Бугарите во недела излегуваат на претседателски избори. Во срцето на кампањата се безбедносните прашања по серијата напади врз трговски бродови во Црното Море, приближувајќи ја војната во Украина до бреговите на Бугарија.

Четири брода во водите на ексклузивната економска зона на Бугарија беа погодени од беспилотни летала во последните недели. Два потонаа, а 21 морнар се водат како исчезнати.

На 13 октомври, премиерот Румен Радев, застапник на дијалогот со Москва, го покани рускиот амбасадор на интервју. Иако неговата влада верува дека овие напади им служат на интересите на Русија, таа исто така истакнува дека во оваа фаза нема докази формално да се припише одговорност на неа.

Според анкетите на јавното мислење, фаворит за претседателските избори е сегашниот претседател, Илијана Јотова, близок соработник на премиерот Радев.

Во јануари, поранешната новинарка и потпретседател го наследи Радев, кој поднесе оставка од функцијата претседател за да води кампања, да ги добие изборите и да стане премиер.

Јотова фаворит на изборите

Јотова е истакнат член на Социјалистичката партија и поранешна членка на Европскиот парламент од 2007 до 2017 година.

Според анкетата на Институтот Маркет линкс објавена во среда, Илијана Јотова, која во сабота полни 62 години, има поддршка од 47,3 проценти од испитаниците.

Андреј Ѓуров, 50-годишник поддржан од прозападната опозиција, има поддршка од 30,6 проценти од испитаниците.

Излезноста на изборите, на кои се натпреваруваат 27 кандидати, би можела да остане под 40 проценти.

Доколку победи во вториот круг од изборите закажан за 1 ноември, Илијана Јотова би станала првата жена избрана претседател во балканската земја, членка на Европската унија со население од 6,4 милиони жители.

Играјќи на патриотска карта, Јотова ја започна својата кампања пред Златната црква во Велики Преслав, поранешната престолнина на Првото бугарско царство.

Таа упати бројни повици за национално единство и борба против сиромаштијата, а завршувањето на војната во Украина го направи централна тема на нејзината кампања, ветувајќи дека ќе биде претседател на мирот.

Без да го доведе во прашање членството на Бугарија во ЕУ и НАТО, Јотова го критикува континуираното обезбедување воена помош за Украина и се залага за преговори меѓу Москва и Киев.

„Не ни треба Коалиција на подготвените за Украина, туку Коалиција за мир во Украина“, рече таа на предизборен митинг, осврнувајќи се на сојузот на европските земји што го поддржуваат Киев.

Две визии за Бугарија

Историски блиска до Русија, Бугарија е длабоко поделена околу своите односи со Москва.

Според политикологот Парван Симеонов, основач на агенцијата за анкети Мјара, овие претседателски избори спротивставуваат две визии за Бугарија - конзервативна, популарна и источно ориентирана, и прозападна, елитистичка и либерална.

Спротивставувајќи се на Илијана Јотова, Андреј Ѓуров, поранешен вицегувернер на Народната банка и поранешен вршител на должноста премиер, остро ја критикуваше надворешната политика на Румен Радев.

Како застапник на силна евроатлантска ориентација, тој верува дека дипломатијата е неопходна, но не ги заменува ниту одвраќањето ниту сојузите.

Со поддршка на апсолутно мнозинство во парламентот во земја која помина низ осум парламентарни избори од 2021 година, Радев ги суспендираше испораките на оружје од бугарските воени залихи за Украина во јуни, а потоа го објави повлекувањето на Софија од Коалицијата на подготвените.

Во парламентарниот систем на Бугарија, претседателот извршува претежно репрезентативни должности, но има право да стави вето на законите и е врховен командант на вооружените сили.

Многу граѓани веруваат дека претседателските избори немаат никакво значење, па затоа нема да излезат на гласање.

Сепак, Весела Чернева, заменик-директорка на Европскиот совет за надворешни односи (EЦФР), смета поинаку.

„Овие избори се важни затоа што претседателот го симболизира националното единство и стратешката насока на земјата“, рече таа.

Извор: ХИНА