Покраинските избори во малку познатата Саксонија-Анхалт се следат низ цела Европа поради шок-брановите што би можеле да ги испратат низ германската национална политика.
Гласачите во недела ќе изберат нов покраински парламент во средно големиот источен регион, дом на помалку од 3% од електоратот на Германија.
Крајнодесничарската Алтернатива за Германија (AфД) води на анкетите и може да формира покраинска влада, што би била првата крајнодесничарска администрација во германска покраина од 1949 година, откако падна нацистичкиот режим и беше основана Сојузната Република.
Политичките влогови далеку ја надминуваат големината на покраината. AфД, која се бори против имиграцијата и веќе е главна опозиција во националниот парламент, го тестира „заштитниот ѕид“ што другите партии го изградија за да ја спречат да ја освои власта.
Силен настап би ја погодил веќе кревката коалиција на канцеларот Фридрих Мерц во Берлин, која е ослабена од бавната економија и внатрешните борби.
Ко-лидерката на AфД, Алис Вајдел, го претстави натпреварот како повеќе од покраинска трка. „Ќе ја формираме владата во Саксонија-Анхалт“, рече таа. „Ќе владееме и на федерално ниво“.
Зигмунд го користи порастот на AфД
Крајнодесничарската AфД ја зголеми поддршката во Саксонија-Анхалт за повеќе од двојно за пет години. Во 2021 година освои 20,8%. Сега на анкетите има над 40%.
Многу набљудувачи му ја припишуваат заслугата на водечкиот кандидат Улрих Зигмунд за водењето на порастот.
35-годишниот пратеник се продава себеси како кандидат на промени и веќе објави „владина програма“ плус 100-дневен план.
Имиграцијата е сржта на неговиот предлог. Тој ветува дека ќе ги протера луѓето без правен статус „од првата минута“, ќе го прошири притворот за депортација од десетици места на стотици и ќе ги натера барателите на азил да работат или ќе ги изгубат бенефициите.
Неделното списание „Дер Шпигел“ го стави на својата насловна страница како „најопасниот човек во Германија“. Зигмунд се приклони кон етикетата, потпишувајќи копии за камери и социјални медиуми.
Критичарите велат дека неговиот умерен јавен имиџ ги крие неговите врски со поцврста, потврдокорна мрежа околу него. Домашната разузнавачка служба на земјата го класифицираше огранокот на AфД во Саксонија-Анхалт како „потврдена десничарска екстремистичка“ организација, наведувајќи ги антидемократските цели и врските на членовите со крајно десничарските групи.
Тешката трка на премиерот Шулце
Најблискиот ривал на крајно десничарскиот кандидат Зигмунд е премиерот Свен Шулце од централнодесничарската Христијанско-демократска унија (ЦДУ).
47-годишниот конзервативец ја презеде функцијата дури во јануари, откако долгогодишниот лидер Рајнер Хаселоф се повлече по речиси 15 години на власт.
Шулце е помалку етаблиран од неговиот претходник и се бореше да го претвори препознавањето на името во гласови. ЦДУ се претставува како одговорен избор на десниот центар и тврди дека владата на АфД би ги исплашила инвеститорите и би ја изолирала државата што живее од европскиот единствен пазар.
Шулце постојано предупредуваше за време на кампањата дека владата на АфД би била „економска катастрофа“ за Саксонија-Анхалт, бидејќи крајно десничарската партија се стреми да ја извади Германија од еврозоната и безвизниот Шенген, предизвикувајќи тревога кај инвеститорите.
„АфД нема никакви контакти за да ги подобри работите во Европа. Таа само сака да излезе од ЕУ. Тоа би била економска катастрофа“, рече тој во неодамнешно интервју.
