Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) во вторник ја потврди својата прогноза за раст на глобалната економија оваа година, истакнувајќи ја неговата отпорност во време на војна, но и фактот дека интеракцијата помеѓу геополитичките влијанија и големите инвестиции во вештачка интелигенција го продлабочува јазот меѓу земјите.

ММФ ја зголеми прогнозата за глобалниот економски раст во 2026 година од претходните 3 на 3,1%, и покрај енергетските потреси, геополитичките конфликти и високите трошоци за задолжување.

Флексибилното снабдување и пренасочувањето на пратките, повлекувањето на залихите од резервите, мерките за фискален стимул и намалувањето на енергетската интензитет во споредба со претходните децении им помогнаа на земјите да го ограничат влијанието на војната врз економската активност, според експертите на ММФ.

Компаниите се прилагодија на повторени шокови, вклучувајќи го геополитичкиот ризик и промените во трговската политика, додека финансиските пазари одржуваа „во голема мера бениген“ став кон овие предизвици, исто така со поттик од технолошкиот сектор.

За 2027 година се предвидува раст од 3,4%, но зад ова умерено подобрување се крие значително понееднаква економска слика: светскиот раст во 2026 година и натаму ќе биде послаб од 3,5%, колку што изнесувал во 2025 година, а придобивките од новиот технолошки бран не се распределуваат рамномерно.

Сепак, економиите не можат да се прилагодат на неповолни услови на неодредено време, предупредија експертите на ММФ. Залихите се исцрпени, а пазарите на стоки остануваат кревки, забележаа тие, а продолжената неизвесност би можела да го оптовари економскиот расположен со текот на времето.

Дополнително, велат експертите, проблемите во енергетскиот сектор би можеле да го еродираат растот поттикнат од вештачката интелигенција, додека низа неповолни околности, вклучително и загриженоста за фискалната одржливост, би можеле да доведат до остра промена во условите за кредитирање.

Ризиците за растот во моментов се распространети, соопшти ММФ.

Продолжената статус-кво состојба или ескалација на Блискиот Исток би можела да ги одржи високи цените на енергијата и храната, да ги оживее инфлациските притисоци и да го оптовари растот.

Во исто време, ревалоризацијата на профитабилноста на вештачката интелигенција би можела остро да ги намали инвестициите, да предизвика корекции на пазарите на акции и да ги заостри условите за финансирање, предупредија експертите.

Проширување на јазот

Оваа интеракција помеѓу геополитичките влијанија и побарувачката за технологија го проширува јазот во економските перформанси меѓу земјите, вели ММФ.

Додека поволните трговски услови или инвестициите и извозот поврзани со технологијата им обезбедуваат на некои земји тампон од негативни влијанија, други се соочуваат со повисоки трошоци за увоз и послаба побарувачка.

Па така денес, 95% од глобалниот раст отпаѓа на само 32 економии. Уште во април, растот беше распределен во 54 земји, се вели во извештајот.

ММФ, исто така, ги ревидираше прогнозите за намалување за дури 47 проценти од економиите во својот последен извештај.

Се очекува американската економија да порасне за 2,3% оваа година, според експертите на ММФ, исто како и во 2025 година, и со исто темпо следната година.

Економијата на еврозоната, пак, се очекува да порасне за 1,1% оваа година и малку да забрза во 2027 година, на 1,2%. Ова би го вратило растот на ниво од 2025 година.

Во рамките на четирите водечки економии на еврозоната, се очекува активноста во Шпанија да порасне за 2,5% оваа година. Експертите на ММФ предвидуваат дека најголемата економија во еврозоната, Германија, ќе порасне за 1,3% оваа година.

Се очекува италијанската економија да порасне за 0,8% оваа година, а француската економија за 0,4%, проценува ММФ.

Индија со најголем раст

Кинеската економија ќе порасне за 4,5% оваа година, пресметаа експертите, а следната година активноста во втората најголема економија треба да се забави на 4%. Индија, од друга страна, се очекува да достигне стапка на раст од 7% оваа и следната година.

Се очекува руската економија да порасне за 0,9% оваа и следната година.Проценките за регионот на Блискиот Исток ги одразуваат последиците од нападот на САД и Израел врз Иран.

Така, економската активност во Катар ќе потоне за дури 15,6% оваа година, според прогнозите на ММФ, а потоа ќе се опорави во 2027 година, со стапка на раст од 18,8%.

Саудиска Арабија, исто така, ќе забележи пад на економската активност оваа година, за 3,3%, проценуваат експертите, со пресврт во 2027 година, според прогнозираната стапка на раст од 7,9%.

Од друга страна, се очекува иранската економија да се намали за 7,6% оваа година и да порасне за 3,6% во 2027 година, според ММФ.

Повеќе не е можно едноставно да се каже дека глобалната економија забрзува или забавува - растот се прераспределува меѓу земјите во зависност од нивната изложеност на шокот во понудата предизвикан од војната и нивното ниво на побарувачка поврзана со вештачката интелигенција, се додава во извештајот.

Директорката на ММФ, Кристалина Георгиева, на годишните средби на Фондот и Светската банка во Бангкок предупреди дека вештачката интелигенција претставува бавно цунами, чии последици допрва ќе станат видливи.

Според проценките на институцијата, околу 40 проценти од работните места во светот со текот на времето ќе бидат засегнати од оваа технологија. Во развиените економии, каде што голем дел од работната сила е ангажиран во административни, аналитички и интелектуални професии, изложеноста може да достигне 60 проценти.