две многу големи воени бази“, рече тој.

Според претседателот, проширувањето на американското присуство на Арктикот и во Северниот Атлантик би ги заштитило САД и Европа и „значително би го зајакнало НАТО“.

Пред потпишувањето, Трамп изрази задоволство од можноста за соработка со народот на Данска и Гренланд, истакнувајќи дека страните „навистина изградиле врска“ во текот на процесот.

Данската премиерка Мете Фредериксен и премиерот на Гренланд, Јенс-Фредерик Нилсен, одржаа прес-конференција по церемонијата, според јавниот радиодифузер ДР (DR).

Договорот му овозможува на Вашингтон да воспостави ракетен одбранбен систем наречен „Златна купола“ (Golden Dome) на Гренланд, но останува нејасно дали тоа ќе вклучува распоредување американски ракети на островот.

„Сè уште нема одлука за тоа како ќе изгледа ’Златната купола‘, така што е прерано да се каже нешто за тоа“, рече Фредериксен.

Таа беше прашана дали договорот ќе стави крај на постојаните повици на Трамп за американска сопственост или контрола врз Гренланд.

„Ние стоиме зад договорот што го постигнавме. Во него јасно се наведува дека страните го потврдуваат суверенитетот и територијалниот интегритет на Кралството Данска и признаваат дека гренландскиот народ претставува народ според меѓународното право, со право на самоопределување“, рече Фредериксен. Таа додаде дека Данска не може да гарантира што би можеле да кажат другите страни во иднина.

Нилсен изјави дека Гренланд се придржувал до „црвените линии“ во текот на преговорите и дека сакал да ја обнови „меѓусебната доверба“ со САД.