„Јас сум единствениот кој, со ЦДУ, може да ја спречи АфД да ја освои власта и да спречи штета за Саксонија-Анхалт.“
Ќе биде важно кој ќе го премине прагот од 5%
Анкетите од неколку институти ја ставаат АфД на околу 40% до 43%, далеку пред секоја друга партија. Сепак, доаѓањето на првото место не е исто што и освојувањето на покраината.
Местата се делат само меѓу партиите што ќе го поминат прагот од 5% и ќе влезат во Ландтагот, па колкумина ќе успеат да ја поминат таа линија може да одлучи дали лидерот на анкетите ќе добие мнозинство.
ЦДУ, централнодесничарската партија на канцеларот Фридрих Мерц и премиерот Свен Шулце, е на околу 22% до 23%, што е намалување од 37,1% на покраинските избори во 2021 година.
Од коалициските партнери на Шулце, Социјалдемократите се на околу 7% до 9%. Про-бизнис ориентираните Слободни демократи се на околу 3%, под прагот.
Социјалистичката левичарска партија е на околу 11% до 13%. Зелените се на околу 5% до 6%, на работ на границата. Алијансата Сахра Вагенкнехт (БСВ), понова левичарско-популистичка партија која се спротивставува на воената поддршка за Украина, е на околу 3% до 4%.
Затоа, вниманието во недела вечер ќе се сврти подеднакво кон малите партии како и кон АфД. Ако доволен број од нив не освојат 5%, лидерот на AфД, Улрих Зигмунд, би можел да освои мнозинство. Ако сепак влезат, тој би можел да заврши прв, а сепак да не успее.
Веројатен ќор-сокак по недела
ЦДУ на Мерц ја отфрли можноста за каква било коалиција или соработка со AфД, повикувајќи се на досието на партијата и на наодите од разузнавањето дека огранокот Саксонија-Анхалт е потврдена крајно десничарска екстремистичка организација. Другите мејнстрим партии го зазедоа истиот став.
Кандидатот на крајната десница, Зигмунд, не бара партнер и се кандидира сам да владее. Проценките сугерираат дека му требаат најмалку 45% до 48% за да освои мнозинство места во државниот парламент.
Стандардната големина на Ландтагот е 83 места. На една партија ѝ се потребни 42 за да владее сама. Доколку АфД не освои мнозинство места, во Магдебург би можеле да поминат со недели расправајќи се за тоа кој ќе стане премиер.
Опцијата што најчесто се споменува е малцинска влада предводена од ЦДУ со социјалдемократите и можеби Зелените, која тесно би преживувала гласање за недоверба..
Шулце рече дека нема да се направи зависен од Левичарската партија. Сара Вагенкнехт, основач на БСВ, инсистираше дека тие сакаат „непартиски“ премиер и нема да служи како креатор на мнозинството што ќе ја одржи ЦДУ на власт.
Гласањето во Саксонија-Анхалт би можело да го потресе Мерц
Германските претставници и аналитичари велат дека резултатот од неделата ќе одекне во федералната политика дури и ако никој не очекува предвремени избори.
Свикувањето предвремени избори во Бундестагот само по себе би се протолкувало како признание на неуспех од страна на коалицијата на владејачките христијански демократи (ЦДУ/ЦСУ) и социјалдемократите.
Прво притисокот би паднал врз конзервативците на Мерц. Голема победа на AфД и слаба вечер за ЦДУ би ја отвориле дебатата за неговата иднина.
Според најновите анкети на јавното мислење од јавниот радиодифузен сервис AРД, 83% од гласачите со право на глас велат дека се незадоволни од канцеларот Фридрих Мерц - историски слаб рејтинг. Само 13% велат дека се задоволни од неговата работа, што е најниската бројка што анкетата ја забележала за актуелен канцелар.
Борбата за лидерство во рамките на христијанските демократи нема автоматски да ја собори федералната влада. Доколку партискиот притисок го принуди Мерц да поднесе оставка, парламентот би можел да избере нов канцелар без да го распушти Бундестагот.
Извор: АА
