Претседателката на Република Северна Македонија, Гордана Силјановска-Давкова, во среда на 31-та Конференција на Обединетите нации за климатски промени (КОП31), што се одржува во Анталија, изјави дека сегашната генерација светски лидери е првата што целосно ги разбира последиците од климатската криза и веројатно последната што има можност да го промени негативниот тек.

На почетокот од својот говор во Анталија, македонската претседателка ја изрази својата благодарност до земјата домаќин и нејзиното раководство:

Дозволете ми да им се заблагодарам на Република Туркије и на претседателот Ердоган за домаќинството на овој самит за климата. Десет години откако мојата земја го потпиша Парискиот договор, ние остануваме убедени дека климатската криза не е само прашање на управување со емисиите. Ние сме првата генерација што целосно ги разбира последиците од нашите избори и веројатно последната што има време да го промени курсот. „Идните генерации ќе живеат со последиците од нашите одлуки“, нагласи Силјановска-Давкова.

Таа нагласи дека Северна Македонија доаѓа на КОП31 со длабоко чувство на одговорност, како мала континентална земја во поширокиот медитерански басен, кој е меѓу најранливите области во светот. Затоа, како што изјави, го вклучила климатското прашање во работата на Националниот совет за безбедност, препознавајќи ги еколошките предизвици како директна закана за стабилноста и граѓаните.

Амбициозна цел: Намалување на емисиите до 82 проценти до 2035 година

Претседателката Силјановска Давкова ги презентираше националните климатски обврски, нагласувајќи го почитувањето на европските стандарди:

„Нашата колективна обврска е одразена во нашиот трет Национално определен придонес (NDC 3.0), кој поставува амбициозна цел за намалување на нето емисиите на стакленички гасови за најмалку 80 проценти до 2035 година, или до 82 проценти со меѓународна финансиска поддршка. „Ова нè става на кредибилен пат кон климатска неутралност до 2050 година, што ќе стане правно обврзувачка цел“, рече Силјановска-Давкова.

Таа додаде дека земјата ги вклучува овие цели во новиот Закон за климатска акција, ажурираниот Национален план за енергија и клима и Патоказот за праведна транзиција, во целосна согласност со Агендата за реформи на Европската Унија и Националната стратегија за развој 2024–2044.

Правична транзиција без товар врз сиромашните семејства

Говорот стави посебен акцент на социјалната димензија на енергетската транзиција во контекст на геополитичките тензии:

„Не можеме да ја заштитиме иднината на сметка на оние кои се борат денес. Мораме да преминеме од јаглен на чиста, обновлива енергија без да им наметнеме дополнителни оптоварувања на македонските семејства кои веќе се соочуваат со енергетска сиромаштија, несоодветно греење и загаден воздух. Вооружените конфликти и тешката енергетска криза ја прават веќе тешката транзиција уште попредизвикувачка. „Мора да биде фер и прифатливо, со посебно внимание на жените, децата и младите“, нагласи македонската претседателка.

Во овој контекст, Силјановска-Давкова ја потврди поддршката на Северна Македонија за клучните иницијативи започнати во Туркије, вклучувајќи го глобалниот план за електрификација „35 на 35“, Анталискиот договор, Анталискиот договор за зелена индустријализација и Рио Синергијата.

Солидарноста мора да се мери со инвестиции, а не со зборови

Посочувајќи ги податоците на Светската банка кои покажуваат дека на Северна Македонија ѝ се потребни милијарди долари инвестиции за декарбонизација и адаптација, претседателката го повика развиениот свет на вистинска солидарност и полесен пристап до капитал и технологии:

„Мојата земја не може сама да ја финансира оваа трансформација. Солидарноста мора да се мери не само со зборови, туку и со инвестиции што им овозможуваат на земјите подготвени да преземат акција. Ова не е повик да ги намалиме нашите амбиции, туку да ги направиме остварливи“, нагласи Силјановска-Давкова.

Претседателката на Северна Македонија го заврши својот говор на самитот КОП31 во Анталија со моќна хумана порака:

„Кога ќе се пишува историјата на оваа деценија, нека не се каже дека ја видовме опасноста, ги разбравме последиците, а сепак немавме храброст да дејствуваме. Дозволете ми да ја напуштам Анталија претворајќи ја амбицијата во имплементација, а солидарноста во вистинска инвестиција. Нашите деца заслужуваат безбеден, здрав свет и шанса не само да преживеат, туку и да напредуваат“, заклучи Силјановска-Давкова.