Presidenti turk, Recep Tayyip Erdoğan, ka deklaruar se Türkiye nuk do të zgjedhë mes Lindjes dhe Perëndimit ndërsa ndryshon ekuilibri global i fuqisë, duke theksuar angazhimin e Ankarasë ndaj NATO-s, krahas ndjekjes së partneriteteve më të thella me Kinën, Rusinë dhe fuqitë rajonale. 

Në një intervistë ekskluzive me shkrim për revistën amerikane Newsweek, Erdoğan shpjegoi qasjen e Türkiyes ndaj rendit ndërkombëtar në ndryshim, duke trajtuar Marrëveshjen e Përbashkët të Mbrojtjes së Mekës me Arabinë Saudite dhe Pakistanin, tensionet që përfshijnë Iranin dhe Izraelin, luftën në Ukrainë dhe zhvillimet në Siri.

"Ne nuk besojmë se është e drejtë që Türkiyes t'i imponohet një zgjedhje mes Perëndimit dhe Lindjes", tha Erdoğan, duke theksuar se pozita gjeografike e vendit kërkon një politikë të jashtme shumëdimensionale.

Ai tha se Türkiye po e forcon pozitën e saj brenda NATO-s, ndërsa po thellon bashkëpunimin me Organizatën e Shteteve Turkike, Organizatën e Bashkëpunimit Islamik dhe Organizatën e Bashkëpunimit të Shangait, ku Ankaraja është partnere në dialog.

Erdoğan shprehu gjithashtu synimin e Türkiyes për të zgjeruar tregtinë, investimet dhe lidhjet me Kinën, duke theksuar rëndësinë e Korridorit Transkaspik Lindje-Perëndim dhe projekteve rajonale të transportit.

"Qendra e gravitetit të botës po zhvendoset", tha ai, duke theksuar se fuqitë në zhvillim po kërkojnë gjithnjë e më shumë përfaqësim në vendimmarrjen globale.

Ai bëri thirrje për reforma në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, në mënyrë që ai të jetë më përfaqësues, efektiv dhe i përgjegjshëm, duke argumentuar se sistemi ndërkombëtar duhet të pasqyrojë ndryshimin e ekuilibrit global të fuqisë.

Pakti i mbrojtjes së Mekës nuk është i drejtuar kundër Iranit apo Izraelit

Duke iu referuar Marrëveshjes së Përbashkët të Mbrojtjes së Mekës, të nënshkruar nga Türkiye, Arabia Saudite dhe Pakistani në gusht, Erdoğan hodhi poshtë sugjerimet se pakti ishte krijuar për t'iu kundërvënë Iranit, Izraelit apo ndonjë vendi tjetër.

"Nuk do të ishte e saktë që Marrëveshja e Përbashkët e Mbrojtjes së Mekës të shihej si një aleancë e krijuar kundër Iranit, Izraelit apo ndonjë vendi të tretë", tha ai.

Erdoğan e përshkroi marrëveshjen si një shprehje të përgjegjësisë së përbashkët të tria vendeve për të ndërtuar një të ardhme më të sigurt, më paqësore dhe më të begatë.

Ai tha se pakti bazohet në nenin 51 të Kartës së OKB-së, i cili njeh të drejtën për vetëmbrojtje, dhe përcakton se një sulm i armatosur ndaj cilitdo prej tre nënshkruesve do të konsiderohej si sulm ndaj të gjithëve.

Megjithatë, Erdoğan theksoi se natyra e çdo përgjigjeje do të varej nga kërkesa dhe nevojat e vendit të sulmuar.

Mbështetja, tha ai, mund të përfshijë inteligjencë, logjistikë ose municione, ndërsa ndihma më e gjerë ushtarake mund të ofrohet në varësi të përmasave të kërcënimit.

Ai paralajmëroi kundër supozimit se çdo incident i mundshëm në Irak, Jemen apo gjetkë do të shkaktonte automatikisht një përgjigje ushtarake të paracaktuar.

Türkiye kërkon zgjidhje diplomatike për tensionet ShBA-Iran

Duke folur për konfliktin që përfshin ShBA-në, Izraelin dhe Iranin, Erdoğan theksoi aftësinë e Türkiye për të mbajtur kontakte të drejtpërdrejta me palët kundërshtare.

"ShBA-ja është aleati ynë në NATO. Irani është fqinji ynë", tha ai, duke shtuar se në takimin e tij të fundit me presidentin amerikan, Donald Trump, kishte theksuar rëndësinë e diplomacisë.

Erdoğan tha se Ankaraja po mban gjithashtu kanale të hapura me zyrtarët iranianë dhe po përdor marrëdhëniet e saj diplomatike për të ulur tensionet.

Ai paralajmëroi se paqëndrueshmëria në Ngushticën e Hormuzit ndikon drejtpërdrejt në furnizimet globale me energji dhe në tregtinë botërore, duke theksuar nevojën për të parandaluar përhapjen e konfliktit dhe për t'i rikthyer palët në tryezën e negociatave.

