Türkiye ka zbatuar në mënyrë rigoroze kërkesat e Konventës së Montreux që nga fillimi i luftës Rusi-Ukrainë në vitin 2022, duke parandaluar përhapjen e konfliktit në një rajon më të gjerë dhe duke mbajtur ndikimin e tij në Detin e Zi në nivelin më të ulët të mundshëm, deklaroi sot ministri turk i Mbrojtjes Kombëtare, Yasar Guler.

Guler mori pjesë në një takim të ministrave të Mbrojtjes dhe shefave të shtabeve të përgjithshme të Türkiyes, Bullgarisë dhe Rumanisë në Sofje, së bashku me shefin e Shtabit të Përgjithshëm, gjeneralin Selçuk Bayraktaroglu.

Duke folur në konferencën e përbashkët për mediat pas takimit, Guler theksoi se Türkiye

ka ruajtur mbështetjen e saj të qartë për sovranitetin dhe integritetin territorial të Ukrainës që nga dita e parë e luftës Rusi-Ukrainë. Ai tha se Türkiye është përpjekur ta parandalojë përshkallëzimin e krizave rajonale duke mbajtur të hapura kanalet e dialogut me Rusinë.

"Lufta Rusi-Ukrainë e cila vazhdon prej gati pesë vitesh, ka pasur pasoja të konsiderueshme për sigurinë në Detin e Zi", tha Guler duke shtuar se shumë anije tregtare janë sulmuar nga palët ndërluftuese ndërsa janë shkatërruar mina lundruese, mjete detare dhe ajrore pa ekuipazh (të humbura nën kontroll ose të goditura), si dhe fragmente raketash.

Guler tha se sulmet e shpeshta ndaj anijeve tregtare në Detin e Zi janë shkak për shqetësim dhe se Türkiye u ka bërë thirrje palëve të tregojnë përmbajtje, në përputhje me parimin e lirisë së lundrimit në ujërat ndërkombëtare. "Madje, sot mësuam se një tjetër anije tregtare është goditur nga tre dronë brenda juridiksionit detar të Bullgarisë. Besoj se do të ishte e dobishme t'u tërhiqet vëmendja të dyja palëve që të tregojnë kujdes më të madh", tha ai.

Türkiye i rezervon të gjitha të drejtat e saj ligjore në përgjigje të sulmeve ndaj anijeve që mbajnë flamurin turk ose operohen nga palë turke dhe se po i ndjek nga afër zhvillimet, shtoi ministri turk i Mbrojtjes.

"Si vende të rajonit, ne nuk kemi mungesë kapacitetesh për sa i përket masave që mund të ndërmerren. Forcat e Armatosura të Türkiyes si dhe forcat e armatosura të Rumanisë dhe Bullgarisë, zotërojnë kapacitetet e nevojshme për të zbatuar çdo lloj mase. Megjithatë, është e rëndësishme që të marrim parasysh edhe kohën dhe rrethanat aktuale. Prandaj, është e rëndësishme të merren vendime racionale në nivelet taktike dhe strategjike përmes një diplomacie të kujdesshme, duke shmangur qasjet që mund të rrisin tensionet dhe rreziqet në rajon", tha ai.

- "Türkiye t’i vazhdojë përpjekjet për paqen dhe stabilitetin në rajon"

Guler tha se Türkiye, e cila ka vijën bregdetare më të gjatë në Detin e Zi, e konsideron thelbësore ruajtjen e stabilitetit dhe sigurisë në rajon. "Si Türkiye, ne kemi përmbushur në mënyrë rigoroze kërkesat e Konventës së Montreux në lidhje me sigurinë e Detit të Zi që nga fillimi i luftës. Në këtë mënyrë, ne parandaluam përhapjen e luftës në një rajon më të gjerë dhe arritëm të mbajmë ndikimin e saj në Detin e Zi në minimum", tha ai.

Ai shtoi se Türkiye po kryen operacione kundërmasash ndaj minave duke përdorur mjetet e saj detare dhe të aviacionit detar për të trajtuar kërcënimin e minave që rrjedh nga lufta Rusi-Ukrainë dhe për të ndihmuar në ruajtjen e sigurisë së lundrimit.

Guler kujtoi se tri vendet bregdetare të Detit të Zi kanë krijuar grupin e punës kundër minave të Detit të Zi, i njohur si MCM Deti i Zi, mbi bazën e pronësisë rajonale për të trajtuar kërcënimin e minave. Ai tha se vendet e tjera mund të kontribuojnë pa vendosur anije, në përputhje me një marrëveshje midis anëtarëve të grupit të punës MCM të Detit të Zi.

Sipas tij, krahas rreziqeve të shkaktuara nga minat që lëvizin, mbrojtja e infrastrukturës kritike nënujore është gjithashtu e rëndësishme. “Në këtë kontekst, ne nënshkruam amendamentet e Memorandumit të Mirëkuptimit më 7 korrik në margjinat e Samitit të NATO-s”, tha ai.

Ai shtoi se Türkiye ka demonstruar përkushtimin e saj ndaj bashkëpunimit rajonal duke marrë drejtimin e Komandës së Komponentit Detar nën Koalicionin e të Vullnetshmëve të Ukrainës.

"Me pak fjalë, Türkiye kontribuon vazhdimisht në forcimin e paqes dhe stabilitetit në rajon dhe do të vazhdojë punën dhe përpjekjet e saj në këtë drejtim", tha Guler. "Ne kemi treguar qartë qëndrimin tonë të vendosur për sigurinë e Detit të Zi" shtoi ai.

Guler vuri në dukje se një çështje tjetër kritike është shënjestrimi i anijeve tregtare civile në Detin e Zi.

"Së pari dhe më kryesorja, Türkiye vazhdon kontaktet e saj përmes të gjitha kanaleve për të krijuar mundësi për dialog midis Rusisë dhe Ukrainës në mënyrë që të mbrojë rrugët tregtare detare dhe të sigurojë lirinë e lundrimit në Detin e Zi", deklaroi ai.

Më tej Guler tha se "Të dyja palët vazhdimisht paralajmërohen se lundrimi tregtar duhet të mbahet jashtë zonës së konfliktit dhe se sulmet ndaj anijeve civile duhet të ndalen menjëherë".

Ministri turk tha se qëndrimi i unifikuar dhe i vendosur i demonstruar të mërkurën në koordinim dhe solidaritet të plotë me miqtë dhe aleatët e Türkiyes, Bullgarinë dhe Rumaninë, është i rëndësishëm për t'u kujtuar qartë të dyja palëve ndërluftuese se siguria e rrugëve tregtare në Detin e Zi dhe të vendeve bregdetare është një vijë e kuqe e pacenueshme.

Ai tha se të tre vendet kanë marrë masa të rëndësishme të përbashkëta për të parandaluar që lufta e vazhdueshme të ndikojë në sigurinë e tyre dhe mirëqenien e qytetarëve të tyre, duke siguruar njëkohësisht sigurinë e vazhdueshme të lundrimit në Detin e Zi.

“Dëshiroj të them se tani e tutje, ne do të marrim të gjitha masat shtesë të nevojshme për të kontribuar në sigurinë e lundrimit në Detin e Zi, në përputhje me parimin e pronësisë rajonale dhe duke përdorur aftësitë që kemi në dispozicion”, tha ai.

"Në të vërtetë, përmes tekstit të përbashkët për të cilin ramë dakord si rezultat i konsultimeve të mbajtura sot këtu, ne kemi demonstruar edhe një herë qartë qëndrimin tonë të vendosur për sigurinë e Detit të Zi", theksoi Guler.