Предизвиците со безбедноста на водата во Туркије се во центарот на дискусиите на петтиот Истанбулски меѓународен форум за вода, тридневен настан што се одржува во Меѓународниот конгресен и изложбен двор „Лутфи Кирдар“, каде што официјални лица и меѓународни експерти ги поставуваат темелите за ЦOП31, самитот за клима на Обединетите нации што Анкара ќе го организира подоцна оваа година.
Панел на високо ниво на тема „Отпорност на водата во адаптацијата кон климатските промени: Од иновации до глобална акција (Мапа кон ЦOП31)“ ги собра владини министри, претставници на ОН и експерти за клима за да проценат како водата мора да стане централна за глобалната климатска акција.
Кризата со водата е директно поврзана со климатската криза и економскиот развој, предупредија учесниците на панелот, додека Туркије се подготвува да ја обликува меѓународната политика за климата преку нејзиното домаќинство на ЦOП31.
Визијата на Туркије за ЦOП31
Ахмет Багџи, заменик-министер за земјоделство и шумарство, рече дека земјата има јасна визија за ЦOП31 што оди подалеку од традиционалните дипломатски преговори.
„Туркије е посветена да го донесе своето искуство во оваа област на меѓународни платформи и да ја направи трансформацијата на водните, земјоделските и прехранбените системи централна во процесот на ЦOП31“, рече Багџи.
Халил Хасар, претседател на одделот за климатски промени, нагласи дека ЦOП31 мора да биде пресвртница фокусирана на имплементација, а не само на преговори.
„Очекуваме ЦOП31 да ја дефинира иднината на ЦOП. Првата деценија од Парискиот договор беше за амбициозни обврски; сега тие цели мора да се претворат во конкретни резултати“, рече Хасар.
Мора да ја слушаме водата и да планираме во склад со неа
Афире Север, генерален директор за управување со водите во Министерството за земјоделство и шумарство, предупреди дека климатските промени ги интензивираат и сушите и поплавите во ранливата медитеранска климатска зона на Туркије.
„Мораме да ја слушаме водата и да планираме според неа“, рече таа, нагласувајќи ја потребата од подобрена ефикасност на водата.
ОН и другите глобални агенции, исто така, ја истакнаа итноста од координирана акција.
Гви-Јеоп Сон од Канцеларијата на ОН за координација на развојот за Европа и Централна Азија рече дека ЦOП31 може да ја зајакне дипломатијата за вода и клима и да промовира регионални решенија, додека заменик-генералниот секретар на Светската метеоролошка организација, Ко Барет, го истакна зголеменото честото појавување на суши предизвикани од климата и нивното влијание врз екосистемите и јавното здравје.
„Актерите и релевантните засегнати страни мора да развијат економични решенија врз основа на метеоролошки податоци и сигурни климатски податоци“, рече Ко Барет.
Туркије игра клучна улога во агендата за вода на ЦOП31
Умберто Лопез, директор на Светска банка за Туркије рече дека водата не е еднодимензионално прашање, туку прашање во кое намалувањето на врнежите од дожд, зголемувањето на температурите и растечката побарувачка треба да се земат предвид истовремено.
И покрај намалувањето на врнежите од дожд, се очекува побарувачката за вода да се зголеми за приближно 40 проценти, истакна Лопез. Ова значи дека земјите ќе доживеат и суши и поплави истовремено, што ќе бара нови пристапи за управување со водите.
„На глобалниот сектор за вода му се потребни приближно 140 милијарди долари годишно инвестиции, но тековното финансирање не е доволно“, рече Лопез.
Вклученоста на приватниот сектор мора да се зголеми за да се затвори јазот.
Лопез ја истакна важноста на Туркије како домаќин на ЦOП31, нарекувајќи ја „ЦOП за имплементација“ што треба да ги покаже успешните практики за управување со водите.
„Фактот дека ова се случува во Туркије е многу важна можност бидејќи зборуваме за земја која е успешна во оваа област“, рече Лопез.
Приватниот сектор е клучен за инвестиции во водоводната инфраструктура
Сиир Килкис, потпретседател на Меѓувладиниот панел за климатски промени, рече дека ефектите од климатските промени врз циклусите на водата стануваат сè поочигледни.
Самите поплави можат да предизвикаат земјите да изгубат помеѓу 1,5 и 1,8 проценти од нивниот БДП, рече Килкис. Намалувањето на ризиците поврзани со водата би можело да ги подобри резултатите за приближно 25 проценти и на регионално и на секторско ниво.
„Безбедноста на водата мора да се зајакне преку системи без јаглерод и отпорни на климатски промени“, рече Килкис.
Ник Хартман, заменик-регионален директор на Регионалното биро на УНДП за Европа и Централна Азија, нагласи дека приближно 80 проценти од климатските влијанија се поврзани со водата.
„Приватниот сектор може да игра поефикасна улога во водоводната инфраструктура, потенцијално придонесувајќи до 70-80 проценти од снабдувањето“, рече Хартман.
Рут Дејвис, специјален пратеник за природа во Обединетото Кралство и носител на Орденот на Британската империја, ја нагласи централната улога на водата во еколошките, економските и социјалните системи.
„Ако добро управувате со чистата вода, имате шанса да управувате со сè, од екосистеми до економии“, рече таа.
Форумот продолжува со панел сесии закажани за следниот ден.
















