Максим Скрипченко

Максим Скрипченко е претседател на Трансатлантскиот центар за дијалог, украински тинк-тенк 

Неодамнешните посети на американските претставници Стив Виткоф и Џаред Кушнер на Москва и Киев, на кои им претходеше посетата на директорот на ЦИА, Џон Ратклиф, означија нов обид на Вашингтон да ги започне преговорите за завршување на војната меѓу Русија и Украина. 

Сепак, интензитетот на дипломатските контакти во моментов далеку ги надминува нивните опипливи резултати. Причината не лежи толку во недостатокот на прифатлива мировна формула, колку во фундаментално различните очекувања што страните ги имаат во врска со продолжувањето на војната: Украина бара начини да го запре уништувањето, додека Русија се надева дека, во наредните месеци, Киев повеќе нема да може да продолжи да се спротивставува.

Оваа дивергенција не може да се објасни само со промени на картата на бојното поле, бидејќи речиси и да ги немало. 

Рускиот притисок на фронтот не обезбеди победа што би ѝ овозможила на Москва да диктира услови. Во исто време, на Украина ѝ недостасува предноста потребна за брзо ослободување на окупираните територии. 

Да се ​​нарече оваа рамнотежа пат позиција би значело да се потцени како се развива самата природа на војната. Најважна е способноста да се уништи економската основа на спротивната страна.

Целење кон економијата

Украинските напади врз руската нафтена индустрија се добар пример. Тие имаат за цел да ја зголемат цената на војната до точка каде што Москва гледа практична корист од меѓусебно ограничување на нападите. 

Киев е отворен за широк спектар на договори, од заштита на превозот на Црното Море и инфраструктурата за жито до запирање на нападите врз енергетските објекти или дури и целосно меѓусебно прекинување на нападите со долг дострел, бидејќи тоа би овозможило деескалација без да се чека решавање на сите политички спорови.

Проблемот е што Москва досега не е подготвена да разговара за вакви аранжмани; наместо тоа, таа го поврзува секој значаен потег кон примирје со претходното повлекување на Украина од преостанатите делови на Донбас под нејзина контрола. 

Со инсистирањето на повлекување на украинските трупи од остатокот од Донбас, за кој Киев верува дека ќе може да го брани барем неколку години, Кремљ бара она што Киев го смета за невозможно.

Неподготвеноста на Русија да се согласи на ограничувања на нападите произлегува од убедувањето дека времето е на страната на Москва. 

Во приватни разговори со американските колеги, руската страна посочува на буџетските тешкотии на Украина и неизвесноста околу идното европско финансирање. 

Претстојните избори во Европа се претставени и како дополнителен знак за ослабена поддршка за Украина во иднина. Кремљ работи врз претпоставката дека, иако загубите во сопствениот нафтен сектор се управливи, комбинацијата од уништување предизвикано од зимата и финансиски ограничувања на крајот ќе го принуди Киев да се откаже.

Украина се подготвува за напади не само врз својата електрична мрежа, туку и врз својата гасна инфраструктура, подготвувајќи се за масовна хуманитарна криза. Под овие околности, снабдувањето со системи за воздушна одбрана и сигурното финансирање не само што му помагаат на Киев да се одбрани, туку и ја поткопуваат довербата на Москва дека украинскиот отпор на крајот ќе пропадне.

Застој во преговорите

Во меѓувреме, посетите на американските преговарачи не донесоа пробив, а Москва ја поврза својата подготвеност да преземе понатамошни чекори во разговорите со завршувањето на парламентарните избори во септември. И Киев и Вашингтон разбираат дека Русите веројатно ќе најдат нови основи за одложување потоа, дозволувајќи им да ја продолжат воената кампања во пролет.

Американските обиди да понудат економски стимулации во замена за деескалација сè уште не ја решија фундаменталната противречност. Москва можеби е заинтересирана за економски придобивки без да ја изгуби желбата да ја продолжи војната.

Во отсуство на услови за широк договор, претстојната средба меѓу украинскиот претседател Володимир Зеленски и неговиот американски колега Доналд Трамп за време на Генералното собрание на ОН би можела да понуди следната можност да се тестираат перспективите за ограничено примирје. 

Нацрт-резолуции што повикуваат на прекин на нападите врз инфраструктурата за жито во Црното Море веќе циркулираат во ОН. 

Таквиот договор би имал значење далеку од Украина, ублажувајќи ги ризиците за глобалното снабдување со храна и дозволувајќи ѝ на ОН да ја покаже својата практична корисност по години критики во врска со нејзината неефикасност.

За Трамп, примирјето во Црното Море би можело да послужи и како дипломатско достигнување пред среднорочните избори за Конгресот, особено затоа што долготрајната војна со Иран продолжува да ги троши американските ресурси. 

Поради овие причини, тој би можел да биде заинтересиран да го предводи овој процес и да го искористи американското влијание за да се осигури дека договорот ќе се одржи. 

Скептицизам околу механизмите на ОН дополнително ја зајакнуваат желбата на Украина Вашингтон да преземе директна политичка одговорност за почитувањето на примирјето. 

Подготвеноста на Украина за взаемно примирје остава доволно простор за постигнување договор. За да го искористат ова, Вашингтон и Европа мора да употребат санкции, стимулации или и двете, за да го убедат Кремљ дека уште една зима нема да ја донесе победата што досега не успеале да ја постигнат на бојното поле.

Извор: АА

Забелешка: Ставовите изразени во овој напис му припаѓаат на авторот и не ја одразуваат нужно уредувачката политика на ТРТ Балкан