Lëvizja studentore e Serbisë, e cila fitoi zgjedhjet e parakohshme parlamentare të muajit të kaluar, ka dënuar veprimet e Izraelit në Gaza, duke i cilësuar ato si një përpjekje sistematike për shkatërrimin e popullit palestinez, si dhe është zotuar të rrisë ndihmën humanitare.
Lëvizja paraqiti qëndrimin e saj në një dokument politik të titulluar “Plani Studentor”, i cili përcakton gjithashtu qasjen e saj ndaj Bosnjë e Hercegovinës, Kosovës, integrimit evropian, si dhe marrëdhënieve me Rusinë, ShBA-në dhe Kinën.
“Populli ynë e di mirë se çfarë do të thotë të jesh viktimë e gjenocidit dhe spastrimit etnik”, thuhet në dokument, ku shtohet se lëvizja kundërshton shtypjen e kombeve më të dobëta nga ato më të fuqishme.
“Prandaj, ne nuk do të bëhemi bashkëfajtorë në përpjekjen sistematike që Izraeli po ndërmerr në Gaza për të shkatërruar popullin palestinez”, thuhet në program.
Lëvizja gjithashtu u zotua të rrisë ndihmën humanitare për palestinezët, me qëllim shpëtimin e jetëve dhe pakësimin e viktimave.
Bosnjë e Hercegovina
Përtej Gazës, programi i politikës së jashtme të lëvizjes bën thirrje për ruajtjen e statusit kushtetues dhe kompetencave të Republikës Srpska, entitetit me shumicë serbe në Bosnjë e Hercegovinë.
Ai propozon rishikimin e përdorimit të të ashtuquajturave kompetenca të Bonnit, të cilat i mundësojnë Përfaqësuesit të Lartë të komunitetit ndërkombëtar në Bosnjë të miratojë ligje dhe të shkarkojë zyrtarë në rrethana të caktuara.
Lëvizja argumenton gjithashtu se emërimi i Përfaqësuesit të Lartë duhet të kërkojë miratimin e Këshillit të Sigurimit të OKB-së.
Ajo propozon masa diplomatike dhe ligjore kundër veprimeve që i konsideron jashtë mandatit të Përfaqësuesit të Lartë, të përcaktuar në Marrëveshjen e Paqes së Dejtonit të vitit 1995.
Programi bën thirrje për bashkëpunim më të ngushtë mes Serbisë dhe Republikës Srpska në fushat e tregtisë, energjisë, transportit, bujqësisë, turizmit, arsimit dhe kulturës.
Kosova dhe marrëdhëniet rajonale
Sa i përket Kosovës, lëvizja kundërshton pavarësinë e saj dhe anëtarësimin në organizatat ndërkombëtare, duke iu referuar Kushtetutës së Serbisë dhe Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së.
Programi propozon gjithashtu trajtimin e çështjeve që lidhen me shtetësinë e dyfishtë me Malin e Zi dhe vendosjen si përparësi të të drejtave të serbëve etnik që kthehen në Kroaci.
BE-ja, Rusia, ShBA-ja dhe Kina
Lëvizja e mbështetur nga studentët e cilëson Bashkimin Evropian (BE) partnerin më të rëndësishëm ekonomik të Serbisë dhe zotohet të avancojë reformat e nevojshme për anëtarësimin në BE, veçanërisht në fushat e gjyqësorit, të drejtave themelore, drejtësisë dhe sigurisë.
Ajo bën thirrje gjithashtu për ruajtjen e lidhjeve tradicionale me Rusinë, zhvillimin e bashkëpunimit strategjik me ShBA-në dhe forcimin e marrëdhënieve ekonomike me Kinën.
Dokumenti kundërshton vendosjen e sanksioneve ndaj Rusisë, duke argumentuar se masa të tilla janë joefektive në zgjidhjen e mosmarrëveshjeve politike dhe të sigurisë.
Ai shpreh gjithashtu mbështetje për sovranitetin dhe integritetin territorial të të gjitha vendeve, përfshirë Ukrainën, si dhe bën thirrje për një zgjidhje paqësore të luftës.
Serbia nuk u është bashkuar sanksioneve të BE-së kundër Rusisë për shkak të luftës në Ukrainë, pavarësisht se është vend kandidat për anëtarësim në BE.
Tranzicioni politik në Serbi
Lista e mbështetur nga studentët fitoi zgjedhjet e parakohshme parlamentare të Serbisë, të mbajtura më 25 tetor, pas gati dy vitesh protestash masive kundër qeverisë, të cilat nisën pas shembjes së një strehe të stacionit hekurudhor në Novi Sad, në nëntor të vitit 2024, ku humbën jetën 16 persona.
Lëvizja ka paraqitur gjithashtu propozime për reformimin e medias dhe modernizimin e mbrojtjes, përfshirë synimin afatgjatë për rritjen e shpenzimeve ushtarake në 5 për qind të prodhimit të brendshëm bruto.
Qeveria e re e Serbisë ende nuk është formuar zyrtarisht, ndërsa propozimet për politikën e jashtme mbeten zotime politike dhe jo politika të zbatuara qeveritare.
