Арјамехр Фатахи

Авторот е раководител на одделот за развој во Институтот за разузнавање и безбедност „Блумсбери“ (БИСИ)

Мајкрософт некогаш ја третираше идејата за напуштање на Кина како незамислива. Сепак, таа претпоставка се чини дека е разорна; најмалку 15 филијали и заеднички вложувања се затворени во текот на пет години, што означува стратегија на повлекување. 

Мајкрософт сè уште инсистира дека нема планови за излез, и двете реалности важат истовремено. Таа контрадикција го доловува предизвикот со кој се соочува секоја меѓународна технолошка фирма. 

Ерата на целосно работење и во САД и во Кина заврши и излезот ретко е чист. Повлекувањето на Мајкрософт е најострата илустрација досега за тоа како една глобална компанија се адаптира кога темелите на нејзината стратегија за два пазара се уриваат.

Две сили, нееднаква тежина

Притисокот врз Мајкрософт доаѓа од спротивни насоки, а нивната релативна тежина рутински е погрешно проценета. 

Контролите на извозот на напредни чипови во Вашингтон се префрлија во јануари 2026 година на лиценцирање од случај до случај за Нвидиa Х200, со царина од 25%, ограничување на обемот и задолжително тестирање во САД. 

Правилото толку често се менуваше помеѓу ограничување и олабавување што сега функционира како трајна неизвесност, а не како решена бариера. 

Тоа го ограничи просторот на Мајкрософт за зголемување на својата вештачка интелигенција и капацитетот во облакот во Кина, иако овој лост е цикличен, поврзан со секоја промена на политичкиот календар.

Политиката на Пекинг за замена е структурната сила. Владата се залагаше за домашен софтвер, а нејзината програма за самостојност ги притиска државните претпријатија да ги заменат странските алатки со локални. 

Евиденцијата за набавки го покажува ефектот. Од шест водичи за набавки на централната влада објавени помеѓу декември 2023 и мај 2026 година, само еден го спомена Мајкрософт. 

Во август 2026 година, Пекинг им нареди на државните агенции да ја отстранат прилагодената верзија на Виндоус пред предвиденото и да се префрлат на домашни Линукс системи. 

Ниту еден пресврт на политиката во Вашингтон не ја отвора пак таа врата. Појасно е тогаш дека заменската иницијатива на Пекинг, повеќе од контролата на Вашингтон, претставува трајно ограничување.

Цената на присуството во двата табора

Одговорот на Мајкрософт го комплицира познатото барање за избор на страна. Наместо да избере, се врати во одбранбен став, снабдувајќи ги со Азуре клауд и западни модели на вештачка интелигенција кинеските фирми како што се БајтДенс (ByteDance) и Шеин (Shein), кои раководат со меѓународни операции и имаат потреба од усогласена инфраструктура надвор од границите на Кина. 

Тактиката е паметна, но крие структурна слабост. Она што преживува е сврзното ткиво што ги поврзува двата екосистеми, а прекинувањето на тоа ткиво е токму она што двете влади сега го бараат, Пекинг преку својот режим за безбедност на податоци и Вашингтон преку Програмата за безбедност на податоци на САД. 

Мајкрософт се врати во позицијата најранлива на следната ескалација. Ниту еден билатерален договор не ги регулира прекуграничните податоци и облакот, а тоа отсуство е индикативно: самата институција потребна за трајно решение не постои, оставајќи го мостот да стои на милост и немилост на двете сопернички престолнини.

Делумна поделба, а не чист прекин

Разликата е најдлабока во хардверот. Самоодржливоста на чиповите во Кина се искачи поради големите субвенции, а Нвидиа сега се опишува себеси како ефикасно исклучена од тој пазар. 

Меѓутоа, потрошувачкиот слој раскажува поинаква приказна: Виндоус сè уште сочинува голем дел од веб-сообраќајот на десктоп компјутерите во Кина, што нагласува колку би било тешко да се замени потрошувачкиот отпечаток на Mајкрософт преку ноќ. 

Одвојувањето, сепак е спорно, а не целосно. Лиценцираната трговија, продажбата на опрема и тековите на ретки метали сè уште се вкрстуваат во двата правци, а одмаздничките контроли на минералите на Пекинг се толкуваат како лост што се држи во резерва, а не како врата што е затворена со тресок. 

Дигиталната економија се дели на два слоја во чувствителното јадро, владините системи и напредното пресметување, додека остануваат поврзани на комерцијалната граница.

Перспектива

Фирмите во најдобра позиција за поделен пејзаж не се оние со најголеми приходи од Кина, туку оние чие присуство е или веќе мало или се базира на преносно производство, а не на удел на домашниот пазар. 

Епл може да го премести производството на ајФони за САД во Индија во рок од неколку квартали, додека пристапот до пазарот, откако ќе се откаже, не се враќа кога политиката ќе се ублажи. 

Најизложени се добавувачите чија вредност зависи од продажбата на домашниот кинески пазар, од добавувачи на напредни чипови до компании за корпоративен софтвер, а повторното одредување на цените е веќе видливо во податоците од анкетите што покажуваат дека позицијата на Кина како врвен инвестициски приоритет се намалила од 62% на 52%. 

Повеќе западни фирми најверојатно ќе го усвојат шаблонот за управувано повлекување на Мајкрософт, задржувајќи ги прекуграничните услуги, а откажувајќи се од локалниот пазар. 

Целосниот развод останува малку веројатен додека двата главни градови ги чуваат „излезите“ што продолжуваат да ги користат, а целосното прекинување на комерцијалната предност, во оваа смисла, останува далечна можност.

Дефинитивната задача на деценијата повеќе не е кој пазар да се избере, туку како да се изгради изложеност што ќе трае без разлика на насоката на која двата система влечат.

Извор: АА

Забелешка: Ставовите изразени во овој напис му припаѓаат на авторот и не ја одразуваат нужно уредувачката политика на ТРТ Балкан