Duke folur për marrëdhënien e tij me Trumpin, Erdoğan tha se komunikimi i drejtpërdrejtë dhe i hapur krijon mundësi për menaxhimin e dallimeve dhe forcimin e bashkëpunimit dypalësh, veçanërisht në mbrojtje, tregti dhe siguri rajonale.

Megjithatë, ai theksoi se Türkiye do të vazhdojë ta ruajë ekuilibrin në marrëdhëniet me vendet fqinje, angazhimet ndaj aleancave dhe interesat kombëtare si një shtet sovran.

Marrëdhëniet Türkiye-ShBA nuk përcaktohen nga Izraeli

I pyetur nëse ishte i shqetësuar për ndikimin e Izraelit brenda administratës amerikane, pasi disa zyrtarë izraelitë e kanë paraqitur Türkiye si kërcënimin e "radhës" pas Iranit, Erdoğan theksoi marrëdhënien e drejtpërdrejtë të Ankarasë me Washingtonin.

"Unë nuk i përcaktoj marrëdhëniet Türkiye-ShBA përmes një vendi të tretë. Homologu ynë në Washington është administrata e ShBA-së. Sa herë që ka një çështje që duhet ta diskutojmë me presidentin Trump, ne flasim drejtpërdrejt me të", tha ai.

Erdoğan pranoi se Türkiye ka mosmarrëveshje serioze me qeverinë izraelite për shumë çështje, duke theksuar se retorika që e paraqet Türkiye si një burim të ri kërcënimi lidhet me dinamikat e brendshme politike dhe klimën zgjedhore në Izrael.

"Ne nuk e konsiderojmë këtë retorikë si një qasje të përgjegjshme që kontribuon në paqen rajonale", tha ai.

"Türkiye nuk ka armiqësi ndaj popullit izraelit apo ndaj ndonjë shoqërie tjetër. Ajo që kundërshtojmë janë politikat që ne i konsiderojmë në kundërshtim me të drejtën ndërkombëtare dhe veprimet që thellojnë paqëndrueshmërinë në rajonin tonë", shtoi ai.

Erdoğan bën thirrje për integrimin e grupeve të armatosura në shtetin sirian

Duke iu referuar Sirisë, Erdoğan theksoi se të gjitha grupet e armatosura duhet të integrohen në strukturën qendrore të shtetit, në mënyrë që të konsolidohen sovraniteti, integriteti territorial dhe uniteti kombëtar i vendit.

Ai tha se procesi duhet të zhvillohet mbi bazën e shtetësisë së barabartë dhe të mbështesë një rend politik në të cilin të gjithë sirianët, përfshirë kurdët, të mund të gëzojnë më shumë siguri, liri dhe mirëqenie.

Duke folur për vendimin e grupit terrorist PKK për t'u shpërbërë dhe çarmatosur, Erdoğan e përshkroi këtë hap si një moment historik të rëndësishëm, por theksoi se zbatimi i tij në terren mbetet thelbësor.

Ai tha gjithashtu se Ankaraja po monitoron nga afër përpjekjet e PKK/PJAK për t'i shfrytëzuar zhvillimet në Iran, duke paralajmëruar kundër ndërhyrjeve të jashtme dhe mobilizimit mbi baza etnike dhe sektare.

"Kriteri i Türkiye nuk është identiteti etnik… kriteri është terrorizmi, dhuna dhe kërcënimet ndaj sigurisë sonë kombëtare", tha ai.

Türkiye e gatshme të lehtësojë rifillimin e bisedimeve të paqes Rusi-Ukrainë

Duke folur për luftën Rusi-Ukrainë, Erdoğan paralajmëroi për rrezikun e përhapjes së konfliktit në vende të tjera evropiane dhe përsëriti gatishmërinë e Türkiye për të lehtësuar rinisjen e negociatave.

Ai përmendi bisedimet e Istanbul, Iniciativën për Drithërat në Detin e Zi dhe shkëmbimet e të burgosurve si rezultate konkrete të aftësisë së Ankarasë për të ruajtur komunikimin me Moskën dhe Kievin.

Erdogan tha se gjatë takimit të fundit me presidentin rus Vladimir Putin në Bishkek, ai kishte rikonfirmuar gatishmërinë e Türkiyes për të kontribuar në procesin e paqes.

Ai bëri gjithashtu thirrje për një mekanizëm të qëndrueshëm për mbrojtjen e transportit tregtar në Detin e Zi, duke theksuar rëndësinë e mbajtjes jashtë konfliktit të transportit detar civil, rrugëve tregtare dhe infrastrukturës energjetike.

"Sapo të dëshmohet vullneti i nevojshëm politik, Türkiye është e gatshme të kontribuojë në rikthimin e palëve në tryezën e negociatave dhe në hapjen e rrugës drejt paqes", tha ai.

Erdogan përfundoi se Türkiye do të vazhdojë t'i ruajë aleancat e saj ekzistuese, ndërsa do të zhvillojë partneritete të reja, duke ndjekur një politikë të jashtme që ndërthur interesat kombëtare, stabilitetin rajonal dhe paqen globale.