Глобалните технолошки конгломерати ги користат современите потрошувачки софтвери и вештачката интелигенција за да воспостават нова ера на „техно-капиталистичка доминација“, која директно ги загрозува суверенитетот и слободната волја на државите, изјави претседателот на турската одбранбена компанија Бајкар (Baykar), Селчук Бајрактар.

Говорејќи на Самитот за вештачка интелигенција на Туркије во саботата, Бајрактар ги критикуваше големите технолошки платформи дека заробуваат милијарди корисници во алгоритамски циклуси дизајнирани да го оптимизираат времето поминато пред екранот преку невролошка експлоатација.

„Денес најголемата закана за нашата независност не се конвенционалните армии што се собираат на нашите граници“, рече Бајрактар, предупредувајќи дека ризиците сега се насочени кон синџирите на снабдување, центрите за податоци и личните уреди.

„Вештачката интелигенција што работи во позадина ги анализира нашите невролошки слабости, поттикнувајќи ослободување на допамин за да ја оптимизира содржината врз основа на гнев, хедонизам и страв, само за да нè задржи уште 10 секунди пред екранот“, додаде тој.

Премин кон системи со отворен код

За да се спротивстави на монополот на глобалните технолошки картели, Бајрактар ги повика земјите во развој и сојузничките држави да изградат независни, транспарентни и проверливи екосистеми со отворен код.

Тој истакна дека современите дигитални гиганти бараат огромна процесорска моќ и енергетски ресурси за да ја одржат својата хегемонија, споредувајќи ги нивните напори со монументалните градби што древните владетели ги подигнувале за да го возвишат сопственото его.

Наместо трката по сè поголема процесорска моќ, Бајрактар предложи хибриден пристап во развојот на вештачката интелигенција, кој ќе се фокусира на методолошки подобрувања, структурата на јазикот и човечките когнитивни способности.

„Секоја способност што ќе ѝ ја додадеме на статистичката машина за вештачка интелигенција која ги имитира механизмите на човечкото размислување ќе нè спаси од осуденост на огромни процесорски системи“, рече тој.

Тој дополнително нагласи дека архитектурата со отворен код останува клучна за приватноста на податоците, безбедноста на информациите и дигиталниот суверенитет.

За системите што мора да се набавуваат од надвор, особено кога станува збор за критична инфраструктура, моделите со отворен код мора да бидат строг предуслов, додаде тој.

Алтернативи на монополите врз податоците

Бајрактар предупреди дека дозволувањето глобалните технолошки гиганти да ги собираат сите човечки податоци во централизирани сервери претставува тивок удар врз националниот суверенитет.

Како решение, тој се заложи за примена на распределени архитектури за учење и обработка на податоци.

Според овој модел, податоците остануваат локализирани во рамките на националните граници и институции, додека алгоритмите учат преку распределени мрежи без нарушување на приватноста.

Тој, исто така, ги претстави најновите платформи развиени од генерацијата на Технофест, насочени кон зајакнување на дигиталната автономија. Меѓу нив е NSosyal – платформа за социјални медиуми дизајнирана да овозможи комуникација слична на директен разговор лице в лице, без корисниците да бидат изложени на штетни, поларизирачки или токсични алгоритми.

T3 AI е нов турски голем јазичен модел обучен врз локални културни вредности и ресурси, кој е ставен на располагање на јавните институции во интерес на општото добро, додека Kure е дигитална енциклопедија со отворен код, чија цел е да обезбеди проверено, следливо и доверливо знаење за човештвото.

Осврнувајќи се на одбранбените технологии развиени од Бајкар, тој истакна дека системите за вештачка интелигенција од новата генерација, автономните ројеви беспилотни летала и технологиите што ги менуваат воените доктрини се производ на ова технолошко движење предводено од младите.

„Крајниот носител на оваа мисија и цел не е брзината на машината, туку свеста на човекот“, додаде Бајрактар.